Για πάνω από μία δεκαετία, οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης έχουν αποφέρει αποτελέσματα τώρα ο κόσμος πρέπει επειγόντως να κλιμακώσει όσα λειτουργούν.
Με λιγότερα από πέντε χρόνια μέχρι το 2030, απαιτείται μια αποφασιστική τελική ώθηση για να παραμείνει εφικτή η υλοποίηση των ΣΒΑ.
Τι μας δείχνει η δεκαετία των δεδομένων: οι ΣΒΑ αποδίδουν αποτελέσματα
Από το 2015, οι σταθερές επενδύσεις, οι ορθές πολιτικές και η διεθνής συνεργασία έχουν βελτιώσει τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, με μετρήσιμες προόδους σε όλους τους ΣΒΑ.
Σχεδόν ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι απέκτησαν πρόσβαση σε ασφαλώς διαχειριζόμενο πόσιμο νερό και 1,2 δισεκατομμύρια σε ασφαλή αποχέτευση. Οι νέες μολύνσεις HIV μειώθηκαν κατά 30% μεταξύ 2015 και 2024 και οι θάνατοι που σχετίζονται με το AIDS κατά 35%. Το 92% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει πλέον πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο αυξήθηκε από 40% σε 74%.
Η κοινωνική προστασία καλύπτει πλέον πάνω από το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού για πρώτη φορά στην ιστορία.
Πίσω από αυτά τα αποτελέσματα βρίσκεται ένα σημαντικό και συχνά παραγνωρισμένο επίτευγμα: η επανάσταση των δεδομένων. Πριν από μια δεκαετία, δεδομένα υπήρχαν μόνο για τους μισούς δείκτες των ΣΒΑ. Σήμερα, μια παγκόσμια βάση με περισσότερα από 3,2 εκατομμύρια δεδομένα καλύπτει σχεδόν όλους τους δείκτες — επιτρέποντας στις χώρες να εντοπίζουν πού η πρόοδος επιταχύνεται, πού υπάρχουν κενά και ποιες πολιτικές αποδίδουν.
«Καθοδηγούμενοι από τα δεδομένα αυτής της έκθεσης, το όραμα της Ατζέντας 2030 παραμένει εφικτό. Μαζί, ας κάνουμε μια αποφασιστική τελική προσπάθεια για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης και για ένα υγιές, ευημερούν μέλλον για όλους», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Γιατί ο κόσμος υστερεί: αλληλοεπικαλυπτόμενες κρίσεις και αυξανόμενο χρηματοδοτικό κενό
Παρά την πρόοδο, οι μεγάλες προκλήσεις παραμένουν. Από τους 139 στόχους με διαθέσιμα δεδομένα τάσης, μόνο το 36% βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης ή σημειώνει μέτρια πρόοδο. Σχεδόν οι μισοί (49%) προχωρούν πολύ αργά και το 15% έχει υποχωρήσει κάτω από τα επίπεδα του 2015.
Ένας στους δέκα ανθρώπους εξακολουθεί να ζει σε ακραία φτώχεια. Περίπου 2,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν μέτρια ή σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια. Πάνω από 150 εκατομμύρια παιδιά παραμένουν με καθυστέρηση ανάπτυξης. Η μητρική θνησιμότητα είναι σχεδόν τριπλάσια του παγκόσμιου στόχου. Κανένας από τους στόχους για την ισότητα των φύλων δεν βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης.
Ο αριθμός των ανθρώπων που πλήττονται από κλιματικές καταστροφές έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2015. Οι εντεινόμενες συγκρούσεις, η κλιματική αλλαγή, η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, το αυξανόμενο χρέος και η ραγδαία μείωση της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας επιδεινώνουν το χάσμα.
Τι πρέπει να γίνει τώρα: κλιμάκωση όσων λειτουργούν
Η έκθεση τονίζει ότι οι ΣΒΑ παραμένουν το παγκόσμιο κοινό σχέδιο για ειρήνη, ευημερία και βιωσιμότητα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρόοδος είναι εφικτή — αλλά μόνο όταν ευθυγραμμίζονται πολιτική βούληση, χρηματοδότηση, καινοτομία και διεθνής συνεργασία.
«Πάνω από μία δεκαετία εφαρμογής έχει δείξει τι είναι δυνατό», δήλωσε ο Λι Τζουνχουά, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ για τις Οικονομικές και Κοινωνικές Υποθέσεις. «Το καθήκον τώρα είναι να κλιμακώσουμε όσα λειτουργούν — με την επείγουσα ανάγκη, τις επενδύσεις και τη συνεργασία που απαιτούνται για την εκπλήρωση της Ατζέντας 2030».
Η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των περίπου 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως — μέσω της Συμφωνίας της Σεβίλλης και της μεταρρύθμισης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος — είναι απαραίτητη. Αυτό πρέπει να συνδυαστεί με ισχυρότερα συστήματα δεδομένων μέσω του Πλαισίου του Μεδεγίν, ώστε οι επενδύσεις να κατευθύνονται πρώτα στους πιο ευάλωτους.
Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η προώθηση της ισότητας των φύλων και η ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας είναι επίσης κρίσιμα στοιχεία.
Οι επιλογές των επόμενων τεσσάρων ετών — σε χρηματοδότηση, συνεργασία και αντιμετώπιση κρίσεων — θα έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για τις επόμενες γενιές.
Πρόσθετα βασικά στοιχεία
Πρόοδος
- Οι περισσότερες περιοχές θα πλησιάσουν την εξάλειψη της ακραίας φτώχειας έως το 2030, εκτός από την υποσαχάρια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική και την Ωκεανία (εκτός Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας).
- Μεταξύ 2012 και 2024, ο υποσιτισμός παιδιών μειώθηκε κατά 30,2 εκατομμύρια.
- Το ποσοστό γεννήσεων με εξειδικευμένο προσωπικό αυξήθηκε από 80% σε 87% (2015–2025).
- Πραγματοποιήθηκαν 99 νομικές μεταρρυθμίσεις για την ισότητα των φύλων.
- Η παιδική εργασία μειώθηκε κατά πάνω από 20 εκατομμύρια παιδιά.
- Η παγκόσμια ανεργία έφτασε σε ιστορικά χαμηλά (4,9%).
- Η ανανεώσιμη ενέργεια αυξήθηκε κατά 14% (2023–2024).
Προκλήσεις
- Η ακραία φτώχεια θα παραμείνει περίπου στο 10% το 2026.
- 273 εκατομμύρια παιδιά και νέοι εκτός εκπαίδευσης.
- 1 στους 4 κατοίκους πόλεων ζει σε παραγκουπόλεις.
- Η διεθνής βοήθεια μειώθηκε κατά 23,1% το 2025.
- Ο αριθμός προσφύγων διπλασιάστηκε σε σχέση με πριν από μια δεκαετία.
- Η απώλεια βιοποικιλότητας συνεχίζεται.
- Οι ένοπλες συγκρούσεις βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο δεκαετιών.
- Οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έφτασαν +1,43°C το 2025.
- Το εξωτερικό χρέος έφτασε τα 8,9 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Για περισσότερες πληροφορίες: UN SDG Report 2026