Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ τόνισε την Τρίτη ότι ο «ακρογωνιαίος λίθος» της ανάκαμψης και ανοικοδόμησης στη Γάζα πρέπει να εδράζεται σε ένα σαφές και κοινώς αποδεκτό πολιτικό πλαίσιο και όχι μόνο σε τούβλα και κονίαμα.
Μιλώντας στη σύνοδο έκτακτης ανάγκης των αραβικών κρατών για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την ανοικοδόμηση της Γάζας στο Κάιρο, ο Αντόνιο Γκουτέρες εξήρε τις αραβικές πρωτοβουλίες για την κινητοποίηση υποστήριξης προς την ανάκαμψη της Γάζας.
Υπογράμμισε ότι η ανοικοδόμηση της εμπόλεμης περιοχής πρέπει να καθοδηγείται από αρχές που είναι σύμφωνες με το διεθνές δίκαιο και αποτρέπουν νέους κύκλους βίας.
«Η ανάκαμψη στη Γάζα δεν μπορεί να περιοριστεί σε υλικά στοιχεία όπως το σκυρόδεμα και το ατσάλι», δήλωσε.
«Εδράζεται στην αξιοπρέπεια, την αυτοδιάθεση και την ασφάλεια. Αυτό προϋποθέτει αδιαπραγμάτευτη δέσμευση στις αρχές του διεθνούς δικαίου. Σημαίνει απόρριψη κάθε μορφής εθνοκάθαρσης. Και σημαίνει τη διαμόρφωση μιας πολιτικής λύσης».
Απαραίτητο το πολιτικό πλαίσιο
Ο κ. Γκουτέρες επισήμανε ότι οι προσπάθειες ανοικοδόμησης δεν μπορούν να διαχωριστούν από το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο.
«Η λήξη της τρέχουσας κρίσης δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε ένα σαφές πολιτικό πλαίσιο που θα αποτελέσει τη βάση για την ανάκαμψη, την ανοικοδόμηση και τη διαρκή σταθερότητα στη Γάζα», τόνισε.
Αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες του Ισραήλ για την ασφάλειά του, προσέθεσε ότι δεν μπορεί να διατηρηθεί διαρκής ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στη Γάζα.
Άνευ προηγουμένου καταστροφή
Ο πόλεμος στη Γάζα έχει αφήσει πίσω μια άνευ προηγουμένου καταστροφή, με περίπου 51 εκατομμύρια τόνους ερειπίων να καλύπτουν το άλλοτε ζωντανό αστικό τοπίο.
Σύμφωνα με νέα έκθεση αξιολόγησης ζημιών και αναγκών του ΟΗΕ, πάνω από το 60% των κατοικιών – περίπου 292.000 – και το 65% του οδικού δικτύου έχουν καταστραφεί, σε έναν θύλακα περίπου 360 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Σε συνεργασία με τις παλαιστινιακές αρχές, αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές υπηρεσίες του ΟΗΕ, καθώς και μη κυβερνητικές οργανώσεις, διερευνούν ασφαλείς μεθόδους απομάκρυνσης των ερειπίων ώστε οι οικογένειες να μπορέσουν να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους. Οι ομάδες του ΟΗΕ αντλούν τεχνογνωσία από την ανοικοδόμηση στη Μοσούλη του Ιράκ και στις συριακές πόλεις Χαλέπι και Λαττάκεια, που καταστράφηκαν από τον πόλεμο.
Ο ΟΗΕ και οι εταίροι του, συμπεριλαμβανομένης της Παγκόσμιας Τράπεζας, εκτιμούν ότι θα χρειαστούν 53 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση.
Η εκεχειρία πρέπει να διατηρηθεί
Καθώς η ανθρωπιστική κρίση μαίνεται, ο κ. Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η επανέναρξη των εχθροπραξιών θα καταδικάσει εκ νέου εκατομμύρια ανθρώπους στη δίνη της ανέχειας και της απόγνωσης και θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή.
«Πρέπει να αποφύγουμε με κάθε κόστος την επανέναρξη των συγκρούσεων», τόνισε, καλώντας και τις δύο πλευρές να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της εκεχειρίας και της συμφωνίας ανταλλαγής ομήρων και να επανέλθουν στις διαπραγματεύσεις χωρίς καθυστέρηση.
«Η άμεση, άνευ όρων και αξιοπρεπής απελευθέρωση όλων των ομήρων είναι επιτακτική», είπε, προσθέτοντας ότι η απελευθέρωση των Παλαιστινίων κρατουμένων πρέπει επίσης να πραγματοποιηθεί βάσει των όρων της συμφωνίας και με αξιοπρεπή τρόπο.
«Οι εμπλεκόμενες πλευρές πρέπει να διασφαλίσουν την ανθρώπινη μεταχείριση όλων όσοι βρίσκονται υπό την εξουσία τους».
Απρόσκοπτη ανθρωπιστική βοήθεια
Ο Γενικός Γραμματέας τόνισε τη σημασία της ανθρωπιστικής βοήθειας για τους πολίτες της Γάζας που βρίσκονται σε ανάγκη, ζητώντας την άρση όλων των εμποδίων στη διανομή της.
«Η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας δεν επιδέχεται διαπραγματεύσεων. Πρέπει να παρέχεται απρόσκοπτα», δήλωσε, καλώντας επίσης τους δωρητές να διασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση.
Εξήρε την αφοσίωση του προσωπικού του ΟΗΕ και όλων των ανθρωπιστικών εργαζομένων που παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες, κάνοντας έκκληση για επείγουσα και πλήρη υποστήριξη της Υπηρεσίας Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή (UNRWA), συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής βοήθειας.
Κλιμάκωση στη Δυτική Όχθη
Πέρα από τη Γάζα, ο κ. Γκουτέρες εξέφρασε την ανησυχία του για την αυξανόμενη βία στη Δυτική Όχθη, όπου οι ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας έχουν εξαπολύσει μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων αεροπορικών επιδρομών και χρήσης αρμάτων μάχης.
«Πάνω από 40.000 Παλαιστίνιοι έχουν εκτοπιστεί βίαια τον τελευταίο μήνα – η μεγαλύτερη εκτόπιση στη Δυτική Όχθη εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, συνεχίζονται κατεδαφίσεις, εξώσεις και επέκταση εποικισμών, ενώ η βία των εποίκων αυξάνεται», σημείωσε.
Κάλεσε σε άμεση αποκλιμάκωση της κατάστασης και παύση μονομερών ενεργειών, όπως η επέκταση των εποικισμών και οι απειλές προσάρτησης.
«Το Ισραήλ, ως δύναμη κατοχής, πρέπει να συμμορφωθεί με όλες τις υποχρεώσεις του βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου», δήλωσε.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή πρέπει να ενισχυθεί ώστε να ασκεί αποτελεσματική διακυβέρνηση και «να το πράττει σύμφωνα με τις δικές της υποχρεώσεις βάσει του διεθνούς δικαίου».
Η λύση των δύο κρατών ως η μόνη βιώσιμη οδός
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ επανέλαβε ότι η λύση των δύο κρατών παραμένει η μόνη βιώσιμη πορεία προς τη διαρκή ειρήνη.
«Η μόνη πορεία προς τη διαρκή ειρήνη είναι αυτή όπου δύο κράτη – το Ισραήλ και η Παλαιστίνη – συνυπάρχουν ειρηνικά και με ασφάλεια, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις σχετικές αποφάσεις του ΟΗΕ, με την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα και των δύο κρατών», δήλωσε.