Η Ομιλία του Εκτελεστικού Γραμματέα της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC), Σιμόν Στιλ, στο Συνέδριο «Ευρώπη 2025» που διεξάγεται στο Βερολίνο σχετικά με την πρόκληση αλλά και ευκαιρία της κλιματικής μετάβασης για την ευρωπαϊκή οικονομία, μέσω των τεράστιων δυνατοτήτων που προσφέρει η στροφή προς την καθαρή ενέργεια:
«Αγαπητοί συνάδελφοι, εκλεκτοί προσκεκλημένοι, πολλές λέξεις έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν το ζήτημα που μας απασχολεί σήμερα.
Λέξεις όπως «αναταραχή» ή ακόμα και «κρίση».
Εγώ, όμως, θα επιλέξω μια διαφορετική λέξη: αναταραχή.
Μια αναταραχή που σηματοδοτεί αλλαγή, ναι. Αλλά που μπορεί επίσης να αποτελέσει κινητήρια δύναμη προόδου, ανοίγοντας τεράστιες νέες δυνατότητες.
Σας καλώ σήμερα να δείτε αυτή την αναταραχή — σε ό,τι αφορά την κλιματική κρίση — ως μια κολοσσιαία ευκαιρία, όσο και μια περίοδο αυξημένων κινδύνων.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι ήδη τεράστιες και διογκώνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Από πρωτοφανείς καταιγίδες και καύσωνες μέχρι ξηρασίες και πλημμύρες, οι κλιματικές καταστροφές αποδεκατίζουν την αγροτική παραγωγή, καταστρέφουν υποδομές, πλήττουν επιχειρήσεις, γκρεμίζουν σπίτια και εξαφανίζουν ολόκληρες κοινότητες.
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι εξίσου δραματικές. Υπολογίζεται πως οι κλιματικές συνέπειες ενδέχεται να μειώσουν το συνολικό ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά 1% μέσα στα επόμενα χρόνια — μια απώλεια που η Ευρώπη δύσκολα μπορεί να αντέξει, δεδομένου του ήδη συγκρατημένου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης.
Και μέχρι τα μέσα του αιώνα, οι ζημίες θα μπορούσαν να φτάσουν το 2,3% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ — μια συνταγή για διαρκή ύφεση.
Αυτή η κρίση δενθα σταματήσει στα σύνορα της Ευρώπης. Αντίθετα, θα τα πιέζει όλο και περισσότερο.
Καθώς οι φυσικές καταστροφές καθιστούν ακατοίκητες ολόκληρες περιοχές και η αγροτική παραγωγή συρρικνώνεται, εκατομμύρια άνθρωποι θα αναγκαστούν να μετακινηθούν — τόσο εντός των χωρών τους όσο και πέρα από τα σύνορά τους.
Η κλιματική κρίση είναι αναμφίβολα μια επείγουσα κρίση εθνικής ασφάλειας. Πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας κάθε κυβέρνησης. Η αδράνεια δεν είναι επιλογή. Και οι μισές λύσεις είναι συνταγή αποτυχίας.
Για την πλειονότητα των πολιτών, άλλωστε, το ζήτημα αποτελεί ήδη προτεραιότητα: το 94% των Ευρωπαίων υποστηρίζει μέτρα για την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Οι κυβερνήσεις, λοιπόν, έχουν μια σαφή εντολή για δράση.
Αλλά ας περάσουμε στην άλλη όψη του νομίσματος: τις τεράστιες ευκαιρίες που αναδύονται— ιδιαίτερα καθώς η έκρηξη των καθαρών μορφών ενέργειας επιταχύνεται.
Σύμφωνα με νέα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA), το 2024 σημειώθηκε ρεκόρ στην παγκόσμια ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το 90% των νέων ενεργειακών υποδομών που προστέθηκαν πέρυσι προήλθε από ανανεώσιμες πηγές, αποδεικνύοντας πως η στροφή προς την καθαρή ενέργεια δεν ανακόπτεται.
Ωστόσο, η Ευρώπη πρέπει να επιταχύνει τις προσπ΄. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναπτύχθηκαν στην Ασία με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με την Ευρώπη.
Και καθώς ορισμένες κυβερνήσεις υποχωρούν από την πρωτοκαθεδρία τους στην κλιματική πολιτική, δημιουργείται χώρος για άλλες να αναλάβουν ηγετικό ρόλο και να αποκομίσουν τα τεράστια οφέλη που διακυβεύονται.
Ας είμαστε σαφείς: η παγκόσμια αγορά καθαρής ενέργειας άγγιξε τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια το περασμένο έτος. Τα οικονομικά οφέλη που απορρέουν είναι τεράστια. Η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια μπορεί να αποτελέσει τον νέο κινητήριο μοχλό της ευρωπαϊκής οικονομίας—τώρα που νέες πηγές ανάπτυξης είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου, αλλά και για τις επόμενες δεκαετίες.
Οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις βιώσιμες υποδομές και στις πράσινες τεχνολογίες ήδη δημιουργούν εκατομμύρια θέσεις ποιοτικής απασχόλησης και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στη διεθνή αγορά.
Το κλειδί για να μεγιστοποιηθούν αυτά τα οφέλη είναι η δημιουργία ενός νέου, ισχυρού κλιματικού σχεδίου για την Ευρώπη—μια Νέα Εθνικά Καθορισμένη Συνεισφορά (NDC).
Αυτά τα σχέδια δεν είναι απλώς περιβαλλοντικές δεσμεύσεις· είναι οικονομικοί οδικοί χάρτες, μηνύματα προς τις αγορές και τους καταναλωτές για την κατεύθυνση που ακολουθούν οι χώρες σήμερα και στη δεκαετία που έρχεται. Όταν σχεδιάζονται σωστά, προσελκύουν επενδύσεις, δημιουργούν ανάπτυξη και ενισχύουν το βιοτικό επίπεδο, ειδικά σε μια Ευρώπη όπου ο πληθυσμός γερνά.
Αν αναζητούμε ισχυρές εγγυήσεις οικονομικής ασφάλειας για την Ευρώπη, δεν υπάρχει πιο στιβαρό θεμέλιο από ένα τολμηρό νέο εθνικό κλιματικό σχέδιο.
Μεγάλες οικονομίες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Βραζιλία, έχουν ήδη παρουσιάσει τις δικές τους NDCs—γιατί γνωρίζουν πως τα φιλόδοξα σχέδια θα αποδώσουν τεράστια κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.
Υπάρχουν ενθαρρυντικά σημάδια πως και στην Ευρώπη οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τι έχουν να κερδίσουν.
Το Ταμείο Κλιματικού Μετασχηματισμού της Γερμανίας, ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ, με 100 δισεκατομμύρια ευρώ ειδικά για την κλιματική δράση, είναι ένα σαφές παράδειγμα του πώς οι επενδύσεις στην κλιματική πολιτική, την ασφάλεια και τη σταθερότητα πάνε χέρι-χέρι.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει στάσιμη. Πρέπει να αναλάβει δράση εντός και εκτός των συνόρων της.
Έχετε την τεχνολογία. Έχετε τους πόρους. Το μόνο που χρειάζεται τώρα είναι ηγεσία.
Αυτή είναι η στιγμή της Ευρώπης. Σας καλώ να την αξιοποιήσετε στο έπακρο».