Τοπικοί αξιωματούχοι στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι οι θάνατοι από τη νόσο του ιού Έμπολα έχουν ξεπεράσει τους 2.000, με τους μισούς από αυτούς να έχουν καταγραφεί μέσα στις τελευταίες 20 ημέρες.
Η τρέχουσα επιδημία Έμπολα, που προκαλείται από το είδος Bundibugyo, κηρύχθηκε από τις υγειονομικές αρχές της ΛΔΚ στις 15 Μαΐου και δύο ημέρες αργότερα χαρακτηρίστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ενδιαφέροντος.
Με περισσότερα από 4.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα, είναι η δεύτερη μεγαλύτερη και η ταχύτερα εξελισσόμενη επιδημία που έχει καταγραφεί. Μόνο η επιδημία στη Δυτική Αφρική από το 2014 έως το 2016, η οποία προκάλεσε περισσότερους από 11.000 θανάτους, ήταν μεγαλύτερη.
Μόλις τρεις μήνες μετά την έναρξη αυτής της κατάστασης έκτακτης ανάγκης λόγω του Έμπολα, ο αριθμός των νεκρών πλησιάζει ήδη το σύνολο των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στην επιδημία του 2018–2020, η οποία είχε συνολικά λιγότερα κρούσματα.
Φόβοι για μετάλλαξη
Ανησυχώντας για την ταχεία εξάπλωση του ιού, οι τοπικές υγειονομικές αρχές εξέφρασαν πρόσφατα ανησυχίες ότι ο ιός ενδέχεται να μεταλλάσσεται.
Σε απάντηση, ο διευθυντής των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής συναντήθηκε πρόσφατα με τον Γενικό Διευθυντή του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, προκειμένου να διερευνήσουν την απειλή μετάλλαξης του ιού.
Δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή θεραπείες για το στέλεχος Bundibugyo.
Κλινικές δοκιμές εμβολίων έχουν εγκριθεί στον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και τα αποτελέσματα αναμένεται να χρειαστούν αρκετούς μήνες. Κλινικές δοκιμές θεραπειών βρίσκονται σε εξέλιξη στην επαρχία Ιτούρι της ΛΔΚ – το επίκεντρο της επιδημίας.
Ο Julian Harneis, ανώτερος συντονιστής του ΟΗΕ για τον Έμπολα στη ΛΔΚ, δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, οι οργανώσεις, οι κυβερνήσεις, οι δωρητές και οι τοπικές κοινότητες «πρέπει να κάνουν περισσότερα, και να το κάνουν σήμερα, για να σώσουν ζωές και να σταματήσουν τον Έμπολα».
Η βία και η γεωγραφία δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση
Ο ιός Έμπολα Bundibugyo αποδεικνύεται δύσκολο να ελεγχθεί στην ανατολική ΛΔΚ, λόγω της συνεχιζόμενης βίας από μη κρατικές ένοπλες ομάδες στην απομακρυσμένη και πλούσια σε ορυκτούς πόρους περιοχή, καθώς και της έλλειψης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης για ευάλωτους πληθυσμούς.
Επιπλέον, τουλάχιστον 12 εγκαταστάσεις που περιθάλπουν ασθενείς με Έμπολα έχουν δεχθεί επιθέσεις, κυρίως λόγω φόβου, παραπληροφόρησης και βαθιάς δυσπιστίας των τοπικών κοινοτήτων απέναντι στις εξωτερικές αρχές.
Ο ΠΟΥ ανέφερε ότι το 60% έως 70% των θανάτων από Έμπολα σημειώνονται στις κοινότητες και ότι πολλοί ασθενείς δεν μπορούν να εξεταστούν από γιατρό μέχρι να είναι πλέον πολύ αργά.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην ανατολική ΛΔΚ μεταξύ του στρατού του Κονγκό και της πολιτοφυλακής M23, η οποία υποστηρίζεται από τη Ρουάντα.
Σύμφωνα με το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA), τουλάχιστον 13 άμαχοι σκοτώθηκαν, αρκετοί ακόμη απήχθησαν και σπίτια πυρπολήθηκαν σε επίθεση την Παρασκευή στο χωριό Banana École στην Ιτούρι, με αποτέλεσμα περισσότεροι από 28.000 άνθρωποι να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι επιθέσεις πιθανότατα πραγματοποιήθηκαν από μαχητές που συνδέονται με την τοπική τρομοκρατική οργάνωση ISIL.
«Εμείς, μαζί με τους εταίρους μας, συνεχίζουμε να στηρίζουμε την αντιμετώπιση της επιδημίας, όμως το έργο μας παρεμποδίζεται από την ανασφάλεια», δήλωσε την Τρίτη ο αναπληρωτής εκπρόσωπος του ΟΗΕ, Farhan Haq.
Αντιμετωπίζοντας την επιδημία
Ενημερώνοντας δημοσιογράφους στη Νέα Υόρκη την προηγούμενη ημέρα, δήλωσε ότι το OCHA συνεργάζεται με εταίρους για να προετοιμάσει τη γειτονική Ρουάντα για πιθανή εξάπλωση του Έμπολα.
Παρότι η Ρουάντα δεν έχει επιβεβαιώσει κρούσματα Έμπολα Bundibugyo, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε κίνδυνο λόγω των συχνών διελεύσεων των συνόρων.
Ο ΠΟΥ έχει βοηθήσει στην εκπαίδευση εργαζομένων στον τομέα της υγείας στη Ρουάντα σχετικά με την πρόληψη και την επιτήρηση. Ο ΟΗΕ συνεργάζεται επίσης με τις τοπικές αρχές για τη βελτίωση των ελέγχων, την παρακολούθηση των ταξιδιωτών, την ανάπτυξη προσωπικού, την παροχή προστατευτικού εξοπλισμού και την ενημέρωση και συμμετοχή των κοινοτήτων.
Ο ΟΗΕ και οι εταίροι του λειτουργούν επίσης κινητά εργαστήρια για την εξέταση του Έμπολα, διαχειρίζονται χώρους φροντίδας για παιδιά από οικογένειες που έχουν πληγεί από τον Έμπολα, προστατεύουν ιατρικές εγκαταστάσεις, αναβαθμίζουν τις υποδομές υγιεινής και διανέμουν εξοπλισμό πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων.
«Επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας προς όλα τα μέρη της σύγκρουσης να προστατεύσουν τους αμάχους και να διευκολύνουν την ασφαλή και απρόσκοπτη πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας στις κοινότητες που πλήττονται τόσο από τη βία όσο και από την επιδημία», δήλωσε ο Haq.