Μια «νέα μαύρη αγορά» για συνθετικά ναρκωτικά και διακίνηση ναρκωτικών μέσω εμπόλεμων ζωνών τροφοδοτούν την αστάθεια σε όλο τον κόσμο, δήλωσε τη Δευτέρα η επικεφαλής του Γραφείου του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα.
«Σήμερα, η παράνομη αγορά ναρκωτικών γίνεται όλο και πιο απρόβλεπτη, λόγω της επίδρασης των συνθετικών ναρκωτικών», δήλωσε η Γκάντα Γουάλι, Γενική Διευθύντρια του Γραφείου του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC), κατά την έναρξη της τελευταίας συνόδου της Επιτροπής για τα Ναρκωτικά στη Βιέννη.
«Τα δρομολόγια διακίνησης διέρχονται από εμπόλεμες ζώνες και περιοχές όπου το κράτος δικαίου απουσιάζει, από την Αϊτή έως τη Λεβαντίνη και το Χρυσό Τρίγωνο, πυροδοτώντας την αστάθεια».
Παρακολουθώντας το παγκόσμιο εμπόριο παράνομων ναρκωτικών
Με περισσότερους από 2.000 συμμετέχοντες και 179 παράλληλες εκδηλώσεις, η σύνοδος της επιτροπής διεξάγεται από τις 10 έως τις 14 Μαρτίου, με ειδικούς από όλο τον κόσμο να αξιολογούν το εμπόριο ναρκωτικών, καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν το φονικό κύμα οπιοειδών όπως η φαιντανύλη, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν τα οφέλη που έχουν επιτευχθεί μέσω κοινών επιχειρήσεων.
Το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα υποστηρίζει περισσότερες από 180 μονάδες συνοριακού ελέγχου σε 87 χώρες για την παρεμπόδιση της διακίνησης ναρκωτικών. Το 2024, οι κατασχέσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ περιλάμβαναν 300 τόνους κοκαΐνης, 240 τόνους συνθετικών ναρκωτικών και 100 τόνους πρόδρομων ουσιών.
«Διευκολύνουμε τις έρευνες ανίχνευσης διαδρομών, φέρνοντας σε επαφή τις διωκτικές αρχές και τους εισαγγελείς από τις χώρες προέλευσης, διέλευσης και προορισμού», εξήγησε η κα. Γουάλι.
Μια νέα μαύρη αγορά
Προειδοποίησε επίσης για νέες αναδυόμενες απειλές. Η τεχνολογία μετασχηματίζει και επιταχύνει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο πωλούνται και διανέμονται τα ναρκωτικά, με το dark web να έχει δημιουργήσει μια «νέα μαύρη αγορά» για συνθετικά ναρκωτικά και πρόδρομες ουσίες, δήλωσε η κα. Γουάλι.
«Τα κρυπτονομίσματα επιτρέπουν στους διακινητές να μετακινούν παράνομα μη ανιχνεύσιμα κέρδη, ενώ οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει κύρια κανάλια για την προώθηση και διαφήμιση των ναρκωτικών στο διαδίκτυο, στοχεύοντας ιδιαίτερα νέους και ευάλωτους χρήστες», ανέφερε.
Πρόσθεσε επίσης ότι τα δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών αξιοποιούν αυτές τις αλλαγές για να επεκτείνουν την εμβέλειά τους.
Αντιμετωπίζοντας την πιο επείγουσα απειλή
Τα συνθετικά ναρκωτικά αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες απειλές, δήλωσε η κα. Γουάλι. Εργαστήρια παρασκευής συνθετικών ναρκωτικών ανακαλύπτονται σε νέες χώρες και περιοχές. Μέχρι σήμερα, περισσότερες από 1.300 διαφορετικές ψυχοδραστικές ουσίες έχουν καταγραφεί από το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα.
Ταυτόχρονα, οι κατασχέσεις διεγερτικών τύπου αμφεταμίνης και φαρμακευτικών οπιοειδών σημειώνουν επίπεδα ρεκόρ. Τα συνθετικά οπιοειδή της κατηγορίας νιταζίνης αυξάνονται, με 26 διαφορετικές ουσίες να έχουν αναφερθεί στο UNODC μέχρι στιγμής.
«Τα συνθετικά ναρκωτικά αποτελούν μία από τις πιο επείγουσες και δύσκολα ελεγχόμενες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε», δήλωσε η κα. Γουάλι. «Εξελίσσονται καθημερινά, επεκτείνονται και αυξάνουν την ισχύ τους».
Παράνομα εργαστήρια
Παράνομα εργαστήρια παραγωγής «ξεφυτρώνουν» σε περιοχές που δεν ήταν παραδοσιακά γνωστές για την παραγωγή συνθετικών ναρκωτικών, ανέφερε η κα. Γουάλι.
Οι μέθοδοι παρασκευής και τρόποι διακίνησης εξελίσσονται διαρκώς. Το διαδίκτυο πλέον λειτουργεί όχι μόνο ως αγορά ναρκωτικών αλλά και ως πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων για την παρασκευή τους.
Σε αντίθεση με τις φυτικές ουσίες, τα συνθετικά ναρκωτικά μπορούν να παραχθούν γρήγορα, με χαμηλό κόστος, σχεδόν οπουδήποτε στον κόσμο. Μπορούν επίσης να μεταφερθούν διασυνοριακά σε μεγάλες ποσότητες, συχνά κρυμμένα σε νόμιμες εξαγωγές ή σε τόσο μεγάλες ποσότητες που οι μεμονωμένες κατασχέσεις «δεν κάνουν σχεδόν καμία διαφορά», δήλωσε η κα. Γουάλι.
«Με απλά λόγια, είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν, να κατασχεθούν και να διακοπεί η ροή τους», πρόσθεσε.
Τροφοδοτώντας την αστάθεια
Κάθε περιοχή έχει υποφέρει από την εξάπλωση των συνθετικών ναρκωτικών, δήλωσε η κα. Γουάλι, παραθέτοντας διάφορα παραδείγματα:
-
Στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, το εμπόριο captagon – ενός ιδιαίτερα εθιστικού διεγερτικού που είναι δημοφιλές στα πεδία των μαχών – έχει τροφοδοτήσει την αστάθεια, με την παραγωγή και τη λαθραία διακίνηση να συνδέονται πλέον άρρηκτα με τις συγκρούσεις.
-
Στο Ιράκ, οι κατασχέσεις του ναρκωτικού αυξήθηκαν πάνω από 3.300% μεταξύ 2019 και 2023, με τις αρχές να κατάσχουν 4,1 τόνους σε ένα μόνο έτος.
-
Μεγάλες ποσότητες βρέθηκαν στη Συρία, ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κατάσταση μετά την πτώση του Άσαντ απαιτεί στενή παρακολούθηση και προσοχή.
-
Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι αρχές κατέσχεσαν αριθμό-ρεκόρ 190 τόνων μεθαμφεταμίνης το 2023, με εγκληματικά δίκτυα να εκμεταλλεύονται τα διάτρητα σύνορα της περιοχής για τη μεταφορά των προϊόντων τους. Τα προϊόντα μεθαμφεταμίνης συχνά εντοπίζονται σε ηρωίνη, ηλεκτρονικά τσιγάρα και πλαστά χάπια, ενώ μπορούν να είναι ακόμη πιο ισχυρά από τη φαιντανύλη.
Η Επιτροπή για τα Ναρκωτικά ιδρύθηκε από το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC) το 1946 για να βοηθήσει στην εποπτεία της εφαρμογής των διεθνών συνθηκών ελέγχου των ναρκωτικών. Μάθετε περισσότερα για την επιτροπή εδώ.