Δέκα χρόνια μετά την υιοθέτηση της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, τα Ηνωμένα Έθνη δημοσίευσαν σήμερα (14/07) τη 10η ετήσια έκθεση προόδου, The Sustainable Development Goals Report 2025. Η έκθεση προσφέρει μια νηφάλια αποτίμηση της προόδου και απευθύνει ισχυρό κάλεσμα για δράση.
«Αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην ανάπτυξη», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Όμως αυτή η έκθεση δεν αποτελεί απλώς μια αποτύπωση του παρόντος. Είναι και μια πυξίδα που δείχνει τον δρόμο προς την πρόοδο. Δείχνει ότι οι Στόχοι είναι ακόμη εφικτοί, αλλά μόνο αν δράσουμε με επείγοντα χαρακτήρα, ενότητα και ακλόνητη αποφασιστικότητα».
Πρόοδος εν μέσω αντιξοοτήτων
Παρά τις αλληλένδετες παγκόσμιες κρίσεις, η έκθεση καταγράφει αξιοσημείωτες παγκόσμιες επιτυχίες:
-
Οι νέες λοιμώξεις HIV έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 40% από το 2010.
-
Η πρόληψη της ελονοσίας έχει αποτρέψει 2,2 δισεκατομμύρια κρούσματα και έχει σώσει 12,7 εκατομμύρια ζωές από το 2000.
-
Η κοινωνική προστασία καλύπτει πλέον πάνω από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, σημειώνοντας σημαντική αύξηση μέσα σε μία δεκαετία.
-
Από το 2015, 110 εκατομμύρια περισσότερα παιδιά και νέοι έχουν εγγραφεί στο σχολείο.
-
Ο παιδικός γάμος μειώνεται, με περισσότερα κορίτσια να παραμένουν στο σχολείο και τις γυναίκες να ενισχύουν την παρουσία τους στα κοινοβούλια παγκοσμίως.
-
Το 2023, το 92% του παγκόσμιου πληθυσμού είχε πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια.
-
Η χρήση του διαδικτύου αυξήθηκε από 40% το 2015 σε 68% το 2024, ανοίγοντας νέες δυνατότητες για εκπαίδευση, εργασία και συμμετοχή στα κοινά.
-
Οι προσπάθειες διατήρησης της φύσης έχουν διπλασιάσει την προστασία κρίσιμων οικοσυστημάτων, ενισχύοντας την παγκόσμια ανθεκτικότητα της βιοποικιλότητας.
Δύσκολες αλήθειες και συστημικοί κίνδυνοι
Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει προκλήσεις που συνεχίζουν να αναστέλλουν την πρόοδο:
-
Πάνω από 800 εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας.
-
Δισεκατομμύρια δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, αποχέτευση και βασικές υπηρεσίες υγιεινής.
-
Η κλιματική αλλαγή κατέστησε το 2024 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, με τη μέση θερμοκρασία να φθάνει τους 1,55°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
-
Οι συγκρούσεις προκάλεσαν σχεδόν 50.000 θανάτους το 2024, ενώ μέχρι το τέλος του έτους πάνω από 120 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν εξαναγκαστεί σε εκτοπισμό.
-
Οι χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος αντιμετώπισαν ιστορικά υψηλό κόστος εξυπηρέτησης χρέους, ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων το 2023.
Οδικός χάρτης για επιτάχυνση
Η έκθεση καλεί σε στοχευμένη δράση σε έξι βασικούς τομείς όπου εντατικές προσπάθειες μπορούν να φέρουν μετασχηματιστικά αποτελέσματα: διατροφικά συστήματα, πρόσβαση στην ενέργεια, ψηφιακός μετασχηματισμός, εκπαίδευση, απασχόληση και κοινωνική προστασία, καθώς και δράση για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα.
Επιπλέον, καλεί κυβερνήσεις και εταίρους να εφαρμόσουν το Πλαίσιο Δράσης του Μεντεγίν, έναν οδικό χάρτη που εγκρίθηκε στο Παγκόσμιο Φόρουμ Δεδομένων του ΟΗΕ το 2024, για την ενίσχυση των συστημάτων δεδομένων που είναι ζωτικής σημασίας για τεκμηριωμένες πολιτικές αποφάσεις.
Οι ιστορίες επιτυχίας δείχνουν ότι οι Στόχοι είναι εφικτοί
Οι παγκόσμιοι μέσοι όροι μπορεί να αποκρύπτουν σημαντικές εθνικές προόδους. Για παράδειγμα, 45 χώρες έχουν εξασφαλίσει καθολική πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα μέσα στην τελευταία δεκαετία, ενώ 54 χώρες είχαν εξαλείψει τουλάχιστον μία παραμελημένη τροπική ασθένεια έως το τέλος του 2024. Αυτές οι εθνικές και τοπικές επιτυχίες, βασισμένες σε ορθές πολιτικές, ισχυρούς θεσμούς και συμμετοχικές συνεργασίες, αποδεικνύουν ότι η επιτάχυνση της προόδου δεν είναι μόνο εφικτή, αλλά ήδη σε εξέλιξη.
Τα τελευταία πέντε χρόνια μέχρι το 2030 αποτελούν ευκαιρία για την υλοποίηση των υποσχέσεων των Στόχων. Η Ατζέντα 2030 δεν είναι απλώς φιλόδοξη – είναι αδιαπραγμάτευτη.
«Δεν είναι στιγμή για απόγνωση, αλλά για αποφασιστική δράση», δήλωσε ο Λι Τζουνχουά, Υφυπουργός Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΗΕ. «Διαθέτουμε τη γνώση, τα εργαλεία και τις συνεργασίες για να φέρουμε την αλλαγή. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα, επειγόντως, είναι πολυμερής συνεργασία – μια ανανέωση της συλλογικής ευθύνης και των διαρκών επενδύσεων».