Το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης και ανάκαμψης στην Ουκρανία εκτιμάται στα 524 δισεκατομμύρια δολάρια (506 δισεκατομμύρια ευρώ) για την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η επικαιροποιημένη κοινή Ταχεία Αξιολόγηση Ζημιών και Αναγκών (RDNA4), που ανατέθηκε από την κυβέρνηση της Ουκρανίας, την Παγκόσμια Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον ΟΗΕ, δημοσιεύεται καθώς η πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας εισέρχεται στο τέταρτο έτος της.
Η μελέτη καλύπτει τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 – όταν ξεκίνησε η κλιμάκωση της σύγκρουσης – έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Φέτος, η ουκρανική κυβέρνηση, με τη στήριξη δωρητών, έχει διαθέσει 7,37 δισεκατομμύρια δολάρια (7,12 δισεκατομμύρια ευρώ) για να καλύψει προτεραιότητες όπως η στέγαση, η εκπαίδευση, η υγεία, η κοινωνική προστασία, η ενέργεια, οι μεταφορές, η υδροδότηση, η αποναρκοθέτηση και η πολιτική προστασία.
Καθώς το συνολικό χρηματοδοτικό κενό για τις ανάγκες ανάκαμψης και ανοικοδόμησης ανέρχεται στα 9,96 δισεκατομμύρια δολάρια (9,62 δισεκατομμύρια ευρώ), η κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα κρίνεται ζωτικής σημασίας.
Συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις
«Τον τελευταίο χρόνο, οι ανάγκες αποκατάστασης της Ουκρανίας συνεχίζουν να αυξάνονται λόγω των συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων», δήλωσε ο πρωθυπουργός Ντένις Σμίγκαλ.
Η RDNA4 αποκαλύπτει ότι οι άμεσες ζημιές στην Ουκρανία ανέρχονται πλέον στα 176 δισεκατομμύρια δολάρια (170 δισεκατομμύρια ευρώ), αυξημένες από τα 152 δισεκατομμύρια δολάρια (138 δισεκατομμύρια ευρώ) που είχαν καταγραφεί στην προηγούμενη αξιολόγηση του Φεβρουαρίου 2024. Οι τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο είναι η στέγαση, οι μεταφορές, η ενέργεια, το εμπόριο και η βιομηχανία, καθώς και η εκπαίδευση.
Το 13% του συνολικού οικιστικού αποθέματος της χώρας έχει καταστραφεί ή υποστεί ζημιές, επηρεάζοντας περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια νοικοκυριά. Ο ενεργειακός τομέας έχει επίσης καταγράψει αύξηση ζημιών κατά 70%, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των συστημάτων κεντρικής θέρμανσης.
Βαρύ πλήγμα στη στέγαση
Σε όλους τους τομείς, οι περιοχές που βρίσκονται πιο κοντά στη γραμμή του μετώπου – Ντονέτσκ, Χάρκοβο, Λουγκάνσκ, Ζαπορίζια, Χερσώνα και Κίεβο – έχουν υποστεί περίπου το 72% των συνολικών ζημιών.
Οι ανάγκες ανοικοδόμησης και ανάκαμψης είναι υψηλότερες στον τομέα της στέγασης, που αντιπροσωπεύει σχεδόν 84 δισεκατομμύρια δολάρια (81 δισεκατομμύρια ευρώ) από το συνολικό κόστος μακροπρόθεσμων αναγκών.
Ο τομέας των μεταφορών ακολουθεί με 78 δισεκατομμύρια δολάρια (75 δισεκατομμύρια ευρώ), ενώ ο τομέας της ενέργειας και των εξορύξεων βρίσκεται στην τρίτη θέση με σχεδόν 68 δισεκατομμύρια δολάρια (66 δισεκατομμύρια ευρώ).
Παράλληλα, η αναζωογόνηση του εμπορίου και της βιομηχανίας θα απαιτήσει πάνω από 64 δισεκατομμύρια δολάρια (62 δισεκατομμύρια ευρώ), ενώ η αποκατάσταση του αγροτικού τομέα εκτιμάται στα 55 δισεκατομμύρια δολάρια (53 δισεκατομμύρια ευρώ).
Η αξιολόγηση υπογραμμίζει ότι η ρωσική εισβολή συνεχίζει να έχει καταστροφικές επιπτώσεις στον γεωργικό τομέα της Ουκρανίας, ο οποίος προπολεμικά συνεισέφερε 10% στο ΑΕΠ, απασχολούσε 14% του εργατικού δυναμικού και αντιπροσώπευε πάνω από 40% των εξαγωγών της χώρας.
Επιπλέον, μόνο το κόστος καθαρισμού και διαχείρισης των ερειπίων αγγίζει σχεδόν 13 δισεκατομμύρια δολάρια (12,6 δισεκατομμύρια ευρώ).
Στήριξη από τον ιδιωτικό τομέα
Η RDNA4 αναγνωρίζει ότι ήδη πάνω από 13 δισεκατομμύρια δολάρια (12,6 δισεκατομμύρια ευρώ) σε ανάγκες έχουν καλυφθεί από την Ουκρανία, με τη στήριξη εταίρων και του ιδιωτικού τομέα.
Για παράδειγμα, κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι τουλάχιστον 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια (1,1 δισεκατομμύρια ευρώ) διατέθηκαν από τον κρατικό προϋπολογισμό και δωρητές το 2023 για την αποκατάσταση του οικιστικού τομέα, ενώ πραγματοποιήθηκαν επείγουσες επισκευές σε πάνω από 2.000 χιλιόμετρα αυτοκινητοδρόμων και εθνικών οδών.
Επιπλέον, ο ιδιωτικός τομέας έχει καλύψει μέρος των κρίσιμων αναγκών, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο του στην ανάκαμψη και ανοικοδόμηση της χώρας, με πολλές επιχειρήσεις να επενδύουν ήδη σε επισκευές και ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο ιδιωτικός τομέας θα μπορούσε να καλύψει έως και το ένα τρίτο του συνολικού κόστους.
Επενδύσεις και κοινωνική ένταξη
Ο Συντονιστής Ανθρωπιστικής Βοήθειας του ΟΗΕ στην Ουκρανία, Ματίας Σμάλε, τόνισε ότι «το πραγματικό κόστος του πολέμου μετριέται σε ανθρώπινες ζωές και μέσα διαβίωσης», και η διεθνής κοινότητα πρέπει να συμβάλει στη δημιουργία ευκαιριών για τους Ουκρανούς προκειμένου να ξαναχτίσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια.
«Αυτό σημαίνει επενδύσεις σε αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας, εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη, καθώς να δοθεί προτεραιότητα στην ένταξη ευάλωτων ομάδων όπως γυναίκες, παιδιά, εκτοπισμένοι, Ρομά, βετεράνοι πολέμου και άτομα με αναπηρίες».
«Ο δρόμος προς τα εμπρός απαιτεί την ενίσχυση των συνεργασιών, τη μείωση των κινδύνων για τις επενδύσεις και μια αταλάντευτη δέσμευση από όλους μας, όχι μόνο για την υποστήριξη των δομών, αλλά και για την αποκατάσταση του κοινωνικού ιστού των κοινοτήτων που επλήγησαν από τον πόλεμο».
Η RDNA4 υπογραμμίζει επίσης ότι η ανάκαμψη και ανοικοδόμηση της Ουκρανίας είναι κρίσιμη τόσο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), όσο και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά της.
Έτσι, η διαδικασία ανάκαμψης δεν αποτελεί απλώς ευκαιρία για την αποκατάσταση της καταστροφής που προκάλεσε η συνεχιζόμενη εισβολή, αλλά προσφέρει τη δυνατότητα να οικοδομηθεί ένα ανθεκτικότερο μέλλον, μέσω καινοτόμων λύσεων και μεταρρυθμίσεων που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ένταξης στην ΕΕ.