Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ενώθηκε με την παγκόσμια κοινότητα στο πένθος για το θάνατο της Αυτού Αγιότητας, Πάπα Φραγκίσκου, ο οποίος απεβίωσε τη Δευτέρα στην Πόλη του Βατικανού σε ηλικία 88 ετών.
Ο Ποντίφικας — γεννημένος ως Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής — εξελέγη τον Μάρτιο του 2013. Ήταν ο πρώτος ιερέας από την αμερικανική ήπειρο που ηγήθηκε της Καθολικής Εκκλησίας σε παγκόσμιο επίπεδο και αποτέλεσε ηχηρή φωνή υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης διεθνώς.
Ο κ. Γκουτέρες τον περιέγραψε ως αγγελιοφόρο ελπίδας, ταπεινότητας και ανθρωπιάς.
Κληρονομιά και έμπνευση
«Ο Πάπας Φραγκίσκος υπήρξε μια υπερβατική φωνή για την ειρήνη, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη. Αφήνει πίσω του μια παρακαταθήκη πίστης, προσφοράς και συμπόνιας προς όλους — ιδίως προς όσους βρίσκονται στο περιθώριο της ζωής ή εγκλωβισμένοι στον εφιάλτη της σύγκρουσης», ανέφερε.
Επιπλέον, «ήταν ένας άνθρωπος πίστης για όλες τις πίστεις — συνεργαζόμενος με ανθρώπους κάθε θρησκείας και καταγωγής για να φωτίσει τον δρόμο προς το μέλλον».
Ο Γενικός Γραμματέας επισήμανε ότι ο ΟΗΕ αντλούσε βαθιά έμπνευση από τη δέσμευση του Πάπα προς τους στόχους και τα ιδανικά του Οργανισμού, ένα μήνυμα που μετέφερε σταθερά κατά τις συναντήσεις τους.
Ισχυρό περιβαλλοντικό μήνυμα
Ο κ. Γκουτέρες υπενθύμισε ότι ο Πάπας, κατά την ιστορική του επίσκεψη στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη το 2015, μίλησε για το ιδανικό ενός «ενωμένου ανθρώπινου γένους».
«Ο Πάπας Φραγκίσκος κατανοούσε επίσης ότι η προστασία του κοινού μας σπιτιού αποτελεί, στην ουσία, μια βαθιά ηθική αποστολή και ευθύνη, την οποία μοιραζόμαστε όλοι μας», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας, σημειώνοντας ότι η δεύτερη εγκύκλιός του – Laudato Si – συνιστά σημαντική συμβολή στην παγκόσμια κινητοποίηση που οδήγησε στην ιστορική Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή.
«Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε πει κάποτε: Το μέλλον της ανθρωπότητας δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια των πολιτικών, των μεγάλων ηγετών ή των ισχυρών εταιρειών… [βρίσκεται] κυρίως στα χέρια εκείνων που αναγνωρίζουν τον άλλον ως ένα “εσύ” και τον εαυτό τους ως μέρος ενός “εμείς”», πρόσθεσε.
Ο Γενικός Γραμματέας κατέληξε δηλώνοντας ότι «ο διχασμένος και ασταθής κόσμος μας θα ήταν σαφώς καλύτερος εάν ακολουθούσαμε το παράδειγμα του Πάπα Φραγκίσκου — ένα παράδειγμα ενότητας και αμοιβαίας κατανόησης μέσα από τις ίδιες μας τις πράξεις».
Φωνή υπέρ της αλλαγής
Κατά την επίσκεψή του στα Ηνωμένα Έθνη τον Σεπτέμβριο του 2015, ο Πάπας Φραγκίσκος απηύθυνε ομιλία στους ηγέτες που είχαν συγκεντρωθεί στη Γενική Συνέλευση με σκοπό την υιοθέτηση της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Κάλεσε σε παγκόσμια δράση για την προστασία του περιβάλλοντος και για τον τερματισμό των δεινών «των αναρίθμητων αποκλεισμένων». Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι ο ΟΗΕ μπορεί και πρέπει να βελτιωθεί, ώστε να αποτελέσει «εγγύηση για ένα ασφαλές και ευτυχές μέλλον των επόμενων γενεών».
«Το διεθνές νομικό πλαίσιο του ΟΗΕ και όλων των δράσεών του, όπως κάθε ανθρώπινη προσπάθεια, είναι επιδεκτικό βελτίωσης — ωστόσο παραμένει αναγκαίο», είχε δηλώσει.
Πέντε χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια της «ψηφιακής» Γενικής Συνέλευσης λόγω της πανδημίας COVID-19, ο Ποντίφικας επεσήμανε ότι η κρίση συνιστούσε επίσης ευκαιρία να επαναστοχαστούμε τον τρόπο ζωής μας — και τα συστήματα που διευρύνουν τις παγκόσμιες ανισότητες.
Οι άνθρωποι πάνω από το κέρδος
Ο Πάπας Φραγκίσκος υπήρξε θερμός υποστηρικτής του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπιστικών του δράσεων.
Συνεργάστηκε στενά με τους τρεις οργανισμούς του ΟΗΕ που εδρεύουν στη Ρώμη: την Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO), το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων (WFP) και το Διεθνές Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (IFAD).
Σε μήνυμά του προς το Συνέδριο της Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας τον Ιούνιο του 2021, εξέφρασε την ανησυχία του για την αυξανόμενη επισιτιστική ανασφάλεια εν μέσω της πανδημίας και πρότεινε την ανάπτυξη μιας «κυκλικής οικονομίας» που θα διασφαλίζει πόρους για όλους, προωθώντας παράλληλα τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
«Αν θέλουμε να ανακάμψουμε από την κρίση που μας πλήττει, πρέπει να διαμορφώσουμε μια οικονομία προσαρμοσμένη στον άνθρωπο — όχι υποκινούμενη κυρίως από το κέρδος, αλλά θεμελιωμένη στο κοινό καλό, με ηθικό προσανατολισμό και σεβασμό προς το περιβάλλον», είχε πει.
Τερματισμός συγκρούσεων
Πιο πρόσφατα, ο Πάπας στήριξε τις προσπάθειες του ΟΗΕ για την ειρηνική επίλυση της κρίσης στο Νότιο Σουδάν, όπου η αύξηση της πολιτικής έντασης και η εκ νέου κινητοποίηση του στρατού και ένοπλων ομάδων σε ορισμένες περιοχές πυροδότησαν φόβους για αναζωπύρωση του εμφυλίου πολέμου.
Ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του ΟΗΕ για το Νότιο Σουδάν, Νίκολας Χέισομ, ενημέρωσε πρόσφατα το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι η Αποστολή του ΟΗΕ στη χώρα (UNMISS) έχει εμπλακεί σε εντατικές διπλωματικές προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνικής λύσης, σε συνεργασία με πολλούς φορείς, μεταξύ των οποίων η Αφρικανική Ένωση, η περιφερειακή ένωση IGAD, ο Πάπας Φραγκίσκος και άλλοι.