Συμπληρώνοντας 14 χρόνια από την έναρξη της σύγκρουσης στη Συρία, κορυφαίοι αξιωματούχοι του ΟΗΕ εξέφρασαν σοβαρή ανησυχία για την αναζωπύρωση της βίας και την επιτεινόμενη αστάθεια, προειδοποιώντας ότι αν δεν αναληφθεί άμεσα δράση, η εύθραυστη μετάβαση ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο.
Ο Ειδικός Απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία, Geir Pedersen, απηύθυνε έκκληση για άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών και προέτρεψε όλες τις πλευρές να προστατεύσουν τους αμάχους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
«Αυτό που ξεκίνησε ως αίτημα για μεταρρυθμίσεις αντιμετωπίστηκε με συγκλονιστική αγριότητα, οδηγώντας σε μία από τις πλέον οδυνηρές συγκρούσεις της εποχής μας», ανέφερε σε δήλωσή του την Παρασκευή, υπενθυμίζοντας τις ειρηνικές διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας που ξεκίνησαν στις 15 Μαρτίου 2011 και καταπνίγηκαν με βίαιη καταστολή.
«Οι οικογένειες συνεχίζουν να θρηνούν την απώλεια αγαπημένων τους, οι κοινότητες παραμένουν διχασμένες, εκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να είναι εκτοπισμένοι από τα σπίτια τους και πάρα πολλοί εξακολουθούν να αναζητούν τους αγνοούμενους. Ο πόνος και οι θυσίες του συριακού λαού δεν πρέπει να ξεχαστούν ποτέ».
Βίαιη σύγκρουση
Στους πρώτους μήνες της κρίσης, έως και 2.000 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους, ενώ χιλιάδες υπέστησαν βίαιες εξαφανίσεις, βασανιστήρια, αυθαίρετες φυλακίσεις και διώξεις. Η τότε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Navi Pillay, περιέγραψε τα μοτίβα των παραβιάσεων ως «εκτεταμένα και συστηματικά» εναντίον του άμαχου πληθυσμού, επισημαίνοντας ότι «ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Από το 2011, η Συρία παρασύρθηκε σε έναν αδυσώπητο πόλεμο, με αμάχους να υφίστανται μεσαιωνικές πολιορκίες, επιθέσεις με χημικά όπλα και ρίψεις βαρελιών με εκρηκτικά.
Με την πάροδο των ετών, ο απολογισμός των θυμάτων ανήλθε σε εκατοντάδες χιλιάδες και πάνω από 12 εκατομμύρια αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, συμπεριλαμβανομένων έξι εκατομμυρίων που κατέφυγαν σε γειτονικές χώρες ως πρόσφυγες.
Η Συρία σε σταυροδρόμι
Το καθεστώς Άσαντ κατέρρευσε το Δεκέμβριο του 2024, αλλά η Συρία εξακολουθεί να βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, με μάχες να ξεσπούν μεταξύ των δυνάμεων της Συριακής Μεταβατικής Αρχής και στρατιωτικών πιστών στο πρώην καθεστώς, ενώ η ανθρωπιστική κρίση παραμένει οξεία.
«Περισσότερο από τρεις μήνες μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η Συρία βρίσκεται σε ιστορικό σταυροδρόμι», δήλωσε ο κ. Pedersen.
«Οι Σύροι βιώνουν συναισθήματα μεγάλων ελπίδων αλλά και βαθιών φόβων», πρόσθεσε, εκφράζοντας σοβαρή ανησυχία για τη βία κατά αμάχων.
Ο Ειδικός Απεσταλμένος τόνισε ότι η οικοδόμηση εμπιστοσύνης είναι ζωτικής σημασίας για μια επιτυχημένη μετάβαση, προειδοποιώντας ότι «ένα κλίμα δυσπιστίας και φόβου θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ολόκληρη τη διαδικασία».
Ώρα για τολμηρές κινήσεις
Ο κ. Pedersen ζήτησε συμπεριληπτική διακυβέρνηση, επισημαίνοντας τον Εθνικό Διάλογο ως θεμέλιο και προτρέποντας σε συγκεκριμένες ενέργειες για τη συνέχισή του. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη Συνταγματική Διακήρυξη που εξέδωσαν οι μεταβατικές αρχές, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα αποτελέσει τη βάση για την αποκατάσταση του κράτους δικαίου και μια σταθερή μετάβαση.
«Τώρα είναι η στιγμή για τολμηρές κινήσεις ώστε να δημιουργηθεί μια πραγματικά αξιόπιστη και συμπεριληπτική μεταβατική κυβέρνηση και νομοθετικό σώμα, ένα συνταγματικό πλαίσιο που να διαμορφώνει ένα νέο σύνταγμα μακροπρόθεσμα, και μια γνήσια μεταβατική δικαιοσύνη», υπογράμμισε.
Επανέλαβε επίσης την ανάγκη για πλήρη πολιτική ένταξη των Σύριων γυναικών στη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας.
«Τα Ηνωμένα Έθνη είναι έτοιμα να υποστηρίξουν αυτή τη διαδικασία σύμφωνα με το ψήφισμα 2254 του Συμβουλίου Ασφαλείας», τόνισε ο κ. Pedersen.
Στο πλευρό του λαού: Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, τόνισε επίσης την επείγουσα ανάγκη για «τολμηρά και αποφασιστικά μέτρα» προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια, η αξιοπρέπεια και η ένταξη όλων των Σύριων.
«Από τις 8 Δεκεμβρίου [2024], υπάρχει ανανεωμένη ελπίδα ότι οι Σύροι μπορούν να χαράξουν μια διαφορετική πορεία και να έχουν την ευκαιρία να ανοικοδομήσουν, να συμφιλιωθούν και να δημιουργήσουν ένα έθνος όπου όλοι μπορούν να ζουν ειρηνικά και με αξιοπρέπεια», ανέφερε σε δήλωσή του την Πέμπτη.
«Τώρα είναι η ώρα για δράση. Χρειάζονται επειγόντως τολμηρά και αποφασιστικά μέτρα για να διασφαλιστεί ότι κάθε Σύριος – ανεξαρτήτως εθνότητας, θρησκείας, πολιτικής τοποθέτησης ή φύλου – μπορεί να ζήσει με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και χωρίς φόβο».
Επανέλαβε τη δέσμευση του ΟΗΕ να στηρίξει μια συμπεριληπτική πολιτική μετάβαση που να διασφαλίζει τη λογοδοσία, να ενισχύει τη συμφιλίωση και να θέτει τα θεμέλια για τη μακροπρόθεσμη ανάκαμψη και την επανένταξη της Συρίας στη διεθνή κοινότητα.
«Στεκόμαστε στο πλευρό του συριακού λαού με την ελπίδα για μια καλύτερη Συρία – για όλους τους Σύριους. Μαζί, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Συρία θα βγει από τις σκιές του πολέμου σε ένα μέλλον που θα χαρακτηρίζεται από αξιοπρέπεια και κράτος δικαίου – όπου όλες οι φωνές θα ακούγονται και καμία κοινότητα δεν θα μείνει πίσω», δήλωσε ο κ. Γκουτέρες.
Προστατέψτε όλους τους αμάχους: Συμβούλιο Ασφαλείας
Επίσης, την Παρασκευή, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ κάλεσε για την εφαρμογή μιας πολιτικής διαδικασίας χωρίς αποκλεισμούς, υπό την ηγεσία της Συρίας και με ευθύνη της Συρίας, η οποία θα διευκολύνεται από τα Ηνωμένα Έθνη και θα βασίζεται στις αρχές του ψηφίσματος 2254 (2015).
«Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση των δικαιωμάτων όλων των Σύρων, ανεξαρτήτως εθνότητας και θρησκείας. Η πολιτική αυτή διαδικασία πρέπει να ανταποκρίνεται στις νόμιμες προσδοκίες όλων των Σύρων, να τους προστατεύει και να τους επιτρέπει να καθορίσουν το μέλλον τους ειρηνικά, ανεξάρτητα και δημοκρατικά», ανέφερε δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Το Συμβούλιο καταδίκασε επίσης τη γενικευμένη βία στις επαρχίες Λατάκια και Ταρτούς από τις 6 Μαρτίου, συμπεριλαμβανομένων μαζικών δολοφονιών αμάχων από την κοινότητα των Αλαουιτών, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη για μια χωρίς αποκλεισμούς, διαφανή απονομή δικαιοσύνης και συμφιλίωση στη Συρία.
Οι προεδρικές δηλώσεις εκδίδονται από τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας εκ μέρους των μελών του. Οι δηλώσεις υιοθετούνται σε επίσημη συνεδρίαση και εκδίδονται ως επίσημο έγγραφο του πρωταρχικού οργάνου του ΟΗΕ για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.