Δύο οικογένειες —η μία περιμένει απαντήσεις εδώ και 75 χρόνια για τον πατέρα που απήχθη στον Πόλεμο της Κορέας, η άλλη απευθύνει έκκληση για την επιστροφή του γιου της από την αιχμαλωσία στη Γάζα— κατέθεσαν τις προσωπικές τους μαρτυρίες ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την Πέμπτη.
Και οι δύο ζητούν δικαιοσύνη βάσει του διεθνούς δικαίου και λογοδοσία για τους δράστες.
Η Sung-Eui Lee, κόρη Νοτιοκορεάτη που απήχθη από βορειοκορεατικές δυνάμεις κατά τον Πόλεμο της Κορέας, και ο Ruby Chen, πατέρας Ισραηλινού στρατιώτη που απήχθη από τη Χαμάς κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, μίλησαν ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Μαζί, ζήτησαν την εφαρμογή του Ψηφίσματος 2474, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα των οικογενειών να γνωρίζουν την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων σε συνθήκες ένοπλης σύρραξης.
Αναμονή 75 ετών
«Εδώ και 75 χρόνια περιμένω να επιστρέψει ο πατέρας μου», δήλωσε η κα Lee, η οποία ήταν μόλις 18 μηνών όταν ο πατέρας της, εισαγγελέας Jong-Ryong Lee, απήχθη βίαια και μεταφέρθηκε στη Βόρεια Κορέα.
«Δεν ξέρουμε αν ζει ή αν έχει πεθάνει. Πρόκειται για την πρώτη και μεγαλύτερη υπόθεση εξαναγκαστικής εξαφάνισης – και παραμένει άλυτη».
❝ Πρόκειται για συνεχιζόμενο έγκλημα
– Sung-Eui Lee
Εκπροσωπώντας την Ένωση Οικογενειών Απαχθέντων στον Πόλεμο της Κορέας, περιέγραψε δεκαετίες προσπαθειών για καταγραφή των εξαφανίσεων και αναζήτηση της αλήθειας — προσπάθειες που, όπως είπε, συχνά αντιμετωπίζονταν με σιωπή από την Πιονγιάνγκ.
Έγκλημα σε εξέλιξη
«Παρά τα αδιάσειστα στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των ζωντανών μαρτύρων όπως εμείς, η Βόρεια Κορέα ουδέποτε παραδέχτηκε το έγκλημα των απαγωγών. Πρόκειται για συνεχιζόμενο έγκλημα – την πρώτη και μεγαλύτερη υπόθεση εξαναγκαστικής εξαφάνισης», δήλωσε η Lee.
Κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να ζητήσει λογοδοσία από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας, μεταξύ άλλων μέσω παραπομπής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, και να υποστηρίξει την επιστροφή ή αναγνώριση των λειψάνων περίπου 100.000 αγνοουμένων.
«Αν η υπόθεση αυτή είχε επιλυθεί εγκαίρως», πρόσθεσε, «ίσως είχαν αποτραπεί επόμενες απαγωγές στην Ιαπωνία, την Ταϊλάνδη, τη Ρουμανία».
Καμία ενημέρωση
Στη συνέχεια μίλησε ο Ruby Chen για τον γιο του, τον Itay Chen – Αμερικανογερμανοϊσραηλινής υπηκοότητας – που απήχθη από τη Χαμάς.
Ο 19χρονος στρατιώτης βρισκόταν κοντά στα σύνορα με τη Γάζα όταν δέχθηκε επίθεση μαζί με το πλήρωμα του άρματός του στις 7 Οκτωβρίου 2023.
❝ Περιμένουμε εδώ και 587 ημέρες
– Ruby Chen
«Τον Μάρτιο, ο ισραηλινός στρατός μας πληροφόρησε ότι ο Itay πιθανότατα δεν επέζησε. Η Χαμάς όμως αρνείται να επιβεβαιώσει ή να επιστρέψει τη σορό του – ακόμα και στον θάνατο».
Περιέγραψε την άρνηση αναγνώρισης ή επιστροφής των νεκρών ομήρων ως μια μορφή «αργής ψυχολογικής βασανιστικής πίεσης», όχι μόνο για την οικογένειά του, αλλά και για δεκάδες άλλες.
Οι οικογένειες αξίζουν κλείσιμο
«Τι είδους άνθρωποι χρησιμοποιούν τους νεκρούς ως διαπραγματευτικά χαρτιά; Ποιοι στερούν από τους αποθανόντες το ελάχιστο δικαίωμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια;» αναρωτήθηκε ο Chen.
Ζήτησε τον ορισμό ενός ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ για ζητήματα ομήρων και τη συστηματική αντιμετώπιση των παραβιάσεων που συνδέονται με την απαγωγή προσώπων.
«Πρέπει να υπάρξουν συνέπειες», τόνισε. «Δεν πρόκειται απλώς για πολιτικό ζήτημα – είναι πρωτίστως ανθρωπιστικό. Οι οικογένειες αξίζουν λύτρωση. Η απαγωγή πρέπει να γίνει βάρος, όχι στρατηγικό πλεονέκτημα».
Ψήφισμα 2474
Οι μαρτυρίες κατατέθηκαν στο πλαίσιο ειδικής συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας αφιερωμένης στους αγνοουμένους σε εμπόλεμες ζώνες.
Το Ψήφισμα 2474, που εγκρίθηκε ομόφωνα το 2019, υποχρεώνει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον εντοπισμό των αγνοουμένων, την επιστροφή των σορών τους και την παροχή πληροφοριών στις οικογένειες για την τύχη των αγαπημένων τους.
Μιλώντας επίσης στο Συμβούλιο, ο Khaled Khiari, Βοηθός Γενικός Γραμματέας για Πολιτικές και Ειρηνευτικές Υποθέσεις του ΟΗΕ, προειδοποίησε ότι η κρίση των αγνοουμένων επιδεινώνεται σε πολέμους σε όλο τον κόσμο.
Στην Ουκρανία, μεγάλος αριθμός αμάχων — μεταξύ αυτών και παιδιά — παραμένουν αγνοούμενοι σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή. Στη Μιανμάρ, οι εξαφανίσεις έχουν αυξηθεί κατακόρυφα μετά το πραξικόπημα του 2021, με σοβαρές παραβιάσεις των θεμελιωδών εγγυήσεων δικαίου.
Στη Συρία, η κρίση των αγνοουμένων αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό της σύγκρουσης, ενώ ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά και για αγνοούμενους του Πολέμου του Κόλπου το 1991, καθώς και για τις διαχρονικές επιπτώσεις στις οικογένειες και τις κοινότητες στην Κύπρο.
«Ο χρόνος τελειώνει»
Και οι δύο ομιλητές τόνισαν την ανάγκη το Συμβούλιο Ασφαλείας να εκπληρώσει την υπόσχεση του Ψηφίσματος.
«Ο χρόνος τελειώνει», είπε η κα Lee. «Οι περισσότεροι σύζυγοι και αδέλφια των απαχθέντων έχουν ήδη φύγει από τη ζωή. Εμείς, τα παιδιά, γερνάμε. Δεν μας απομένει πολύς χρόνος».
Ο κ. Chen ενίσχυσε την έκκληση της: «Ζητώ τη στήριξή σας, ώστε οικογένειες που τις βρήκε αυτή η τραγική μοίρα όπως η δική μου να μπορέσουν να βρουν απαντήσεις και να προχωρήσουν στο επόμενο, οδυνηρό κεφάλαιο της ζωής τους».