Καθώς δεν έχει επιτραπεί η είσοδος ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας για περισσότερο από ένα μήνα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απηύθυνε έκκληση την Τρίτη για εγγυημένη ανθρωπιστική πρόσβαση στον παλαιστινιακό θύλακα.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους από την έδρα του ΟΗΕ, ο Αντόνιο Γκουτέρες επανέλαβε επίσης την έκκλησή του για ανανέωση της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, καθώς και για την απελευθέρωση όλων των ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται εντός του καταρρακωμένου θύλακα.
Από τις 2 Μαρτίου, όταν και επιβλήθηκε ο ισραηλινός αποκλεισμός, δεν έχoυν εισέλθει στη Γάζα τρόφιμα, καύσιμα, φάρμακα, εμπορεύματα, με τις προμήθειες να συσσωρεύονται στα σημεία διέλευσης.
Εν τω μεταξύ, η εκεχειρία που είχε ανακοινωθεί τον Ιανουάριο, έπειτα από 15 μήνες πολέμου, έχει πλέον καταρρεύσει, με αεροπορικές επιδρομές, ανανεωμένες χερσαίες επιχειρήσεις και εκτοξεύσεις ρουκετών από Παλαιστίνιους μαχητές προς το Ισραήλ.
«Ατέρμονος κύκλος θανάτου»
«Καθώς η βοήθεια έχει στερέψει, οι πύλες του τρόμου άνοιξαν ξανά», δήλωσε ο κ. Γκουτέρες.
«Η Γάζα έχει μετατραπεί σε πεδίο θανάτου – και οι άμαχοι βιώνουν έναν ατέρμονο κύκλο θανάτου.»
Υπογράμμισε ότι «ορισμένες αλήθειες είναι πια ξεκάθαρες από τις αποτρόπαιες επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου από τη Χαμάς» – κυρίως, ότι οι εκεχειρίες λειτουργούν.
Η ανακωχή επέτρεψε την απελευθέρωση ομήρων, καθώς και τη διανομή σωτήριας βοήθειας, αποδεικνύοντας ότι η ανθρωπιστική κοινότητα είναι σε θέση να ανταποκριθεί.
Καταρρακωμένη ελπίδα
Ο Γκουτέρες υπενθύμισε πως «επί εβδομάδες, τα όπλα σίγησαν, τα εμπόδια άρθηκαν, οι λεηλασίες σταμάτησαν – και μπορέσαμε να παραδώσουμε σωτήριες προμήθειες σχεδόν σε κάθε γωνιά της Λωρίδας της Γάζας», έως ότου αυτή η συμφωνία οδηγήθηκε σε κατάρρευση.
«Η ελπίδα βούλιαξε τόσο για τις παλαιστινιακές οικογένειες στη Γάζα, όσο και για τις οικογένειες των ομήρων στο Ισραήλ – όπως μου θύμισαν οι συγγενείς των ομήρων με τους οποίους συναντήθηκα εκ νέου χθες», πρόσθεσε.
Γι’ αυτό, ο Γενικός Γραμματέας επιμένει σταθερά στην άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των ομήρων, στην επιβολή μόνιμης κατάπαυσης του πυρός και στην πλήρη ανθρωπιστική πρόσβαση στην περιοχή.
«Σε τέτοιους καιρούς, πρέπει να μιλάμε με απόλυτη σαφήνεια», είπε, επισημαίνοντας ότι, με τα σημεία διέλευσης κλειστά και τη βοήθεια αποκλεισμένη, δεν υπάρχει καμία ουσιαστική ασφάλεια και η δυνατότητα παράδοσης βοήθειας έχει στραγγαλιστεί.
Παρέπεμψε επίσης σε κοινή δήλωση των επικεφαλής ανθρωπιστικών υπηρεσιών του ΟΗΕ που εκδόθηκε τη Δευτέρα, η οποία αντικρούει τους ισχυρισμούς ότι υπάρχουν επαρκή τρόφιμα στη Γάζα για να θρέψουν όλους τους κατοίκους.
Διεθνείς υποχρεώσεις
«Πρέπει επίσης να είμαστε σαφείς όσον αφορά τις υποχρεώσεις», συνέχισε ο κ. Γκουτέρες, τονίζοντας τις «αδιαμφισβήτητες ευθύνες» του Ισραήλ, ως δύναμης κατοχής, βάσει του διεθνούς δικαίου.
Παρέπεμψε στη Τέταρτη Συνθήκη της Γενεύης, η οποία προβλέπει την υποχρέωση διασφάλισης τροφίμων και ιατρικών προμηθειών για τον πληθυσμό, καθώς και τη διατήρηση νοσοκομείων, υπηρεσιών δημόσιας υγείας και υγιεινής.
Επιπλέον, το ιατρικό προσωπικό πρέπει να μπορεί να ασκεί τα καθήκοντά του.
Παραθέτοντας το Άρθρο 59, παράγραφος 1, της Τέταρτης Συνθήκης της Γενεύης, τόνισε: «Εάν το σύνολο ή μέρος του πληθυσμού μιας κατεχόμενης περιοχής δεν έχει επαρκή προμήθεια, η Δύναμη Κατοχής οφείλει να αποδεχθεί σχέδια παροχής βοήθειας εκ μέρους του εν λόγω πληθυσμού και να τα διευκολύνει με κάθε διαθέσιμο μέσο.»
Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο περιλαμβάνει επίσης την υποχρέωση σεβασμού προς το ανθρωπιστικό προσωπικό αρωγής, προσέθεσε, αποτίοντας φόρο τιμής προς τους «ανθρωπιστικούς ήρωες» που βρίσκονται υπό πυρά στη Γάζα.
Αντίθετος σε νέους μηχανισμούς εξουσιοδότησης
Παρότι οι Οργανισμοί του ΟΗΕ και οι εταίροι του είναι έτοιμοι και αποφασισμένοι να προσφέρουν βοήθεια, «οι νέοι προτεινόμενοι από τις ισραηλινές αρχές “μηχανισμοί έγκρισης” για τη διανομή βοήθειας κινδυνεύουν να μετατραπούν σε εργαλεία ελέγχου, περιορίζοντας με κυνισμό την παροχή βοήθειας μέχρι και στην τελευταία θερμίδα και τον κόκκο αλευριού», ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας.
«Για να είμαι ξεκάθαρος: δε θα συμμετάσχουμε σε καμία ρύθμιση που δεν σέβεται πλήρως τις θεμελιώδεις ανθρωπιστικές αρχές: την ανθρωπιά, την αμεροληψία, την ανεξαρτησία και την ουδετερότητα.»
Ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι η απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση πρέπει να είναι εγγυημένη, και το ανθρωπιστικό προσωπικό να απολαμβάνει προστασίας, όπως προβλέπει το διεθνές δίκαιο.
Τόνισε επίσης ότι «η απαραβίαστη φύση των εγκαταστάσεων και των περιουσιακών στοιχείων του ΟΗΕ πρέπει να γίνεται σεβαστή», ενώ επανέλαβε την έκκληση για ανεξάρτητη διερεύνηση των θανάτων εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων υπαλλήλων του ΟΗΕ.
Αδιέξοδο μπροστά
Ο Γενικός Γραμματέας ολοκλήρωσε την ενημέρωση υπογραμμίζοντας την ανάγκη για προσήλωση στις θεμελιώδεις αρχές. Κάλεσε τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να τηρούν τις υποχρεώσεις τους, τονίζοντας ότι πρέπει να υπάρχει δικαιοσύνη και λογοδοσία όταν αυτές παραβιάζονται.
«Ο κόσμος ίσως να ξεμένει από λέξεις για να περιγράψει την κατάσταση στη Γάζα – αλλά εμείς δεν θα ξεμείνουμε ποτέ από την αλήθεια», δήλωσε.
Προειδοποίησε πως «η τρέχουσα πορεία είναι ένα αδιέξοδο – εντελώς απαράδεκτο στα μάτια του διεθνούς δικαίου και της Ιστορίας», ενώ επισήμανε πως ο κίνδυνος μετατροπής της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης σε μια δεύτερη Γάζα εντείνει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Ήρθε η ώρα να τελειώσει η απανθρωποποίηση, να προστατευθούν οι άμαχοι, να απελευθερωθούν οι όμηροι, να διασφαλιστεί η σωτήρια βοήθεια και να ανανεωθεί η κατάπαυση του πυρός», κατέληξε.