Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ καταδίκασε το Σάββατο με τον πλέον έντονο τρόπο το νέο κύμα επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εξαπέλυσε η Ρωσία κατά της Ουκρανίας, τις πλέον εκτεταμένες επιθέσεις που έχουν καταγραφεί από την έναρξη του πολέμου πριν από τρία και πλέον έτη. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι εν λόγω επιθέσεις έθεσαν εκ νέου σε κίνδυνο την πυρηνική ασφάλεια στον Πυρηνικό Σταθμό της Ζαπορίζια.
Σε δήλωσή του μέσω του εκπροσώπου Τύπου του, ο Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη σοβαρή αυτή κλιμάκωση και τις αυξανόμενες απώλειες σε άμαχο πληθυσμό.
Ο Γενικός Γραμματέας υπενθύμισε ότι οι επιθέσεις εναντίον αμάχων και κρίσιμων υποδομών απαγορεύονται από το διεθνές δίκαιο και απηύθυνε εκ νέου έκκληση για άμεση και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός.
«Οι επιθέσεις διέκοψαν την ηλεκτροδότηση του Πυρηνικού Σταθμού της Ζαπορίζια, υπογραμμίζοντας και πάλι τους συνεχιζόμενους κινδύνους για την πυρηνική ασφάλεια», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΟΗΕ, Στεφάν Ντουζαρίκ.
«Ο Γενικός Γραμματέας επαναλαμβάνει την έκκλησή του για πλήρη, άμεση και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία ως πρώτο βήμα προς μία δίκαιη, συνολική και βιώσιμη ειρήνη, σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο και τα συναφή ψηφίσματα του ΟΗΕ».
Εύθραυστη κατάσταση
Οι αεροπορικές επιδρομές της Παρασκευής προκάλεσαν την απώλεια της τελευταίας εξωτερικής γραμμής ηλεκτροδότησης του πυρηνικού σταθμού, με αποτέλεσμα να λειτουργήσει για περισσότερες από τρεις ώρες με εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Η ηλεκτροδότηση αποκαταστάθηκε αργότερα, ωστόσο πρόκειται για το ένατο περιστατικό πλήρους διακοπής παροχής εξωτερικού ρεύματος στον σταθμό από την έναρξη της ευρείας κλίμακας εισβολής το 2022.
Ο Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, Γενικός Διευθυντής της IAEA, προειδοποίησε ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
«Αυτό που κάποτε θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητο -να χάνει επανειλημμένα ένας μεγάλος πυρηνικός σταθμός όλες τις εξωτερικές του γραμμές- έχει δυστυχώς καταστεί κοινό φαινόμενο», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Υποβάθμιση της πυρηνικής ασφάλειας
Ο Πυρηνικός Σταθμός της Ζαπορίζια, που βρίσκεται στη νότια Ουκρανία, αποτελεί τη μεγαλύτερη εγκατάσταση πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη. Αν και οι έξι αντιδραστήρες του βρίσκονται σε ψυχρή διακοπή λειτουργίας από το 2024, εξακολουθούν να χρειάζονται σταθερή παροχή ρεύματος για την ψύξη των πυρήνων και των δεξαμενών αναλωμένων καυσίμων, προκειμένου να αποτραπεί η υπερθέρμανση και ενδεχόμενη διαρροή ραδιενέργειας.
Κατά τη διάρκεια της διακοπής ρεύματος, ενεργοποιήθηκαν 18 γεννήτριες ντίζελ για τη διατήρηση κρίσιμων λειτουργιών ψύξης. Σύμφωνα με την IAEA, ο σταθμός διαθέτει αποθέματα καυσίμου για τουλάχιστον δέκα ημέρες, με σχέδια έκτακτης ανάγκης για επιπλέον προμήθειες εφόσον απαιτηθεί.
Η πολεμική σύγκρουση έχει καταστήσει τον σταθμό δραματικά πιο ευάλωτο. Πριν από τον πόλεμο, είχε πρόσβαση σε δέκα εξωτερικές γραμμές ηλεκτροδότησης. Σήμερα, εξαρτάται μόνο από μία.
Κλιμάκια της IAEA παραμένουν επιτόπου και συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά την κατάσταση.