12 Ιουλίου: Διεθνής Ημέρα Καταπολέμησης Αμμοθύελλας και Ανεμοθύελλας

Κάποιες από τις πιο επιβλητικές και τρομακτικές εικόνες της φύσης είναι οι σκοτεινοί κυλιόμενοι όγκοι άμμου και σκόνης που καταπίνουν τα πάντα στο πέρασμά τους, μετατρέποντας το φως της μέρας σε απόκοσμο σκοτάδι και προκαλώντας καταστροφές από τη Βόρεια Κίνα έως την υποσαχάρια Αφρική.

Αμμοθύελλες και Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs)

Οι αμμοθύελλες και ανεμοθύελλες συνιστούν μια πολυδιάστατη και σοβαρή πρόκληση για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης σε οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν αναδειχθεί σε μείζονα παγκόσμια ανησυχία, εξαιτίας των εκτεταμένων συνεπειών τους στο περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, τη γεωργία, τα μέσα βιοπορισμού και τη συνολική κοινωνικοοικονομική ευημερία.

Αν και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των φυσικών βιο-γεωχημικών κύκλων της Γης, η ένταση και η συχνότητά τους επιδεινώνονται από ανθρωπογενείς παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή, η μη βιώσιμη διαχείριση της γης και η υπερεκμετάλλευση των υδάτινων πόρων. Επιπλέον, οι αμμοθύελλες συμβάλλουν με τη σειρά τους στην κλιματική αλλαγή και τη ρύπανση του αέρα.

Οι συνέπειες αυτών των φαινομένων γίνονται αισθητές παγκοσμίως, τόσο σε αναπτυγμένες όσο και σε αναπτυσσόμενες χώρες, παρεμποδίζοντας την επίτευξη 11 από τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, ιδίως:

• Στόχος 2: Μηδενική Πείνα

• Στόχος 3: Καλή Υγεία και Ευημερία

• Στόχος 6: Καθαρό Νερό και Αποχέτευση

• Στόχος 8: Αξιοπρεπής Εργασία και Οικονομική Ανάπτυξη

• Στόχος 11: Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες

• Στόχος 13: Δράση για το Κλίμα

• Στόχος 15: Ζωή στη Στεριά

Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον το 25% των παγκόσμιων εκπομπών σκόνης οφείλεται σε ανθρώπινες δραστηριότητες, ενώ σε ορισμένες περιοχές η παρουσία ερημικής σκόνης έχει διπλασιαστεί κατά τον 20ό αιώνα. Η ιδιαιτερότητα αυτών των φαινομένων έγκειται στο διασυνοριακό τους χαρακτήρα: μια δραστηριότητα σε ένα σημείο του πλανήτη μπορεί να προκαλέσει αμμοθύελλα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Ωστόσο, όπως οι αμμοθύελλες και ανεμοθύελλες οφείλονται εν μέρει σε ανθρώπινες αιτίες, έτσι μπορούν και να περιοριστούν μέσω συντονισμένης ανθρώπινης παρέμβασης.

Δράση των Ηνωμένων Εθνών

Αναγνωρίζοντας τις σοβαρές, πολυεπίπεδες επιπτώσεις των αμμοθυελλών και ανεμοθυελλών σε τοπική, περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ανακήρυξε την 12η Ιουλίου ως Διεθνή Ημέρα Καταπολέμησης Αμμοθύελλας και Ανεμοθύελλας (A/RES/77/294).

Η απόφαση υπογραμμίζει την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο, με στόχο την πρόληψη, διαχείριση και μετρίαση των συνεπειών των αμμοθυελλών και ανεμοθυελλών μέσω της ενίσχυσης των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και την ανταλλαγή μετεωρολογικών δεδομένων για την πρόγνωσή τους. Επιπλέον, η Γενική Συνέλευση υπογράμμισε ότι απαιτείται βαθύτερη κατανόηση των πολυδιάστατων συνεπειών των εν λόγω φαινομένων στην υγεία, την ευημερία και τη διαβίωση των ανθρώπων, καθώς και του αντικτύπου τους στην ερημοποίηση, την αποψίλωση, την απώλεια βιοποικιλότητας, την επισιτιστική ασφάλεια και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.

Γνωρίζατε ότι…

• Εκτιμάται ότι περίπου 2 εκατομμύρια τόνοι άμμου και σκόνης απελευθερώνονται κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα;

• Οι αμμοθύελλες και ανεμοθύελλες εντοπίζονται κυρίως σε άνυδρες και ερημικές περιοχές, αλλά οι επιπτώσεις τους εξαπλώνονται σε μακρινές περιοχές;

• Τα αιωρούμενα σωματίδια σκόνης μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά σε θαλάσσια οικοσυστήματα, αλλά συνδέονται και με την αύξηση της θνησιμότητας των κοραλλιών και τον σχηματισμό τροπικών κυκλώνων;

• Οι αμμοθύελλες και ανεμοθύελλες μπορούν να προκαλέσουν αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, ερεθισμούς στα μάτια και το δέρμα, και να μεταδώσουν ασθένειες όπως η μηνιγγίτιδα;

• Διαταράσσουν τη ναυσιπλοΐα και τις χερσαίες μεταφορές;

• Επιβαρύνουν τη γεωργική παραγωγή, συμβάλλοντας στην ερημοποίηση;

• H oρθολογική διαχείριση νερού και γης μπορεί να περιορίσει τις επιπτώσεις τους;