Ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας
Η Διεθνής Ημέρα Ισότητας των Αμοιβών, η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Σεπτεμβρίου, αποτελεί επιστέγασμα των διαχρονικών προσπαθειών για την επίτευξη ίσων αποδοχών για εργασία ίσης αξίας. Η ημέρα αυτή εδράζεται στη θεμελιώδη δέσμευση των Ηνωμένων Εθνών υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κατά κάθε μορφής διάκρισης, συμπεριλαμβανομένων των διακρίσεων λόγω φύλου εις βάρος των γυναικών και των κοριτσιών.
Σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές, οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες, με την παγκόσμια διαφορά αμοιβών μεταξύ των φύλων να εκτιμάται περίπου στο 20%. Η επίτευξη της ισότητας των φύλων και η ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών συνεχίζει να παρεμποδίζεται από τις ιστορικά και δομικά άνισες σχέσεις ισχύος μεταξύ των φύλων, από την παγκόσμια φτώχεια και τις κοινωνικές ανισότητες, καθώς και από την ανισότιμη πρόσβαση σε πόρους και ευκαιρίες που περιορίζουν τις δυνατότητες των γυναικών. Η πρόοδος προς τη μείωση του χάσματος παραμένει βραδεία. Αν και η αρχή της ίσης αμοιβής τυγχάνει ευρείας αποδοχής, η πρακτική εφαρμογή της παραμένει προβληματική.
Για να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω, οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης περιλαμβάνουν ρητά την ανάγκη επίτευξης της ισότητας των φύλων και της ενδυνάμωσης όλων των γυναικών και κοριτσιών. Παράλληλα, προωθούν την αξιοπρεπή εργασία και την οικονομική ανάπτυξη, επιδιώκοντας πλήρη και παραγωγική απασχόληση για όλους, συμπεριλαμβανομένων των νέων και των ατόμων με αναπηρίες, και ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας. Η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου είναι καίρια για την επιτυχή εφαρμογή της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Η επίτευξη της ίσης αμοιβής συνιστά ορόσημο για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων. Πρόκειται για συλλογική ευθύνη της διεθνούς κοινότητας, και απαιτείται περαιτέρω δράση. Ο ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας του ΟΗΕ για τις Γυναίκες (UN Women) και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), καλεί τα κράτη μέλη, τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τους γυναικείους και τοπικούς συλλογικούς φορείς, τις φεμινιστικές ομάδες, καθώς και τις επιχειρήσεις και τις εργοδοτικές και εργατικές ενώσεις, να προάγουν την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας και την οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών.
Γιατί επιμένει το χάσμα αμοιβών μεταξύ των φύλων;
Η βαθιά ριζωμένη ανισότητα αποτελεί τη βασική αιτία του χάσματος. Οι γυναίκες, ιδίως οι μετανάστριες, υπερεκπροσωπούνται στην παράτυπη αγορά εργασίας, όπου επικρατούν χαμηλά αμειβόμενες και επισφαλείς συνθήκες εργασίας, χωρίς κοινωνικές παροχές. Επιπλέον, οι γυναίκες αναλαμβάνουν τρεις επιπλέον ώρες ημερησίως σε φροντίδα και οικιακή εργασία σε σύγκριση με τους άνδρες, από το νοικοκυριό έως τη φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων.
Η «ποινή της μητρότητας» επιδεινώνει περαιτέρω την ανισότητα στις αποδοχές, καθώς οι εργαζόμενες μητέρες αντιμετωπίζουν χαμηλότερους μισθούς, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών τους. Επιπλέον, έμφυλα στερεότυπα, διακρίσεις στις προσλήψεις και μεροληπτικές αποφάσεις προαγωγής συμβάλλουν στην αναπαραγωγή του φαινομένου.
Τι πρέπει να γίνει;
Ο αγώνας για ισότητα στις αποδοχές και για ισότητα στις ευκαιρίες αμοιβής είναι κατεπείγων, καθώς η εισοδηματική ανισότητα πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες. Στις ΗΠΑ, οι μαύρες γυναίκες κερδίζουν μόλις 63,7 σεντς, οι ιθαγενείς γυναίκες 59 σεντς, και οι γυναίκες λατινοαμερικανικής καταγωγής 57 σεντς, για κάθε δολάριο που κερδίζει ένας λευκός άνδρας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στον τομέα της φροντίδας, όπου το 67% του εργατικού δυναμικού είναι γυναίκες και οι θέσεις παραμένουν συστηματικά υποτιμημένες και χαμηλά αμειβόμενες.
Ο Συνασπισμός για την Ισότητα Αμοιβών
Ο Συνασπισμός για την Ισότητα Αμοιβών συγκροτείται από την Υπηρεσία του ΟΗΕ για τις Γυναίκες (UN Women), τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO) και τον ΟΟΣΑ. Αποστολή του είναι η επίτευξη ίσης αμοιβής για γυναίκες και άνδρες παγκοσμίως. Μέσω της σύμπραξης φορέων με διαφορετικά πεδία εξειδίκευσης, ο Συνασπισμός στηρίζει κυβερνήσεις, εργοδότες, εργαζόμενους και τις οργανώσεις τους, προκειμένου να σημειώσουν συγκεκριμένη και συντονισμένη πρόοδο προς την εξάλειψη του χάσματος. Πρόκειται για τη μοναδική πολυμετοχική παγκόσμια σύμπραξη που εργάζεται για τη μείωση της ανισότητας αμοιβών σε διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
Το ήξερες;
-
Οι γυναίκες κερδίζουν 77 σεντς για κάθε δολάριο που αμείβονται οι άνδρες για εργασία ίσης αξίας, με το χάσμα να διευρύνεται περαιτέρω για τις μητέρες.
-
Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι άνεργες σε σύγκριση με τους άνδρες, με σημαντικές περιφερειακές ανισότητες.
-
Μόλις το 28% των εργαζόμενων γυναικών παγκοσμίως έχει πρόσβαση σε πληρωμένη άδεια μητρότητας.
-
Πάνω από το 65% των ατόμων άνω της ηλικίας συνταξιοδότησης χωρίς τακτικό εισόδημα σύνταξης είναι γυναίκες.
-
Οι γυναίκες επιτελούν τουλάχιστον 2,5 φορές περισσότερο απλήρωτο οικιακό και φροντιστικό έργο σε σύγκριση με τους άνδρες.