Είναι ο τόνος που καταναλώνετε βιώσιμος;
Ο κονσερβοποιημένος τόνος υπήρξε πολύτιμος σύμμαχος στις κουζίνες μας κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, ανεξαρτήτως των έκτακτων συνθηκών που δημιούργησε η πανδημία, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι υπήρξε θύμα της διατροφικής του αξίας. Ο τόνος είναι πλούσιος σε Ωμέγα-3, ενώ περιέχει επίσης πολύτιμα μέταλλα, πρωτεΐνες και βιταμίνη B12, μεταξύ άλλων ευεργετικών στοιχείων.
Ακριβώς λόγω αυτών των μοναδικών χαρακτηριστικών του, η ζήτηση για τόνο έχει φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα, από τα επτά βασικά είδη τόνου, το 33,3% των πληθυσμών τους αλιεύεται σε μη βιώσιμα επίπεδα, απειλώντας τη φυσική αναπαραγωγή τους.
Για τον λόγο αυτό, το Δεκέμβριο του 2016, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε τη καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Τόνου.
Η παραπάνω πρωτοβουλία αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη λήψης μέτρων διαχείρισης και διατήρησης των αποθεμάτων, ώστε να αποτραπεί η κατάρρευση των πληθυσμών του τόνου. Για πολλές χώρες, οι πόροι τόνου αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για τη διατροφική ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση, τα κρατικά έσοδα, τις τοπικές κοινωνίες, καθώς και την πολιτιστική τους κληρονομιά.
Η σημερινή κατάσταση
Κάθε χρόνο αλιεύονται περισσότερα από 7 εκατομμύρια τόνοι τόνου και συναφών ειδών. Τα μεταναστευτικά είδη τόνου αντιπροσωπεύουν το 20% της αξίας της συνολικής θαλάσσιας αλιείας και πάνω από 8% των παγκοσμίως εμπορεύσιμων θαλασσινών. Υπό αυτό το πρίσμα, είναι απαραίτητο να αναγνωρίσουμε τον καθοριστικό ρόλο του τόνου στη βιώσιμη ανάπτυξη, τη διατροφική επάρκεια, τις οικονομικές ευκαιρίες και τα μέσα διαβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως. Ο περιορισμός της υπεραλίευσης είναι ζωτικής σημασίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), η ζήτηση για τον τόνο παραμένει υψηλή, ενώ ο υπερβολικός αριθμός αλιευτικών σκαφών συνεχίζει να επιβαρύνει την κατάσταση.
Αναγνωρίζοντας τη μείωση των αποθεμάτων τόνου λόγω της υπεραλίευσης, η Νομική Υπηρεσία του ΟΗΕ τονίζει την ανάγκη πλήρους εφαρμογής του διεθνούς νομικού πλαισίου, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Το πλαίσιο αυτό ενισχύεται περαιτέρω από τον Κώδικα Δεοντολογίας για τη Βιώσιμη Αλιεία, τη Συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών για τα Αποθέματα Ιχθύων, τις συστάσεις της Αναθεωρητικής Διάσκεψης, καθώς και από τα ετήσια ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για τη βιώσιμη αλιεία. Παράλληλα, σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, έχουν αναληφθεί πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την προστασία των πληθυσμών του τόνου.
Σήμερα, περισσότερες από 96 χώρες συμμετέχουν στη διαχείριση και διατήρηση των αποθεμάτων τόνου, η ετήσια αξία των οποίων ανέρχεται σχεδόν στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Μάλιστα, ορισμένα προγράμματα του FAO έχουν αρχίσει να αποδίδουν θετικά αποτελέσματα στη μείωση της υπεραλίευσης.
Ας διατηρήσουμε την αισιοδοξία μας για το μέλλον του τόνου!
Γνωρίζατε ότι…
-
Ο τόνος και τα συναφή είδη περιλαμβάνουν περίπου 40 διαφορετικά είδη που ζουν στον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό, καθώς και στη Μεσόγειο Θάλασσα;
-
Τα είδη τόνου αντιπροσωπεύουν το 20% της αξίας της συνολικής θαλάσσιας αλιείας και άνω του 8% της παγκόσμιας εμπορίας θαλασσινών;
-
Το 2017, το 33,3% των βασικών ειδών τόνου αλιευόταν σε μη βιώσιμα επίπεδα, απειλώντας τη μακροπρόθεσμη διατήρησή τους;