Ιστορικό
Το μπάσκετ γεννήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 1891 στη Διεθνή Σχολή Εκπαίδευσης της ΧΑΝ στο Σπρίνγκφιλντ της Μασαχουσέτης (ΗΠΑ), όταν ο Δρ. Τζέιμς Νάισμιθ, Καναδός καθηγητής φυσικής αγωγής, επινόησε το άθλημα με σκοπό να κρατήσει τους μαθητές του σωματικά ενεργούς κατά τους χειμερινούς μήνες.
Έκτοτε, το μπάσκετ έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον δημοφιλή και ευρέως διαδεδομένα αθλήματα παγκοσμίως. Η Διεθνής Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης (FIBA), αρμόδιο όργανο για την παγκόσμια διακυβέρνηση του αθλήματος, εκτιμά ότι πάνω από 450 εκατομμύρια άνθρωποι ασχολούνται ενεργά με το μπάσκετ ανά την υφήλιο, ενώ εντάχθηκε στο ολυμπιακό πρόγραμμα ήδη από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936.
Η ισχυρή παρουσία του μπάσκετ στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αναμφισβήτητη, ωστόσο η εξάπλωσή του δεν περιορίζεται στη Βόρεια Αμερική. Ισχυρές βάσεις έχουν οικοδομηθεί και στην Ευρώπη, την Ασία, καθώς και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Μάλιστα, το 2019 ιδρύθηκε η Basketball Africa League (BAL), μια καινοτόμος επαγγελματική διοργάνωση που φέρνει κοντά 12 κορυφαίους συλλόγους από ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο.
Το μπάσκετ έχει ισχυρή παρουσία στη Βόρεια Αμερική, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και στην Ευρώπη, την Ασία και άλλες περιοχές. Το 2019 ιδρύθηκε η Basketball Africa League (BAL), μια καινοτόμος επαγγελματική λίγκα που περιλαμβάνει 12 συλλόγους από ολόκληρη την Αφρική. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι γυναίκες άρχισαν να παίζουν μπάσκετ μόλις έναν χρόνο μετά τη γέννηση του αθλήματος, το 1892. Η γυναικεία καλαθοσφαίριση απέκτησε και ολυμπιακή αναγνώριση το 1976, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ, όπου εντάχθηκε επισήμως στο πρόγραμμα ως ομαδικό άθλημα.
Πέρα από τις μυθικές φιγούρες του αθλήματος (Τζόρνταν, Μάτζικ, Καρίμ, Μπερντ, Κόμπι, ΛεΜπρόν, Κάρι) το μπάσκετ έχει μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο λαϊκό άθλημα που παίζεται και απολαμβάνεται από ανθρώπους όλων των ηλικιών και δεξιοτήτων, τόσο σε επαγγελματικά γήπεδα όσο και σε γειτονιές και σχολικές αυλές.
Αναγνωρίζοντας τον ρόλο του αθλητισμού, συμπεριλαμβανομένου του αθλητισμού για άτομα με αναπηρίες, στην προώθηση της ειρήνης και της ανάπτυξης, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας των φύλων και της ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών, και λαμβάνοντας υπόψη τη διαχρονική δημοτικότητα της καλαθοσφαίρισης, η Γενική Συνέλευση, στις 25 Αυγούστου 2023, ενέκρινε το ψήφισμα A/RES/77/324, ανακηρύσσοντας την 21η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Μπάσκετ.
Στο εν λόγω ψήφισμα, η Γενική Συνέλευση επαινεί την Ινδονησία, την Ιαπωνία και τις Φιλιππίνες για τη συνδιοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Μπάσκετ 2023, υπό την αιγίδα της FIBA, και ενθαρρύνει τις αρμόδιες αρχές να διασφαλίσουν ότι η διοργάνωση θα αφήσει μια διαρκή παρακαταθήκη ειρήνης και ανάπτυξης σε διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, καλεί ανθρώπους κάθε ηλικίας, από κάθε γωνιά του κόσμου, να συμμετέχουν ενεργά στο άθλημα, είτε παίζοντας, παρακολουθώντας, διαβάζοντας, συζητώντας είτε απλώς συνδεόμενοι με οποιονδήποτε τρόπο με την καλαθοσφαίριση, ως μέσο κοινωνικής συνοχής και διαπολιτισμικού διαλόγου.
Το ψήφισμα προσκαλεί όλα τα κράτη μέλη, τους φορείς του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, και ιδίως τη Διεύθυνση Συνεκτικής Κοινωνικής Ανάπτυξης του Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων, καθώς και διεθνείς και περιφερειακούς οργανισμούς, τον ιδιωτικό τομέα, την κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ και των πολιτών, να τιμούν την Παγκόσμια Ημέρα Μπάσκετ κατά τρόπο κατάλληλο και σύμφωνα με τις εθνικές προτεραιότητες, προβάλλοντας τα πολλαπλά οφέλη του αθλήματος μέσα από εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες και δράσεις ευαισθητοποίησης.
«Μπορώ να δεχτώ την αποτυχία – όλοι αποτυγχάνουν σε κάτι. Δεν μπορώ όμως να δεχτώ να μην προσπαθήσω»
— Μάικλ Τζόρνταν
«Ο μόνος τρόπος να κάνεις κάτι είναι να το κάνεις»
— Κόμπι Μπράιαντ
«Είναι εκπληκτικό να βλέπει κανείς όλους να ενδυναμώνουν ο ένας τον άλλον. Αν μας βλέπουν και εμπνέονται από ό,τι κάνουμε, ελπίζουμε να εμπνεύσουμε μια νέα γενιά κοριτσιών και να διαμορφώσουμε ένα καλύτερο μέλλον για εκείνες»
— Σαμπρίνα Ιονέσκου
«Ο αθλητισμός είναι το καλύτερο μέσο επικοινωνίας μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών θρησκειών και χωρών»
— Γιάο Μινγκ
«Το μπάσκετ είναι ένα πανέμορφο άθλημα όταν οι πέντε παίκτες στο γήπεδο παίζουν με μια καρδιά»
— Ντιν Σμιθ
«Αν κάνεις ό,τι καλύτερο μπορείς, δεν έχεις να ντρέπεσαι για τίποτα. Μια ήττα δεν είναι ντροπή»
— Ντιρκ Νοβίτσκι