27 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού

Ο τουριστικός τομέας χαρακτηρίζεται από εύκολη πρόσβαση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι συγκροτούν κρίσιμο ποσοστό του κλάδου και της τοπικής επιχειρηματικότητας γενικότερα. Σύνθεση ΟΗΕ / Adobe Stock.

Πάνω από 40 χρόνια εορτασμού αυτού του σημαντικού οικονομικού τομέα

Ο τουρισμός συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους οικονομικούς τομείς παγκοσμίως. Απασχολεί 1 στους 10 εργαζομένους στον πλανήτη και προσφέρει μέσα βιοπορισμού σε εκατοντάδες εκατομμύρια ακόμη. Στην Ελλάδα, ο τουριστικός τομέας συνεισφέρει περίπου το 13% του ΑΕΠ, ενώ σε σε ορισμένες χώρες το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 20%.

Πέραν της οικονομικής του σημασίας, ο τουρισμός επιτρέπει στους ανθρώπους να βιώσουν πολιτισμικά και φυσικά αγαθά ανά την υφήλιο και λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας, αναδεικνύοντας την κοινή μας ανθρώπινη υπόσταση.

Αποτελεί δομικό πυλώνα της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και συμβάλλει στην υλοποίηση πολλαπλών Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, κυρίως των στόχων 8, 12 και 14. Συνιστά για πολλούς ανθρώπους, και ιδίως για γυναίκες, νέους, μετανάστες εργαζομένους και αγροτικούς πληθυσμούς των αναπτυσσόμενων και λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, την πρώτη πύλη εισόδου στον κόσμο της εργασίας. Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα του εργατικού δυναμικού του τουριστικού τομέα, ενώ περίπου το 50% των εργαζομένων είναι κάτω των 25 ετών.

Παράλληλα, σε πολλές περιοχές του κόσμου, η προστασία της βιοποικιλότητας και η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό και τα έσοδα που αυτός αποφέρει.

Η μείωση στις αφίξεις τουριστών στις αναπτυσσόμενες χώρες εμφανίζεται σχετικά ομοιογενής, κυμαινόμενη κυρίως μεταξύ 60% και 80%. Σύνθεση ΟΗΕ με φωτογραφίες υπό άδεια Creative Commons.

Η διαρκής ανάπτυξη του τουρισμού τις τελευταίες έξι δεκαετίες αντανακλά την προοδευτική διεύρυνση της πρόσβασης στα ταξίδια, χάρη στη μείωση του κόστους μεταφορών και στην ανάδυση μεσαίων τάξεων σε παγκόσμια κλίμακα. Η κατοχύρωση του δικαιώματος στις διακοπές στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καθώς και η βελτιωμένη υιοθέτηση εργασιακών δικαιωμάτων σε πολλές χώρες, συνέβαλαν καθοριστικά στην ανάπτυξή του. Αυτοί οι παράγοντες εξηγούν επίσης την ανθεκτικότητα του τομέα τα τελευταία έτη, καθώς ο τουρισμός παρουσίασε σχεδόν αδιάλειπτη ανάπτυξη, παρά τις διαδοχικές κρίσεις, από την παγκόσμια οικονομική ύφεση μέχρι φυσικές καταστροφές.

Η πληθώρα ουσιαστικών συμβολών του τουρισμού οδήγησε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWTO) να θεσπίσει την Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία, με πρώτο εορτασμό το 1980. Η ημερομηνία επελέγη για να συμπέσει με ένα ιστορικό ορόσημο του παγκόσμιου τουρισμού: τη 10η επέτειο από την υιοθέτηση του Καταστατικού του UNWTO στις 27 Σεπτεμβρίου 1970.

Στη συνέχεια, κατά την 70ή σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης το 2015, ανακηρύχθηκε το 2017 ως Διεθνές Έτος Βιώσιμου Τουρισμού για την Ανάπτυξη με το ψήφισμα A/RES/70/193, με στόχο την ενθάρρυνση της στήριξης του βιώσιμου τουρισμού ως μέσου προώθησης και επιτάχυνσης της βιώσιμης ανάπτυξης, και ιδιαίτερα της εξάλειψης της φτώχειας.

Ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς τομείς παγκοσμίως, απασχολώντας 1 στους 10 εργαζόμενους και διασφαλίζοντας μέσα βιοπορισμού για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους.
Φωτογραφία: Σύνθεση ΟΗΕ με φωτογραφίες υπό άδεια Creative Commons.

Το ήξερες;

Οι χώρες με ανοικτό και βιώσιμο τουριστικό τομέα τείνουν να είναι πιο ειρηνικές.
Ο τουρισμός ενισχύει τη φιλανθρωπία και την περιφερειακή συνεργασία· ενδεικτικά, ορισμένες αφρικανικές χώρες εφαρμόζουν ανοικτή πολιτική θεωρήσεων (visa) για τα μέλη της Αφρικανικής Ένωσης, προκειμένου να προωθήσουν την ελεύθερη μετακίνηση προσώπων και να ενισχύσουν τον τουρισμό και το διασυνοριακό εμπόριο. Οι προβλέψεις για την Αφρική κάνουν λόγο για σταθερή αύξηση του τουρισμού και των ταξιδιών.
Ο τουρισμός συνιστά επίσης μέσο ανασυγκρότησης μετά από συγκρούσεις (Post-Conflict Recovery), προσφέροντας τόσο οικονομική ανάκαμψη όσο και κοινωνική επανασύνδεση.