Όπως αναδείχθηκε κατά την πανδημία του κορονοϊού (COVID-19), οι σοβαρές λοιμώδεις νόσοι και οι επιδημίες έχουν καταστροφικές συνέπειες για την ανθρώπινη ζωή, επιφέροντας σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη μακροπρόθεσμα. Οι παγκόσμιες υγειονομικές κρίσεις απειλούν να καταρρεύσουν τα ήδη επιβαρυμένα συστήματα υγείας, να διαταράξουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να πλήξουν δυσανάλογα τα μέσα διαβίωσης των ανθρώπων –ιδιαίτερα των γυναικών και των παιδιών– και τις οικονομίες των φτωχότερων και πιο ευάλωτων χωρών.
Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για ανθεκτικά και ισχυρά συστήματα υγείας που να φτάνουν σε όλους, ιδίως στους πλέον ευάλωτους.
Ελλείψει διεθνούς προσοχής, μελλοντικές επιδημίες θα μπορούσαν να ξεπεράσουν προηγούμενες σε ένταση και σοβαρότητα. Είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας η ενίσχυση της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, η ανταλλαγή πληροφοριών, επιστημονικών γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών, η ποιοτική εκπαίδευση και η προώθηση σχετικών προγραμμάτων σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, ως αποτελεσματικά μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης επιδημιών.
Η ενίσχυση της πρόληψης επιδημιών απαιτεί την αξιοποίηση των διδαγμάτων από τη διαχείριση προηγούμενων κρίσεων και την αποτροπή διακοπής βασικών υπηρεσιών. Είναι απαραίτητο να ενισχυθεί το επίπεδο ετοιμότητας, ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη και κατάλληλη αντίδραση σε κάθε μελλοντική επιδημία, αναγνωρίζοντας παράλληλα τη σημασία μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης «Ενιαία Υγεία» (One Health), η οποία προωθεί τον συντονισμό της ανθρώπινης, ζωικής και φυτικής υγείας, καθώς και των περιβαλλοντικών και άλλων συναφών τομέων.
Η διεθνής συνεργασία και η πολυμερής προσέγγιση διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των επιδημιών. Πρέπει να υπογραμμιστεί η σημασία της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ κάθε ατόμου, κοινότητας και κράτους, καθώς και των περιφερειακών και διεθνών οργανισμών, σε όλα τα στάδια της διαχείρισης επιδημιών. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη η διάσταση του φύλου στην όλη προσέγγιση.
Το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, και ειδικότερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, διαδραματίζει κομβικό ρόλο στον συντονισμό των παγκόσμιων αντιδράσεων στις επιδημίες, στο πλαίσιο της εντολής του, υποστηρίζοντας τις εθνικές, περιφερειακές και διεθνείς προσπάθειες πρόληψης, μετριασμού και αντιμετώπισης των επιπτώσεων των μολυσματικών νοσημάτων και των επιδημιών, σύμφωνα με τους στόχους της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.
Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τον πρωταρχικό ρόλο και την ευθύνη των κυβερνήσεων, καθώς και τη ζωτικής σημασίας συνεισφορά των εμπλεκόμενων φορέων στην αντιμετώπιση των παγκόσμιων υγειονομικών προκλήσεων – ιδιαιτέρως των γυναικών, οι οποίες αποτελούν την πλειοψηφία των εργαζομένων στον τομέα της υγείας παγκοσμίως.
Τα κράτη μέλη του ΟΗΕ δεσμεύονται να διασφαλίσουν την ισότιμη, χωρίς αποκλεισμούς και μη-διακριτική συμμετοχή, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα άτομα που είναι ευάλωτα ή βρίσκονται σε συνθήκες ευαλωτότητας, με τον υψηλότερο κίνδυνο έκθεσης σε επιδημίες.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ καλεί όλα τα κράτη μέλη, τους οργανισμούς του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και άλλους παγκόσμιους, περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς, τον ιδιωτικό τομέα και την κοινωνία των πολιτών –συμπεριλαμβανομένων ΜΚΟ, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, μεμονωμένων πολιτών και άλλων σχετικών φορέων – να τιμούν την Παγκόσμια Ημέρα Επιδημιολογικής Ετοιμότητας κάθε χρόνο, με τρόπο κατάλληλο στις εθνικές συνθήκες και προτεραιότητες, μέσα από δράσεις εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, αναδεικνύοντας έτσι τη σημασία της πρόληψης, ετοιμότητας και συνεργασίας απέναντι στις επιδημίες.