Πρόσβαση στην πληροφορία
Οι ενημερωμένοι πολίτες είναι σε θέση να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις, επί παραδείγματι, όταν προσέρχονται στις κάλπες. Μόνον όταν οι πολίτες γνωρίζουν πώς κυβερνώνται, μπορούν να απαιτούν από τις κυβερνήσεις τους να λογοδοτούν για τις πράξεις και τις αποφάσεις τους. Η πληροφορία είναι δύναμη. Συνεπώς, η καθολική πρόσβαση στην πληροφόρηση συνιστά θεμέλιο λίθο για υγιείς και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες της γνώσης.
Η καθολική πρόσβαση στην πληροφόρηση συνεπάγεται ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αναζητεί, να λαμβάνει και να μεταδίδει πληροφορίες. Το δικαίωμα αυτό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ελευθερίας της έκφρασης.
Ο ρόλος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης είναι καίριος στην ενημέρωση του κοινού για ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος, ωστόσο και αυτά εξαρτώνται από την ικανότητά τους να αναζητούν και να αποκτούν πληροφορίες. Ως εκ τούτου, το δικαίωμα καθολικής πρόσβασης στην πληροφορία συνδέεται άρρηκτα με το δικαίωμα στην ελευθερία του Τύπου.
Ιστορικό
Στις 17 Νοεμβρίου 2015, η Οργάνωση Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO) ανακήρυξε την 28η Σεπτεμβρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Καθολική Πρόσβαση στην Πληροφόρηση. Δεδομένου ότι πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και θεσμικοί φορείς ανά τον κόσμο είχαν ήδη θεσπίσει και τιμούσαν αυτή την ημέρα, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε επίσης, το 2019, την 28η Σεπτεμβρίου ως επίσημη Διεθνή Ημέρα.
Η UNESCO και τα διακυβερνητικά της προγράμματα — το Διεθνές Πρόγραμμα για την Ανάπτυξη της Επικοινωνίας και το Πρόγραμμα “Πληροφορία για Όλους” — προσφέρουν πλαίσιο και βήμα διαλόγου για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να συμμετάσχουν σε διεθνείς συζητήσεις πολιτικής και κατευθυντήριων γραμμών για την πρόσβαση στην πληροφορία.
Τα εν λόγω προγράμματα συμβάλλουν επίσης στη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την άνθηση του δικαιώματος στην πληροφορία, μέσω έργων και δράσεων που ενισχύουν την ανοιχτή επιστήμη, την πολυγλωσσία, τις τεχνολογίες πληροφορίας για άτομα με αναπηρίες και περιθωριοποιημένες κοινότητες, καθώς και την παιδεία στα μέσα και την πληροφοριακή εγγραμματοσύνη.