Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε την Παρασκευή τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες τεχνολογίας να συνεργαστούν, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) να ωφελήσει όλες τις χώρες.
Προειδοποίησε ότι, χωρίς διεθνή συνεργασία, η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να διευρύνει τις παγκόσμιες ανισότητες αντί να προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Μιλώντας στην τελετή έναρξης της Παγκόσμιας Διάσκεψης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (World Artificial Intelligence Conference – WAIC) στη Σαγκάη, ο κ. Γκουτέρες χαρακτήρισε την ΤΝ «τη μεγαλύτερη ευκαιρία της ανθρωπότητας στον 21ο αιώνα», προειδοποιώντας ωστόσο ότι μπορεί να εξελιχθεί και σε «έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους της».
«Η τεχνολογία που θα διαμορφώσει το μέλλον της ανθρωπότητας πρέπει να διαμορφώνεται από ολόκληρη την ανθρωπότητα», δήλωσε, τονίζοντας ότι η διακυβέρνηση της ΤΝ «δεν μπορεί να καθορίζεται από μια χούφτα χωρών ή εταιρειών» και ότι «κάθε χώρα πρέπει να έχει μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων».
Πρόοδος, αλλά απομένουν ακόμη πολλά
Ο ΟΗΕ έχει εντείνει τις προσπάθειές του για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης τον τελευταίο χρόνο, μετά την υιοθέτηση του Παγκόσμιου Ψηφιακού Συμφώνου (Global Digital Compact) και τη σύσταση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με την υποστήριξη της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ – της πρώτης παγκόσμιας επιστημονικής επιτροπής για αυτήν τη ραγδαία εξελισσόμενη τεχνολογία.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη η πρώτη συνεδρίαση του Παγκόσμιου Διαλόγου για τη Διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, όπου κυβερνήσεις και άλλοι ενδιαφερόμενοι φορείς συμμετείχαν σε ανοικτές, διαφανείς και χωρίς αποκλεισμούς συζητήσεις για τη διακυβέρνηση της ΤΝ.
Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στο να διευκολύνουν την ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ των χωρών, να προωθήσουν κοινά πρότυπα και να διασφαλίσουν ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα έχουν ισχυρότερη φωνή στη διαμόρφωση του μέλλοντος της τεχνολογίας.
Ο κ. Γκουτέρες δήλωσε ότι η επόμενη φάση πρέπει να επικεντρωθεί στη μετατροπή αυτών των δεσμεύσεων σε ουσιαστική στήριξη, ώστε όλες οι χώρες να μπορούν να επωφεληθούν από τη ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Γεφυρώνοντας το χάσμα
Ο Γενικός Γραμματέας επισήμανε ότι η ΤΝ διαθέτει τεράστιες δυνατότητες να επιταχύνει τις ιατρικές ανακαλύψεις, να μεταμορφώσει την εκπαίδευση, να ενισχύσει τα συστήματα τροφίμων και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ).
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι πολλές αναπτυσσόμενες χώρες κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.
«Το ένα τρίτο της ανθρωπότητας εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο», σημείωσε, ενώ η υπολογιστική ισχύς, η τεχνική εξειδίκευση και οι επενδύσεις παραμένουν συγκεντρωμένες σε μικρό αριθμό χωρών και εταιρειών.
Εάν δεν αντιμετωπιστούν αυτές οι ανισότητες, η ΤΝ θα μπορούσε να οδηγήσει σε «μεγαλύτερες ανισότητες, μεγαλύτερα χάσματα στο εισόδημα, στις ευκαιρίες και στην ασφάλεια».
Για να συμβάλει στη γεφύρωση αυτών των διαφορών, ο κ. Γκουτέρες ανέφερε ότι περισσότερες από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Κίνα, έχουν ήδη προτείνει κέντρα για το Παγκόσμιο Δίκτυο Ανταλλαγής και Συνεργασίας για την Ανάπτυξη Ικανοτήτων στην Τεχνητή Νοημοσύνη, το οποίο υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι σύντομα θα παρουσιάσει προτάσεις για τη δημιουργία ενός Παγκόσμιου Ταμείου για την Τεχνητή Νοημοσύνη και κάλεσε τις κυβερνήσεις να στηρίξουν και τις δύο πρωτοβουλίες.
Τρεις προτεραιότητες
Ο Γενικός Γραμματέας παρουσίασε τρεις βασικές προτεραιότητες για να διασφαλιστεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ωφελήσει όλους: την ενίσχυση των δυνατοτήτων των αναπτυσσόμενων χωρών, τη θέσπιση διεθνών προτύπων ασφάλειας και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα της ΤΝ.
Όπως είπε, οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να διαθέτουν τα εργαλεία ώστε να αναπτύσσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης αξιοποιώντας τα δικά τους δεδομένα, τις δικές τους γλώσσες και την εγχώρια τεχνογνωσία, ενώ οι κυβερνήσεις οφείλουν να υιοθετήσουν κοινές προσεγγίσεις για τις δοκιμές και τη διαχείριση των κινδύνων, με βάση το διεθνές δίκαιο.
«Τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να προστατεύονται», δήλωσε ο επικεφαλής του ΟΗΕ. «Οι άνθρωποι πρέπει να διατηρούν τον έλεγχο σε κάθε απόφαση που αφορά τη ζωή και τον θάνατο». Τόνισε επίσης ότι «κανένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να τίθεται στα χέρια ενός παιδιού πριν αποδειχθεί ότι είναι ασφαλές».
Όσον αφορά τη βιωσιμότητα, ο κ. Γκουτέρες κάλεσε τις μεγάλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να δημοσιοποιούν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των συστημάτων τους και να τροφοδοτούν τις δραστηριότητές τους αποκλειστικά με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως το 2030. Παράλληλα, προέτρεψε τις κυβερνήσεις να ενσωματώσουν την καθαρή ενέργεια για την ΤΝ στα εθνικά τους σχέδια.
«Το καθοριστικό ερώτημα είναι αν αυτός ο μετασχηματισμός θα μειώσει τις ανισότητες ή θα τις ενισχύσει», κατέληξε. «Αν θα συγκεντρώσει ακόμη περισσότερη ισχύ ή αν θα διευρύνει τις ευκαιρίες για όλους».