Οι προσπάθειες του ΟΗΕ για την επανέναρξη των συνομιλιών για την Κύπρο κατέληξαν σε συμφωνία για νέα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Υπάρχει μια θετική «νέα ατμόσφαιρα» γύρω από τις συζητήσεις, δήλωσε την Τρίτη ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Μιλώντας στη Γενεύη μετά τη δεύτερη ημέρα άτυπων συνομιλιών, ο επικεφαλής του ΟΗΕ υπογράμμισε τη δέσμευσή του να διασφαλίσει την ασφάλεια και την ευημερία των Κυπρίων – των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων – «από την αρχή της θητείας μου… σήμερα έγινε μια ακόμη προσπάθεια να βρεθεί μια διέξοδος».
Ο Ελληνοκύπριος ηγέτης Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ερσίν Τατάρ συγκεντρώθηκαν στη Γενεύη μαζί με τις εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο, κατόπιν αιτήματος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Κοινό έδαφος
«Ο κ. Τατάρ και ο κ. Χριστοδουλίδης συμφώνησαν στην ακόλουθη δέσμη πρωτοβουλιών για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης», ανέφερε ο Γκουτέρες, απαριθμώντας: «το άνοιγμα τεσσάρων σημείων διέλευσης, την αποναρκοθέτηση, τη σύσταση τεχνικής επιτροπής για τη νεολαία, πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στις μεταλλευτικές περιοχές, την ηλιακή ενέργεια στη νεκρή ζώνη και την αποκατάσταση των κοιμητηρίων».
Ο ΟΗΕ έχει πιέσει για διαπραγματεύσεις με στόχο την επίλυση των ζητημάτων που οδήγησαν στη διαίρεση του νησιού, με το Συμβούλιο Ασφαλείας να εξουσιοδοτεί την ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ, UNFICYP, από το 1964.
Ελλείψει μόνιμης συμφωνίας, η δύναμη παραμένει στο νησί για την επιτήρηση των γραμμών κατάπαυσης του πυρός, τη διατήρηση της νεκρής ζώνης και την υποστήριξη ανθρωπιστικών δραστηριοτήτων.
Προηγούμενες προσπάθειες για πρόοδο
Ο κ. Γκουτέρες επιχείρησε να φέρει τις δύο πλευρές κοντά το 2017 στο ελβετικό θέρετρο Crans-Montana, αλλά οι συνομιλίες κατέρρευσαν. Μια νέα προσπάθεια έγινε το 2021.
Αντιθέτως, οι τελευταίες συζητήσεις σημείωσαν «ουσιαστική πρόοδο», επέμεινε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ. «Ελπίζω ότι τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ή οι πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, μαζί με την απόφαση για μια επόμενη συνάντηση πολύ σύντομα και την αποδοχή από όλους του διορισμού ενός Προσωπικού Απεσταλμένου για την Κύπρο ώστε να προετοιμάσει τα επόμενα βήματα, αποδεικνύουν το αίσθημα δέσμευσης και την αίσθηση του επείγοντος, που θεωρώ εξαιρετικά σημαντικά. Είναι μια νέα ατμόσφαιρα».
