Τα Ηνωμένα Έθνη εστιάζουν στη μεταρρύθμιση για να διατηρήσουν την αποτελεσματικότητα, τη χρηστή διαχείριση πόρων και τον ανθρωποκεντρικό τους χαρακτήρα, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας εκσυγχρονισμού του Οργανισμού.
Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στην έδρα του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, ο κ. Γκουτέρες τόνισε ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν αφορούν αποκλειστικά εσωτερικές διαδικασίες, αλλά αποσκοπούν στη βελτίωση της ειρήνης, της ανάπτυξης και της ανθρωπιστικής βοήθειας – διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων γίνεται με υπευθυνότητα και διαφάνεια.
«Αυτές οι προσπάθειες δεν είναι αυτοσκοπός. Αφορούν την καλύτερη εξυπηρέτηση των ανθρώπων των οποίων η ίδια η ζωή εξαρτάται από εμάς. Αφορούν τους σκληρά εργαζόμενους φορολογούμενους σε όλο τον κόσμο που υποστηρίζουν οικονομικά όλα όσα κάνουμε», δήλωσε.
Καθώς ο ΟΗΕ γιορτάζει φέτος τα 80 χρόνια του, η Πρωτοβουλία UN80 αποτελεί συνέχεια προηγούμενων πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένου του Συμφώνου για το Μέλλον (Pact for the Future) και της πρωτοβουλίας ΟΗΕ 2.0, που επιδιώκουν τον εκσυγχρονισμό των δομών, των στόχων και των διαδικασιών του Οργανισμού για τον 21ο αιώνα.
Επείγουσα ανάγκη και φιλοδοξία
Από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2017, ο κ. Γκουτέρες έχει ηγηθεί μιας συνολικής μεταρρυθμιστικής ατζέντας που επικεντρώνεται στην απλοποίηση διαδικασιών, την αποκέντρωση της λήψης αποφάσεων, την ενίσχυση της διαφάνειας, θέτοντας σε προτεραιότητα την αξιοποίηση των δεδομένων και των ψηφιακών δυνατοτήτων, ώστε να καταστήσει τον ΟΗΕ πιο αποτελεσματικό και οικονομικά αποδοτικό.
«Είναι απαραίτητο ένας τόσο σύνθετος και κρίσιμος οργανισμός όπως τα Ηνωμένα Έθνη να υπόκειται σε αυστηρό και τακτικό έλεγχο, προκειμένου να αξιολογείται η ικανότητά του να επιτυγχάνει τους στόχους του με τον πλέον αποδοτικό τρόπο», δήλωσε.
«Και η 80ή επέτειος των Ηνωμένων Εθνών είναι η ιδανική στιγμή για να εντείνουμε όλες μας τις προσπάθειες, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για ακόμα μεγαλύτερη ταχύτητα και φιλοδοξία».
Πέρα από τους αριθμούς
Στο πλαίσιο του εγχειρήματος UN80, μια ειδική Ομάδα Εργασίας εντός του ΟΗΕ, υπό την ηγεσία του Υφυπουργού-Γενικού Γραμματέα Γκάι Ράιντερ, θα αναπτύξει προτάσεις σε τρεις βασικούς τομείς, ανέφερε ο επικεφαλής του ΟΗΕ.
Οι τομείς περιλαμβάνουν τον εντοπισμό αποδοτικότερων πρακτικών, την ανασκόπηση της εφαρμογής των εντολών που δίνονται από τα κράτη μέλη και μια στρατηγική αναθεώρηση βαθύτερων, δομικών αλλαγών και ευθυγράμμισης των προγραμμάτων.
Οι παραπάνω προσπάθειες ξεπερνούν το τεχνικό επίπεδο, τόνισε ο κ. Γκουτέρες.
«Οι προϋπολογισμοί των Ηνωμένων Εθνών δεν αποτυπώνουν απλώς οικονομικά μεγέθη – είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο».
Οικονομική κρίση ρευστότητας
Παρόλο που ο ΟΗΕ παραμένει ένα μοναδικό φόρουμ για τα έθνη ώστε να προωθούν συλλογικά την ειρήνη και την ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αντιμετωπίζει σημαντικές δημοσιονομικές δυσκολίες.
«Οι πόροι συρρικνώνονται σε όλους τους τομείς – και αυτό συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό», δήλωσε ο κ. Γκουτέρες.
«Για τουλάχιστον τα τελευταία επτά χρόνια, τα Ηνωμένα Έθνη αντιμετωπίζουν μια κρίση ρευστότητας, καθώς ορισμένα κράτη μέλη δεν αποδίδουν το σύνολο των εισφορών τους, και πολλά επίσης δεν πληρώνουν εγκαίρως», πρόσθεσε.
Μέχρι τις 11 Μαρτίου, μόλις 75 από τα 193 κράτη μέλη είχαν καταβάλει πλήρως τις οφειλόμενες συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό των 3,72 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2025, ο οποίος εγκρίθηκε από τη Γενική Συνέλευση τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους.
Πέρυσι, 152 χώρες είχαν καταβάλει πλήρως το μερίδιό τους έως τις 31 Δεκεμβρίου, ενώ το 2023 ο αριθμός αυτός ήταν 142.
Ο τακτικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί προγράμματα του ΟΗΕ σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών υποθέσεων, της διεθνούς δικαιοσύνης και νομοθεσίας, της περιφερειακής συνεργασίας για την ανάπτυξη, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ανθρωπιστικών υποθέσεων. Οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ χρηματοδοτούνται μέσω ξεχωριστού λογαριασμού.
Αποφάσεις των κρατών μελών
Ο κ. Γκουτέρες δεσμεύτηκε επίσης να συμβουλεύεται στενά και τακτικά όλα τα κράτη μέλη για την πρόοδο που σημειώνεται – υπό την ηγεσία του Προέδρου της Γενικής Συνέλευσης – ζητώντας καθοδήγηση για τα επόμενα βήματα και παρουσιάζοντας συγκεκριμένες προτάσεις.
«Ο στόχος μου είναι να προχωρήσουμε το συντομότερο δυνατό σε τομείς όπου έχω την εξουσία – και να παροτρύνω τα κράτη μέλη να εξετάσουν τις πολλές αποφάσεις που εναπόκεινται σε αυτά», είπε.
Καταλήγοντας, τόνισε: «Η επιτακτική ανάγκη είναι δεδομένη, και ο σκοπός αδιαμφισβήτητος: ένας ακόμη ισχυρότερος και πιο αποτελεσματικός ΟΗΕ που θα εξυπηρετεί τους ανθρώπους και θα είναι προσαρμοσμένος στον 21ο αιώνα».