Σε έναν κόσμο «παράλληλων πραγματικοτήτων», όπου οι έντονες ανισότητες φαίνεται να διχάζουν τους ανθρώπους και να αμφισβητούν την υπόσχεση της πολυμερούς συνεργασίας, το όραμα των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) είναι να ενώσει τους ανθρώπους και να τους βοηθήσει να οικοδομήσουν μια καλύτερη πραγματικότητα.
Ο Πρόεδρος ενός βασικού οργάνου του ΟΗΕ, του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου (ECOSOC), Λοκ Μπαχαντούρ Θάπα, υπενθύμισε τη Δευτέρα στη διεθνή κοινότητα ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιτύχει τη βιώσιμη ανάπτυξη μόνη της και ότι απαιτούνται πολιτική βούληση και δυναμική δράση για την επίτευξη των ΣΒΑ έως το 2030.
«Ας κριθούμε από τα αποτελέσματα», δήλωσε ο κ. Θάπα.
Η ομιλία σηματοδότησε την έναρξη της υψηλού επιπέδου υπουργικής συνόδου του Πολιτικού Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (HLPF), του ετήσιου φόρουμ του ΟΗΕ για την αξιολόγηση της προόδου προς την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), το οποίο συγκαλείται από το ECOSOC – το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο των Ηνωμένων Εθνών.
Το τμήμα υψηλού επιπέδου θα ολοκληρωθεί την Πέμπτη με μια συμφωνημένη διακήρυξη μεταξύ κυβερνητικών υπουργών και αρχηγών κρατών, η οποία θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες δράσεις που τα κράτη-μέλη θα αναλάβουν για την επιτάχυνση της προόδου προς τους 17 Στόχους.
Το τελευταίο προσχέδιο της υπουργικής διακήρυξης του 2026 περιλαμβάνει δεσμεύσεις για την αύξηση των επενδύσεων στους ΣΒΑ και την ανάπτυξη διεθνών κανόνων για μετασχηματιστικές τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Μέχρι το τέλος του HLPF, 36 χώρες θα έχουν παρουσιάσει τις λεγόμενες Εθελοντικές Εθνικές Αξιολογήσεις (Voluntary National Reviews – VNRs) σχετικά με την πρόοδό τους στην επίτευξη των ΣΒΑ και θα έχουν μοιραστεί βέλτιστες πρακτικές με άλλα κράτη-μέλη.
Καθώς το HLPF ξεκίνησε την περασμένη Τρίτη στη Νέα Υόρκη, ο ΟΗΕ δημοσίευσε παράλληλα την ετήσια Έκθεση Προόδου για τους ΣΒΑ, η οποία διαπιστώνει ότι η συντονισμένη δράση για τους Στόχους έχει αποφέρει αποτελέσματα, ωστόσο οι κυβερνήσεις πρέπει να επιταχύνουν επειγόντως τις προσπάθειές τους, εάν θέλουν να επιτευχθούν οι στόχοι μέχρι την προθεσμία του 2030.
Οι Στόχοι χρειάζονται χρηματοδότηση
Κατά την έναρξη της συνεδρίασης της Δευτέρας, ο κ. Θάπα, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και η Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης Ανναλένα Μπέρμποκ αναγνώρισαν ότι οι ΣΒΑ δεν βρίσκονται σε τροχιά επίτευξης.
Παράλληλα, τόνισαν ότι ο ΟΗΕ και τα κράτη-μέλη του γνωρίζουν τι λειτουργεί για τη δημιουργία βιώσιμης ανάπτυξης, όμως η χρηματοδότηση παραμένει το μεγαλύτερο εμπόδιο για γρήγορη και αποτελεσματική δράση.
Στην πραγματικότητα, το βασικό συμπέρασμα της Έκθεσης Προόδου για τους ΣΒΑ – ότι μόνο το 36% των δεικτών των ΣΒΑ για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία τάσεων βρίσκονται σε τροχιά επίτευξης ή σημειώνουν μέτρια πρόοδο – αντανακλά περισσότερο την έλλειψη αποτελεσματικής χρηματοδότησης παρά την έλλειψη πολιτικής βούλησης, σύμφωνα με τον κ. Γκουτέρες.
Σημείωσε ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετωπίζουν κόστος δανεισμού πολλαπλάσιο σε σχέση με τις πλούσιες χώρες και ότι πολλές δαπανούν περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους τους παρά για εθνικές υπηρεσίες, γεγονός που τις καθιστά ανεπαρκώς εξοπλισμένες για την εφαρμογή των ΣΒΑ χωρίς υποστήριξη.
«Χρειάζεται να ενισχύσουμε τη φωνή και τη συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών, μεταρρυθμίζοντας την παγκόσμια χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική ώστε να διασφαλιστεί ότι οι χώρες αυτές λαμβάνουν την υποστήριξη που χρειάζονται», δήλωσε ο κ. Γκουτέρες.
Για την αύξηση της χρηματοδότησης των ΣΒΑ, ο κ. Γκουτέρες υπογράμμισε την ανάγκη μεταρρυθμίσεων στις πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες, ώστε να κινητοποιηθούν ιδιωτικές επενδύσεις και να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση για τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Ο Τζέιγουον Τσόι, επικεφαλής του Ιδρύματος DMUN, μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης υπό την ηγεσία νέων που ενδυναμώνει τους νέους να συμμετέχουν σε πολυμερείς διαδικασίες, παρενέβη επίσης, ζητώντας τη συμπερίληψη των νέων στις πρωτοβουλίες για την επίτευξη των Στόχων.
«Ένας ανανεωμένος ΟΗΕ πρέπει να ενσωματώνει ουσιαστική συμμετοχή των νέων», δήλωσε ο κ. Τσόι προς τους υπουργούς.
Η υπόσχεση της πολυμερούς συνεργασίας
Οι ομιλητές κάλεσαν τα κράτη-μέλη να δώσουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση των ΣΒΑ, στην ελάφρυνση του χρέους, στις συνεργασίες με την κοινωνία των πολιτών και στη συγκεκριμένη συλλογική δράση κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Ο κ. Γκουτέρες ανέδειξε το Σύμφωνο για το Μέλλον, τη Δέσμευση της Σεβίλλης, την Πολιτική Διακήρυξη της Ντόχα, τη Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα και την Ατζέντα της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα για τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη ως αποδείξεις ότι η πολυμερής συνεργασία μπορεί ακόμη να αποφέρει αποτελέσματα.
«Η ανάπτυξη απαιτεί τη συμμετοχή όλων – επιχειρήσεων, αναπτυξιακών τραπεζών, καινοτόμων φορέων, κοινωνίας των πολιτών, ηγετών των κοινοτήτων και νέων ανθρώπων», δήλωσε ο κ. Γκουτέρες.
Τα πρώτα λόγια της κ. Μπέρμποκ στην ομιλία της προς το ECOSOC – «Δεν βρισκόμαστε σε τροχιά επίτευξης των στόχων» – έθεσαν το πλαίσιο για το μήνυμα του ΟΗΕ προς τα κράτη-μέλη στο HLPF: παρά τις τεράστιες προκλήσεις, η εγκατάλειψη της προσπάθειας για την επίτευξη των ΣΒΑ έως το 2030 δεν αποτελεί επιλογή.
Στοχεύοντας στον στόχο
Ως γνωστή φίλαθλος του ποδοσφαίρου, η κ. Μπέρμποκ ολοκλήρωσε την ομιλία της με μια επίκαιρη σύγκριση μεταξύ των ΣΒΑ και της συναρπαστικής φετινής διοργάνωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου.
«Μας έδειξε ξεκάθαρα ένα πράγμα: να μην εγκαταλείπουμε ποτέ την προσπάθεια στο 80ό λεπτό», δήλωσε η κ. Μπέρμποκ. «Ένα γκολ την κατάλληλη στιγμή μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Και 17 γκολ την ίδια στιγμή μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Εναπόκειται σε εμάς να παίξουμε μαζί τα τελευταία τέσσερα χρόνια».