Το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (UN-Habitat) εκτιμά ότι περίπου 2,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως στερούνται επαρκούς στέγασης, ασφαλούς πρόσβασης σε γη, καθώς και βασικών υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, ήτοι σχεδόν το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Σε αυτό το εντυπωσιακό ποσοτικό φάσμα περιλαμβάνονται πάνω από 1,12 δισεκατομμύρια άτομα που ζουν σε παραγκουπόλεις ή σε πρόχειρους οικισμούς, ενώ περίπου 300 εκατομμύρια βιώνουν απόλυτη έλλειψη στέγης, δηλαδή δεν διαθέτουν καμία μορφή σταθερής στέγης, σύμφωνα με εκτιμήσεις του UN-Habitat.
Ζώντας στο περιθώριο
Η κρίση προσλαμβάνει διαστάσεις οξείες, ιδίως σε περιοχές που αστικοποιούνται ραγδαία, όπως η Αφρική και η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Καθώς οι πόλεις επεκτείνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό, η στεγαστική ανάπτυξη και οι υποδομές αδυνατούν να συμβαδίσουν, γεγονός που οδηγεί σε εκρηκτική αύξηση των άτυπων και ανεπαρκών συνθηκών διαβίωσης.
Στην Αφρική, το 62% των αστικών κατοικιών είναι άτυπες. Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, πάνω από 500 εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες ύδρευσης, ενώ πάνω από 1 δισεκατομμύριο ζουν δίχως επαρκείς συνθήκες υγιεινής.
Καθώς η κλιματική αλλαγή επιτείνεται, εκείνοι που στερούνται ποιοτικής, θεσμοθετημένης στέγασης και βασικών υπηρεσιών εκτίθενται σε ολοένα μεγαλύτερους κινδύνους από καύσωνες, ακραία καιρικά φαινόμενα και έλλειψη υδάτινων πόρων.
Η αναζήτηση βιώσιμων λύσεων στη στεγαστική κρίση συνιστά θεμέλιο λίθο για την πρόοδο της παγκόσμιας βιώσιμης ανάπτυξης. Η ποιοτική στέγαση δεν αποτελεί απλώς ανθρώπινο δικαίωμα· είναι επίσης μοχλός δημιουργίας θέσεων εργασίας, ενίσχυσης του εθνικού εισοδήματος, βελτίωσης της δημόσιας υγείας, καθώς και προώθησης της εκπαιδευτικής και οικονομικής κινητικότητας.
Η Ανταπόκριση του UN-Habitat
Για την αντιμετώπιση αυτής της πολυσύνθετης κρίσης, την Πέμπτη συγκλήθηκε η δεύτερη συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του UN-Habitat, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην έδρα του Οργανισμού στο Ναϊρόμπι. Μέσω διαλόγου, συνεργασίας και χάραξης πολιτικής, η διάσκεψη επιδιώκει να αρθρώσει μια συλλογική, θεσμική απάντηση στο ζήτημα.
«Η Συνέλευση αυτή αποτελεί την ύψιστη παγκόσμια πλατφόρμα για κανονιστικές συζητήσεις γύρω από τη βιώσιμη αστικοποίηση και τους ανθρώπινους οικισμούς. Είναι στιγμή συλλογικού αναστοχασμού, ανανέωσης πολιτικής βούλησης και διαμόρφωσης συναινετικών λύσεων για το μέλλον που επιθυμούμε για τις πόλεις και τις κοινότητές μας», δήλωσε στην εναρκτήρια ομιλία της η Εκτελεστική Διευθύντρια του UN-Habitat, Anacláudia Rossbach.
Στρατηγικό Σχέδιο
Κύριο αντικείμενο της Συνέλευσης αποτελεί η έγκριση του Στρατηγικού Σχεδίου του UN-Habitat για την περίοδο 2026–2029. Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκονται η επαρκής στέγαση, η πρόσβαση σε γη και βασικές υπηρεσίες, καθώς και η αναβάθμιση των ανεπίσημων οικισμών.
Το σχέδιο δομείται γύρω από τρεις βασικούς άξονες παρέμβασης:
-
Συμπεριληπτική ευημερία
-
Ετοιμότητα, ανάκαμψη και ανασυγκρότηση
-
Κλιματική βιωσιμότητα
Οι πυλώνες αυτοί αποσκοπούν στην επιτάχυνση της προόδου προς την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.
Το σχέδιο, επίσης, δίνει έμφαση στην ενίσχυση της διατμηματικής συνεργασίας με άλλους οργανισμούς του ΟΗΕ, ώστε να επιτευχθούν κοινοί στόχοι.
Η Γενική Συνέλευση του UN-Habitat θα διαρκέσει έως τις 30 Μαΐου, οπότε και αναμένεται η οριστική έγκριση του στρατηγικού σχεδίου.