Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα προσφέρει σημαντική ανακούφιση σε πολλές οικονομίες, ωστόσο οι αναπτυσσόμενες χώρες θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος τροφίμων και καυσίμων, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Μετά την εύθραυστη εκεχειρία στον πόλεμο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, η εμπορική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών άρχισε να ανακάμπτει γρήγορα στα μέσα Ιουνίου, όμως τις τελευταίες ημέρες έχει επιβραδυνθεί, καθώς η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη αντάλλαξαν νέες επιθέσεις στην περιοχή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν απέρριψε μια προσπάθεια της Γαλλίας και του Ομάν να απομακρύνουν νάρκες από τα Στενά και να διασφαλίσουν το διεθνές εμπόριο, καθώς και πρόταση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) του ΟΗΕ για τη δημιουργία νέου ναυτιλιακού διαδρόμου στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Ενώ η έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) εκτιμά ότι οι μεταφορές πετρελαίου θα ανακάμψουν, προειδοποιεί ότι οι συμβάσεις μεταφοράς εμπορευμάτων, οι αλυσίδες εφοδιασμού και τα συστήματα τροφίμων θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να προσαρμοστούν. Παράλληλα, το υψηλό κόστος τροφίμων μπορεί να οδηγήσει σε οξύ υποσιτισμό στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Οι ευάλωτες οικονομίες υφίστανται το μεγαλύτερο πλήγμα
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας οδηγούν σε αύξηση του κόστους μεταφορών, του αγροτικού κόστους και του πληθωρισμού, γεγονός που αυξάνει τις τιμές των τροφίμων πολύ μετά το αρχικό σοκ, σημειώνει η UNCTAD.
Μικρά νησιωτικά κράτη, όπως το Πράσινο Ακρωτήριο και η Μικρονησία, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές τροφίμων και πετρελαίου. Αυτό δημιουργεί μια «διπλή έκθεση» σε εξωτερικές κρίσεις, καθιστώντας τα ιδιαίτερα ευάλωτα στις αυξήσεις τιμών, σύμφωνα με την UNCTAD.
Ο οργανισμός εκτιμά ότι 61 ευάλωτες οικονομίες αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα κινδύνους από τις αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και στις εισαγωγές σιτηρών.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες και τα μικρά νησιωτικά κράτη διαθέτουν επίσης συνήθως περιορισμένα δημόσια οικονομικά και, επομένως, μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης εξωτερικών οικονομικών κραδασμών, σύμφωνα με την UNCTAD.
Εάν οι χώρες αυτές αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην κινητοποίηση πόρων, υψηλό κόστος εξυπηρέτησης χρέους, μείωση των εμβασμάτων ή περιορισμό της διεθνούς βοήθειας, οι εμπορικές αναταράξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν ακόμη περισσότερο τις μικρές οικονομίες.
Επιπτώσεις στην επισιτιστική ασφάλεια
Πέρα από τις οικονομικές επιπτώσεις, η UNCTAD προειδοποιεί ότι, παρόλο που η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών είναι απαραίτητη, οι κίνδυνοι για την παραγωγή τροφίμων παραμένουν.
Ακόμη και οι σύντομες περίοδοι κατά τις οποίες τα τρόφιμα καθίστανται οικονομικά απρόσιτα σε χώρες βασιζώμενες στις εισαγωγές, μπορούν να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για τον οξύ υποσιτισμό στα παιδιά, πράγμα που σημαίνει πως το βάρος είναι πολύ χαμηλό σε σχέση με το ύψος ενός παιδιού.
Σύμφωνα με την έκθεση, μια αύξηση κατά 5% στις πραγματικές τιμές των τροφίμων αυξάνει τον κίνδυνο παιδικού υποσιτισμού κατά 15% για τα φτωχά παιδιά και κατά 26% για τα παιδιά φτωχών αγροτικών νοικοκυριών χωρίς γη.
Η έκθεση καλεί τη διεθνή κοινότητα να ενισχύσει τη στήριξη προς τις χώρες αυτές, ώστε να μπορέσουν να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος εισαγωγών, να περιορίσουν τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και καυσίμων και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι σε μελλοντικές διαταραχές του εμπορίου.
«Οι επιπτώσεις αυτών των κρίσεων θα γίνουν αισθητές για πολλούς μήνες, με τις αναπτυσσόμενες χώρες να υφίστανται τα μεγαλύτερα πλήγματα. Καλώ όλα τα μέρη να τηρήσουν την εκεχειρία και να εντείνουν τις προσπάθειές τους», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.