Voor de Europese campagne “Redefine Alcohol” (alcohol herdefiniëren) publiceert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), in samenwerking met de Europese Unie (EU), persoonlijke getuigenissen.
Eén daarvan is het verhaal van Alexandre Béhier, een Belg die getuigt voor het “Evidence into Action Alcohol” project (EVID-ACTION) dat deel uitmaakt van de EU-WHO campagne. Dat projet startte in 2022 en wil de bevolking van 30 landen – de 27 EU-lidstaten, IJsland, Noorwegen en Oekraïne – bewustmaken van de schadelijke gevolgen van alcohol.
Acht van de tien landen met het hoogste alcoholgebruik ter wereld in de EU
Waarom dit initiatief? Omdat “acht van de tien landen met het hoogste alcoholgebruik ter wereld in de EU liggen, waar jaarlijks bijna 300.000 mensen overlijden aan de gevolgen van verwondingen, kanker, hart- en vaatziekten en andere alcoholgerelateerde ziekten en aandoeningen”, volgens WHO.
Volgens cijfers van WHO bedroeg het gemiddelde jaarlijkse alcoholgebruik per inwoner ouder dan 15 jaar in 2022 11,2 liter pure alcohol in Frankrijk en 8,7 liter in België. In andere Europese landen zijn de cijfers als volgt: 11 liter in Spanje, 11,2 liter in Duitsland en Portugal, 11,3 liter in Hongarije, 11,8 liter in Oostenrijk, 11,9 liter in Polen, 13,7 liter in Tsjechië en 14,7 liter in Letland. Met een gemiddelde van 17,1 liter pure alcohol per jaar per inwoner kent Roemenië het hoogste alcoholgebruik ter wereld.
‘Alcohol in elk aspect van het dagelijks leven’
Voordat hij stopte, dronk Alexandre Béhier dagelijks drie tot vijf flessen alcohol. Hij vertelt dat hij al op zijn vijftiende begon te drinken, omdat “alcohol overal aanwezig is en onlosmakelijk verbonden is met het dagelijks leven” in België. Hij herinnert zich hoe hij voortdurend omringd werd door vrienden die alcohol dronken en rookten. In die sociale kringen wordt overmatig alcoholgebruik niet alleen als normaal beschouwd, maar zelfs aangemoedigd.
“In mijn ervaring zijn Belgen trots op hun drankgebruik”, zegt Béhier. Zelfs toen zijn alcoholgebruik steeds problematischer werd, maakte die culturele context het moeilijk om het gevaar te herkennen. “Ik kreeg geen signalen dat er iets mis was, zelfs niet toen ik elke dag alcohol nodig had”, vervolgt hij.
Volgens WHO gaat alcohol in veel Europese landen gepaard met sterke sociale druk: wie een alcoholisch drankje weigert, wordt vaak gestigmatiseerd.
Levercirrose en twee vormen van kanker
“Op mijn 37e begon ik ’s ochtends bloed te braken”, vertelt Alexandre Béhier. Dat alarmerende symptoom bracht hem naar het ziekenhuis, waar artsen vaststelden dat hij zich in een beginstadium van levercirrose bevond.
Levercirrose wordt vaak geassocieerd met complicaties door langdurig alcoholgebruik op latere leeftijd, maar treft ook steeds vaker jongere mensen die aan binge drinking doen – overmatig alcoholgebruik, zelfs wanneer dat slechts sporadisch gebeurt. Daarnaast kreeg Alexandre te maken met twee vormen van kanker, in de dikke darm en het rectum, waarschijnlijk als gevolg van zijn alcoholgebruik.
Een carrièrekeuze tegen alcoholisme
“In het begin leek het me onmogelijk om te stoppen”, zegt hij. Maar enkele weken na zijn beslissing voelde hij een ingrijpende verandering, alsof hij voor het eerst echt leefde. Ook zijn angsten en paniekaanvallen verdwenen.
Alexandre Béhier zette sindsdien die ervaring om in een bewuste carrièrekeuze. Na een diploma alcoholstudies aan de Université libre de Bruxelles (ULB) werkt hij vandaag als adviseur en ondersteunt hij mensen die worstelen met hun alcoholgebruik.
In heel Europa worden trajecten zoals dat van Alexandre steeds zichtbaarder. Ze vormen krachtige voorbeelden van mensen die heersende sociale normen rond alcohol in vraag stellen en in een leven zonder alcohol vrijheid, controle en mentale helderheid vinden.
Omdat Europa nog altijd de hoogste alcoholconsumptie ter wereld kent, toont zijn getuigenis – net als die van anderen – zowel de uitdagingen als de mogelijkheden van de keuze voor een alcoholvrij leven in samenlevingen waar alcoholgebruik vaak wordt aangemoedigd of zelfs wordt verwacht.