Exact 80 jaar na de oprichting van de Verenigde Naties vond in West-Vlaanderen een primeur plaats: de allereerste UN Cinema vertoning, georganiseerd door Westhoek Vredeshoek en het VN-informatiecentrum (UNRIC). In de historische Commandobunker in Kemmel werd de documentaire The Veto vertoond, over het gebruik en de impact van het vetorecht van de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad.
Daarna volgde een boeiend debat over VN-hervorming, internationale veiligheid en de rol van multilateralisme vandaag.
“Multilateralisme is geen keuze, het is onze levensverzekering. De Verenigde Naties spelen een cruciale rol om uitdagingen aan te pakken vóór ze escaleren tot globale crisissen. Om een sterkere VN op te bouwen voor iedereen, moeten we ons verenigen en boven nationale belangen uitstijgen. We moeten kiezen voor moed in plaats van comfort,” zei Anne-Laure Léger, Diplomatiek Vertegenwoordiger van Vlaanderen bij UNESCO, OESO en de Raad van Europa, tijdens het debat.
Ook Dr. Dries Lesage, professor internationale politiek aan de Universiteit Gent, en Merel Selleslach, onderzoeker bij het Vlaams Vredesinstituut, namen deel aan het debat. Marian Blondeel, hoofd van de Benelux & EU-desk bij UNRIC, modereerde het gesprek.
Oproep tot een veerkrachtig internationaal system
Onderzoeker Merel Selleslach benadrukte het belang van het behoud en de versterking van internationale samenwerking “in de veranderende geopolitieke context met toenemende spanningen en steeds grotere defensie-uitgaven. Een louter militaire oplossing is onvoldoende om een antwoord te bieden op de talrijke uitdagingen die ons wachten, zoals klimaatveranderingen en nieuwe technologieën,” vervolgde ze.
“Voor een klein en open land als België is het daarom van belang om te blijven investeren in internationale samenwerking, diplomatie en ontwikkelingssamenwerking. Een weerbaar internationaal systeem gebaseerd op rechtsregels komt namelijk ook onze eigen vrede, veiligheid en welvaart ten goede.”
Geen alternatief voor de VN
Dr. Dries Lesage gaf een scherpe, maar genuanceerde inschatting van de beperkingen van de VN, terwijl hij tegelijkertijd het blijvende belang ervan benadrukte.
“De VN-Veiligheidsraad faalt vaak in zijn missie. Sommige permanente leden zijn zelf al agressor of medeplichtige geweest,” volgens de professor van de Universiteit Gent. Tegelijkertijd benadrukte hij dat “VN-organisaties zoals het VN-agentschap voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA), het VN-vluchtelingenagentschap (UNHCR), het Wereldvoedselprogramma (WFP) en UNICEF tientallen miljoenen mensen blijven bijstaan, vaak in moeilijke en levensgevaarlijke omstandigheden. Er is geen alternatief voor de VN.”
Hij voegde eraan toe dat “hoe meer mensen en politici zeggen dat het internationaal recht, mensenrechten en de VN belangrijk zijn, hoe meer wind deze waarden in de zeilen zullen krijgen. Het omgekeerde is helaas ook waar.”
VN-Dag en 80 jaar VN-Handvest
Het evenement vond plaats op VN-Dag, 24 oktober, exact 80 jaar nadat het VN-Handvest in werking trad. Zoals de gesprekken in Kemmel duidelijk maakten, blijven hervorming van de VN en een sterker multilateralisme cruciaal om de globale uitdagingen van vandaag aan te pakken.
Ongeveer 40 mensen woonden de eerste UN Cinema bij in deze regio van België, op slechts enkele kilometers van de Franse grens. Het publiek waardeerde de kans om rechtstreeks in contact te komen met het werk van de Verenigde Naties.
Ook Léger benadrukte de blijvende rol van de VN als ruimte voor dialoog. “De Verenigde Naties zijn een unieke organisatie waar alle 193 lidstaten een plaats aan tafel hebben. Het is een tastbare plek – in New York, Parijs, Genève of Nairobi – waar diplomaten uit alle hoeken van de wereld elkaar ontmoeten. Naast het belangrijke werk van de VN en de verschillende agentschappen blijft de organisatie een platform waar dialoog altijd mogelijk is, zelfs tussen landen die in conflict zijn. Diplomaten voeren niet alleen formele onderhandelingen, maar wisselen ook informeel gedachten uit – bijvoorbeeld tijdens een koffiepauze – waardoor de banden nooit volledig worden verbroken en de weg naar dialoog altijd openblijft.”
Ze besloot: “Zo zijn talloze vredesgesprekken begonnen en verdergezet. Er bestaat vandaag gewoon geen beter systeem. Zoals Madeleine Albright ooit zei: ‘Als de VN niet bestond, zouden we haar moeten uitvinden.’”
Nuttige link: