De internationale samenwerking staat voor uitdagingen door geopolitieke spanningen en financiële beperkingen. De samenwerking tussen de Verenigde Naties en Luxemburg, een klein land met een mondiale impact, startte in 1945.
Mede-oprichter en een krachtige pleitbezorger van multilateralisme
Toen Luxemburg op 26 juni 1945 in San Francisco het Handvest van de Verenigde Naties ondertekende, werd het de kleinste oprichtende lidstaat van de Verenigde Naties.
“Mijn land heeft, als één van de oprichters van de Verenigde Naties, een lange traditie van inzet voor multilateralisme en universele waarden”, verklaart Olivier Maes, Permanent Vertegenwoordiger van Luxemburg bij de Verenigde Naties in New York.
Dat engagement werd in juli 2025 opnieuw bevestigd toen minister van Buitenlandse Zaken Xavier Bettel in New York een ministeriële ontbijtbijeenkomst organiseerde ter ondersteuning van UNRWA, in de marge van de conferentie op hoog niveau over de tweestatenoplossing, terwijl minister van Justitie Elisabeth Margue de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, Volker Türk, ontving voor een gesprek over de bescherming van journalisten en de strijd tegen desinformatie, prioriteiten ondersteund door de Dienst Mensenrechten van het land.
De bijdrage van Luxemburg aan de humanitaire missie van de VN
Luxemburg heeft in 2024 122,5 miljoen dollar aan humanitaire hulp toegewezen en zet daarmee zijn langdurige inzet voor internationale solidariteit voort. 50,3 miljoen dollar ging rechtstreeks naar VN-agentschappen, volgens gegevens van het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (OCHA).
De belangrijkste ontvangers waren het Wereldvoedselprogramma (WFP) (22,4 miljoen dollar), het VN-Vluchtelingenagentschap (UNHCR) (17 miljoen dollar), het VN-agentschap voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA) (5 miljoen dollar) en UNICEF (1,6 miljoen dollar).
Engagement van 1%: Luxemburgs maatstaf voor ontwikkelingshulp
“Extreme armoede terugdringen blijft centraal staan in de inspanningen van de Luxemburgse ontwikkelingssamenwerking, die bijzondere aandacht besteedt aan de uitvoering van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s)”, meldt het activiteitenverslag van het ministerie van Buitenlandse en Europese Zaken, Defensie, Samenwerking en Buitenlandse Handel.
Het land haalde in 2024 opnieuw zijn doel om 1% van het bruto nationaal inkomen (BNI) te besteden aan officiële ontwikkelingshulp (ODA), een doelstelling vastgelegd in het regeerprogramma voor 2023-2028. Dat kwam neer op 551 miljoen euro.
Die bijdrage is hoger dan de langetermijndoelstelling van de VN voor ontwikkelde landen om 0,7% van hun BNI aan officiële ontwikkelingshulp te besteden, en bevestigt de positie van het land als betrouwbare partner in de internationale ontwikkeling.
Luxemburg in het VN-systeem
In 2023 werkten 49 Luxemburgers bij verschillende VN-agentschappen en -entiteiten. Hoewel ze slechts een klein deel van het totale personeelsbestand uitmaken, wijst dit cijfer op de betrokkenheid van Luxemburg bij het multilaterale systeem.
Luxemburg heeft ondanks zijn kleine omvang een zichtbare diplomatieke rol gespeeld in het VN-systeem, onder meer met een niet-permanente zetel in de VN-Veiligheidsraad (2013-2014). Het land heeft ook zijn steun voor het internationaal recht en de mensenrechten getoond door voor het eerst in zijn geschiedenis te worden verkozen tot lid van de VN-Mensenrechtenraad voor de periode 2022-2024, samen met 17 andere nieuwe leden.
Luxemburg heeft één UNESCO-Werelderfgoedsite: de oude wijk en vestingwerken van de stad Luxemburg, een bewijs van het historische en architecturale belang van de stad. Die inschrijving sluit aan bij de inspanningen voor cultureel behoud in samenwerking met UNESCO.
Wat vaak niet aan bod komt is dat Luxemburg een belangrijke begunstigde van het VN-systeem is via uitbestedingen. Luxemburg stond in 2024 op de 61e plaats van leveranciers aan de Verenigde Naties, met contracten ter waarde van 82,61 miljoen dollar die werden afgesloten met bedrijven gevestigd in Luxemburg, volgens de United Nations Global Marketplace (UNGM).
De meeste van die aankopen gingen naar UNICEF, een essentiële VN-organisatie die meer dan 45% van de kinderen in de wereld vaccineert. De farmaceutische sector is de voornaamste begunstigde (54,8 miljoen dollar), gevolgd door ingenieurs- en onderzoeksdiensten (12 miljoen dollar).
Steun voor wereldwijde solidariteit
Luxemburg schonk in 1988 het beeldhouwwerk “Nee aan geweld”, ook bekend als het “geknoopte pistool”, aan de Verenigde Naties. Het beeldhouwwerk, gemaakt door Carl Fredrik Reuterswärd, staat bij de ingang van het gebouw van het VN-Secretariaat en is een symbool geworden van de rol van de VN in ontwapening en internationale vrede en veiligheid.
Luxemburgs “toezegging om 1% van het bruto nationaal inkomen (BNI) aan officiële ontwikkelingshulp te besteden, [wordt] sterk gesteund door de politiek en de bevolking”, volgens de OESO-peer reviews inzake ontwikkelingssamenwerking.
Dat bevestigt de consistente steun van Luxemburg voor het werk van de VN wereldwijd.
Luxemburg mag dan klein zijn, maar zijn bijdragen aan de Verenigde Naties, voor ontwikkelingshulp en diplomatie, zijn belangrijk in een wereld die voor complexe uitdagingen staat.
