Welke roman over mensenrechten zou jij ons aanbevelen? Gaat jouw lievelingsboek over vrouwenrechten, kinderrechten, dekolonisatie, vrije meningsuiting, of over een ander onderwerp?
Misschien weet je hier meteen een antwoord op, of moet je er even over nadenken. Of je hebt niet één, maar twee, drie of zelfs tien boeken in gedachten. Je kan die informatie nu met ons delen door de enquête van het VN-Mensenrechtenbureau (OHCHR) in Europa in te vullen.
Op basis van alle inzendingen stelt het VN-Bureau voor de Mensenrechten een lijst samen van de tien meest geselecteerde boeken. Die lijst met onmisbare boeken wordt op 10 december, Dag van de rechten van de mens, bekendgemaakt.
Op zoek naar inspiratie? We hebben dezelfde vraag gesteld aan de medewerkers van het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties. Hieronder vind je hun selectie:
‘De druiven der gramschap’ van John Steinbeck
‘De druiven der gramschap’ is een roman over de uitbuiting van seizoenarbeiders in Californië tijdens de Grote Depressie in de jaren 1940. Toen ik dit boek las, was ik druiven aan het oogsten in Bourgondië en zag ik hoe seizoenarbeiders meteen werden ontslagen omdat bijvoorbeeld te laat kwamen, om dan meteen door nieuwe mensen vervangen te worden. Deze roman belicht de uitbuiting van werknemers in precaire situaties, die volledig overgeleverd zijn aan hun werkgevers. Vandaag moeten we ‘De druiven der gramschap’ opnieuw lezen. De arbeidsomstandigheden van migranten en seizoenarbeiders zijn vaak nog altijd slecht.
Geselecteerd door Caroline Petit, adjunct-directeur en hoofd van de Verenigd Koninkrijk en Ierland Desk
‘Een echte man’ van Mohamed Mbougar Sarr
Deze korte roman van Mbougar Sarr is gebaseerd op een waargebeurd verhaal en beschrijft de verontwaardiging over een geschonden graf op de begraafplaats in Dakar. De scène werd gefilmd en ging viraal op sociale media. De verteller gaat op onderzoek en ontdekt dat de jongeman homoseksueel was. Maar zijn onderzoek brengt ook de ambiguïteit van de Senegalese samenleving ten opzichte van ‘Goor-Jigeen’ (‘man-vrouw’) aan het licht en doet hem twijfelen aan zijn eigen identiteit.
Geselecteerd door Fabienne Pompey, hoofd van de Frankrijk en Monaco Desk
‘Amerikanah’ van Chimamanda Ngozi Adichie
Chimamanda Ngozi Adichie verkent via het verhaal van Ifemelu en Obinze thema’s als immigratie, identiteit en verbondenheid. Adichie beschrijft de uitdagingen en veerkracht van immigranten die worden geconfronteerd met discriminatie, en belicht kwesties die centraal staan in de mensenrechten: gelijkheid, waardigheid en de strijd tegen racisme.
Geselecteerd door Marian Blondeel, hoofd van de Benelux & EU Desk
‘1984’ van George Orwell
Een grimmige waarschuwing tegen totalitarisme, surveillance en de onderdrukking van vrije gedachten. De thema’s censuur en staatscontrole zijn relevanter dan ooit.
Geselecteerd door Gregory Cornwell, sociale media coördinator
‘Noughts & Crosses’ van Malorie Blackman
‘Noughts & Crosses’ van Malorie Blackman speelt zich af in een alternatieve realiteit in Groot-Brittannië, waar mensen met een lichte huidskleur, de Noughts, en mensen met een donkere huidskleur, de Crosses, gescheiden leven en de Crosses meer macht hebben in de samenleving. In die fictieve wereld werden de Europeanen door de Afrikanen tot slaaf gemaakt en hoewel de slavernij jaren later is afgeschaft, bestaat er nog steeds een diepe kloof tussen beide groepen. De roman is vooral bedoeld voor jongvolwassenen, maar is voor iedereen boeiend om te lezen. Het boek beschrijft de destructieve en verwoestende gevolgen van racisme en vooroordelen. Ik las het toen ik tiener was en het heeft een diepe en blijvende indruk op me gemaakt.
Geselecteerd door Miranda, assistente bij de Verenigd Koninkrijk en Ierland Desk
‘De droom van de Ier’ van Mario Vargas Llosa
‘De droom van de Ier’ is een geromantiseerde biografie van Roger Casement, die de uitbuiting van inheemse volkeren in Congo en het Amazonegebied door rubberbaronnen aanklaagde. Casement wordt beschouwd als een pionier van wat we nu mensenrechtenactivisme noemen, hoewel die term tijdens zijn leven nog niet gangbaar was. Hij was een Ierse diplomaat in dienst van het Britse consulaat. Zijn onderzoek naar de wreedheden begaan onder koloniale regimes in de Vrijstaat Congo en de Putumayo-regio in Peru leidde tot een golf van wereldwijde verontwaardiging. Op latere leeftijd werd Casement een prominent Iers nationalist. Hij werd in 1916 door de Britten geëxecuteerd.
Geselecteerd door Antonio Ferrari, hoofd van de Portugal Desk
‘Tussen de wereld en mij’ van Ta-Nehisi Coates
Het essay van Ta-Nehisi Coates, dat in Frankrijk verscheen onder de titel ‘Une colère noire, lettre à mon fils’ (Zwarte woede, brief aan mijn zoon), bezorgde de auteur een fenomenaal succes. Meer dan 50 jaar na ‘Niet door water, maar door vuur’ van James Baldwin, ontrafelt een andere grote Amerikaanse auteur en Afro-Amerikaanse journalist op indringende wijze de wereld van geweld en systemisch racisme waarin de zwarte gemeenschap nog altijd leeft.
Geselecteerd door Sabine Cessou, assistente bij de Benelux Desk
‘Indian Horse’ van Richard Wagamese
Saul Indian Horse, een jonge Ojibwe-jongen, wordt bij zijn familie weggehaald en naar een kostschool in Canada gestuurd. Hij vindt zijn toevlucht in hockey. Het boek schetst een beeld van de culturele geschiedenis van de inheemse volkeren van Canada en belicht ervaringen van culturele uitroeiing, systematisch racisme, veerkracht en verzoening. Het behandelt het thema mensenrechten door schendingen van de menselijke waardigheid, culturele identiteit en vrijheid aan de kaak te stellen.
Geselecteerd door Elisabeth Caron, webstagiaire
‘Babel’ van R.F. Kuang
In het 19e-eeuwse Engeland wordt Robin Swift, een Chinese wees, student aan het Royal Institute of Translation in Oxford. Het boek legt op een openhartige manier de mechanismen bloot van kolonialisme, racisme en kapitalisme die ten grondslag liggen aan de Britse suprematie, en toont personages die geconfronteerd worden met de complexiteit van verzet en de noodzaak om hun eigen medeplichtigheid in vraag te stellen. Het nodigt ons uit om na te denken over de collectieve mechanismen van mensenrechtenschendingen en stelt de rol en verantwoordelijkheid van naties in het handhaven van systemen van onderdrukking en geïnstitutionaliseerd geweld in vraag.
Geselecteerd door Jade Piasecki, stagiaire bij de Frankrijk en Monaco Desk