Wereldleiders komen bijeen in New York voor de 80e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN), waar staatshoofden en regeringsleiders van 23 tot 29 september tijdens het jaarlijkse algemene debat de Algemene Vergadering toespreken.
Zoals de traditie voorschrijft, opent Brazilië het debat, gevolgd door de Verenigde Staten als gastland. De spreekvolgorde is gebaseerd op het niveau van vertegenwoordiging, voorkeur en andere criteria, zoals geografisch evenwicht. Alleen de Heilige Stoel, de Staat Palestina en de Europese Unie zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het algemeen debat en hun spreektijd wordt bepaald door het niveau van vertegenwoordiging. De Europese Unie legt haar verklaring af op 25 september, samen met leiders uit heel Europa en de rest van de wereld.
Het thema van het debat van dit jaar, “Samen beter: 80 jaar en langer voor vrede, ontwikkeling en mensenrechten”, verwijst naar de het bestaan van de Verenigde Naties, die 80 jaar geleden, in 1945, werden opgericht, en onderstreept de oproep tot een hernieuwde internationale inzet voor multilateralisme, solidariteit en gezamenlijke actie voor mens en planeet.
Belangrijkste evenementen
22 september
- 80- jarig bestaan van de Verenigde Naties: leiders staan stil bij acht decennia VN en reflecteren op de weg die voor ons ligt naar een meer inclusief multilateraal systeem.
- SDG Moment: het evenement toont internationale en nationale inspanningen en laat zien hoe rechtvaardige en inclusieve transities de vooruitgang versnellen, zelfs in de context van internationale uitdagingen.
- Internationale conferentie op hoog niveau voor een vreedzame oplossing van de Palestijnse kwestie en de uitvoering van de tweestatenoplossing: onder gezamenlijk voorzitterschap van Frankrijk en Saoedi-Arabië heeft deze bijeenkomst tot doel concrete, tijdgebonden en gecoördineerde internationale maatregelen te stimuleren om de tweestatenoplossing uit te voeren.
- 30-jarig bestaan van de Vierde Wereldconferentie over Vrouwen: Regeringen en het maatschappelijk middenveld bevestigen opnieuw hun steun voor de Verklaring en het Actieplatform van Peking, bekijken de vooruitgang die is geboekt sinds de historische conferentie van 1995 in Peking en belichten de resultaten, beste praktijken, lacunes en uitdagingen gendergelijkheid wereldwijd te bevorderen.
23-27 en 29 september
Algemeen debat: staatshoofden en regeringsleiders schetsen de nationale prioriteiten in de Algemene Vergaderzaal. Annalena Baerbock uit Duitsland zit de zitting voor als voorzitter van de Algemene Vergadering.
24 september
- Klimaattop: in de aanloop naar COP30 in Brazilië. De Secretaris-Generaal roept wereldleiders bijeen om hun nieuwe nationale klimaatactieplannen te presenteren en de voordelen van een nieuw tijdperk van schone energie te benutten.
- Top voor een duurzame, inclusieve en veerkrachtige wereldeconomie: De eerste tweejaarlijkse top over ontwikkelingsfinanciering evalueert de vooruitgang op het gebied van duurzame financiering en samenwerking met internationale financiële instellingen.
25 september
- Niet-overdraagbare ziekten en geestelijke gezondheid: leiders komen bijeen om een nieuwe visie te formuleren voor de preventie en bestrijding van niet-overdraagbare ziekten (NCD’s) en hoe de mentale gezondheid en welzijn tegen 2030 en daarna te bevorderen.
- 30-jarig bestaan van het Wereldactieprogramma voor jongeren: regeringen, het maatschappelijk middenveld en jongerenpartners komen bijeen om de voortgang van het actieprogramma te evalueren en een grotere participatie van jongeren in de beleidsvorming te bevorderen.
- Start van de wereldwijde dialoog over AI-governance: tijdens de informele bijeenkomst op hoog niveau wordt de wereldwijde dialoog over artificiële intelligentie-governance bij de Verenigde Naties gelanceerd en worden de belangrijkste aspecten van inclusieve en verantwoordelijke AI-governance onderzocht.
26 september
Internationale dag voor de totale vernietiging van kernwapens: leiders roepen op tot een hernieuwd elan voor nucleaire ontwapening.
30 september
Situatie van Rohingya-moslims en andere minderheden in Myanmar: de plenaire vergadering op hoog niveau heeft tot doel de internationale aandacht vast te houden, de situatie ter plaatse te evalueren en een concreet, tijdgebonden plan voor te stellen voor een duurzame oplossing van het conflict.
Europees perspectief
Europa is actief betrokken bij de hele High-Level Week van de 80e zitting van de Algemene Vergadering van de VN.
- Annalena Baerbock uit Duitsland is voorzitter van de 80e zitting van de Algemene Vergadering.
- António Costa, voorzitter van de Europese Raad, legt namens de Europese Unie een verklaring af tijdens het algemeen debat op 25 september en spreekt ook op 24 september in de VN-Veiligheidsraad.
- Een aantal EU-commissarissen, waaronder Teresa Ribera, Dubravka Šuica, Wopke Hoekstra, Jozef Síkela, Hadja Lahbib en Magnus Brunner, neemt deel aan discussies over klimaat, duurzame financiering en digitale samenwerking.
- Frankrijk is medevoorzitter van de conferentie over Palestina, terwijl de EU-lidstaten actief bijdragen aan alle thematische debatten.
Op 23 juni heeft de Raad van de EU conclusies aangenomen waarin de algemene prioriteiten voor de 80e Algemene Vergadering worden uiteengezet:
- Ondersteuning van een multilateraal systeem op basis van het internationaal recht en universele mensenrechten.
- Bevordering van hervormingen om het VN-systeem nieuw leven in te blazen, onder meer via het UN80-initiatief van de Secretaris-Generaal en de hervorming van de Veiligheidsraad.
- Versterking van de VN-architectuur voor vrede en veiligheid, onder meer via de evaluatie van de vredesopbouwarchitectuur.
- Bevordering van duurzame ontwikkeling in overeenstemming met de Agenda 2030.
- Aanpak van de drievoudige planetaire crisis van klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit en vervuiling.
De EU benadrukt dat zij, in een tijd waarin de op regels gebaseerde wereldorde onder druk staat, een voorspelbare, betrouwbare en geloofwaardige partner blijft, die zich inzet voor een rechtvaardige groene transitie, de Agenda 2030 en een sterkere Verenigde Naties die vrede, ontwikkeling en mensenrechten kan waarborgen.