Dit jaar bereikt de grootschalige Russische invasie van Oekraïne een grimmige mijlpaal: het vijfde jaar. Sinds 24 februari 2022 blijven aanvallen op de energie-infrastructuur de levensomstandigheden van miljoenen mensen onder druk zetten. In total zullen naar schatting 10,8 miljoen mensen in Oekraïne dit jaar humanitaire hulp nodig hebben.
In 2025 verifieerde de Verenigde Naties 14.656 burgerslachtoffers, waaronder 2.514 doden en 12.142 gewonden. Dat is een stijging van 31 procent ten opzichte van 2024. Onder de slachtoffers waren 744 kinderen: 92 kinderen werden gedood en 652 raakten gewond. Het aantal kinderslachtoffers steeg in 2025 met 11 procent in vergelijking met 2024.
VN-organisaties zoals het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (OCHA), UNHCR (Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen), WHO (Wereldgezondheidsorganisatie), UNICEF (Kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties) en WFP (Wereldvoedselprogramma) coördineren en leveren hulp aan Oekraïne.
Aanvallen op huizen, scholen en ziekenhuizen
Volgens nieuwe cijfers van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) zouden de komende maanden naar schatting 325.000 teruggekeerde Oekraïense vluchtelingen opnieuw ontheemd kunnen raken. Meer dan een derde overweegt zelfs om opnieuw naar het buitenland te verhuizen. In januari 2026 telde Oekraïne 3,7 miljoen binnenlands ontheemden. Sinds de escalatie van de oorlog zijn meer dan 4,4 miljoen ontheemden teruggekeerd, waaronder meer dan één miljoen vluchtelingen uit het buitenland. Maar niet iedereen die terugkeerde naar Oekraïne kon terug naar huis: 372.000 van hen zijn nog altijd binnenlands ontheemd.
In heel het land kreeg de bevolking in 2025 te maken met een meer intense aanvallen die ook een groter gebied troffen. Steeds vaker werden huizen, ziekenhuizen, scholen, energievoorzieningen en transportnetwerken getroffen. Bijna 90 procent van de aanvallen en meer dan de helft van de burgerslachtoffers vielen binnen 20 kilometer van de frontlinie, waar volledige gemeenschappen werden verwoest.
Winter Response Plan voor meer dan 1,7 miljoen mensen
In 2026 is humanitaire hulp voorzien voor 4,12 miljoen mensen, met 3,58 miljoen mensen als prioritaire doelgroep. Die lichte daling tegenover 2025 wijst niet op een betere situatie, maar op een meer gerichte aanpak met scherpere prioriteiten. Het Winter Response Plan 2025-2026 wil tijdens de winterperiode van oktober 2025 tot maart 2026 essentiële, multisectorale humanitaire hulp bieden aan meer dan 1,7 miljoen mensen, onder hen meer dan 356.000 ontheemden en ongeveer 1,3 miljoen niet-ontheemden die door het conflict getroffen zijn.
Hiervoor is 277,7 miljoen dollar aan financiering nodig. Bijna 31.000 mensen die in collectieve opvanglocaties verblijven, krijgen steun via noodzakelijke herstellingen aan verwarmingssystemen, kleinschalig onderhoud en brandstofhulp, met een aanpak op maat per gebied en in nauwe samenwerking met lokale overheden en nationale ngo’s.
Voorbeelden van wat de VN in Oekraïne doet op het terrein
Het Wereldvoedselprogramma (WFP) koopt ongeveer 82 procent van het voedsel in Oekraïne aan en werkt met lokale bakkerijen om brood te leveren. Daarnaast bezorgt WFP ook voedselproducten aan instellingen zoals ziekenhuizen, zorgcentra, opvangcentra en weeshuizen, zodat warme maaltijden kunnen worden aangeboden.
Het VN-Mensenrechtenbureau (OHCHR) is met een missie voor mensenrechtenmonitoring in Ukraine aanwezig in het land sinds 2014, toen het conflict begon, en tijdens heel de periode van de grootschalige Russische invasie die in 2022 startte. Ze documenteerden sinds het begin van de invasie meer dan 50.000 burgers die gedood of gewond raakten, onder wie meer dan 3.000 kinderen.
In 2025 bereikte de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) 1,9 miljoen mensen in heel Oekraïne via dienstverlening, medische leveringen, doorverwijzingen en opleidingen, met extra focus op frontlijngebieden en moeilijk bereikbare plaatsen.
UNICEF waarschuwt dat armoede is toegenomen bij gezinnen met kinderen. De organisatie ondersteunt onder meer scholen en gezondheidsvoorzieningen en helpt om de verwarming op districtsniveau te verbeteren.
Tussen januari en september bereikten de VN en partners samen meer dan 4,2 miljoen mensen, goed voor meer dan twee derde van het doel voor 2025.