De Internationale dag van migranten (18 december) is een moment om in de kijker te zetten dat migranten niet alleen bijdragen aan de economische groei en het bruto binnenlands product (BBP) van landen waar ze werken, maar ook dat geldovermakingen naar hun land van herkomst “aanzienlijk bijdragen tot ontwikkeling”. Dat bevestigde een expert van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) tijdens het SDG Forum van afgelopen november in Brussel.
IOM voerde een specifieke studie uit over de situatie in België, waaruit blijkt dat in 2022 voor 7 miljard USD aan geldovermakingen werd verstuurd. Dat bedrag vertegenwoordigt minder dan 1% van alle geldovermakingen wereldwijd dat jaar. Volgens het Belgische statistiekbureau (Statbel) verbleven er in 2022 ongeveer 2,1 miljoen migranten in België.
Wanneer ook migranten van de tweede generatie worden meegerekend, stijgt dit cijfer tot bijna 4 miljoen, wat neerkomt op 34,5% van de totale Belgische bevolking in 2022. Die specifieke demografische situatie was de aanleiding voor de studie van IOM in België.
Marokko, Roemenië en Turkije ontvangen het meest van migranten uit België
IOM definieert geldovermakingen als persoonlijke geldtransfers, zowel over de grens als binnen hetzelfde land, die door migranten worden uitgevoerd naar personen of gemeenschappen waarmee ze linken hebben. Die formele overmakingen kunnen gebeuren via verschillende kanalen zoals Western Union, MoneyGram of mobiele operatoren.
Uit het onderzoek van het IOM-kantoor in België en Luxemburg blijkt dat de uitstroom van geldovermakingen vanuit België de voorbije twee decennia is toegenomen tot meer dan 7 miljard USD in 2022 – ongeveer 1,2% van het Belgische BBP – vergeleken met 1,6 miljard USD in 2002.
In de top tien van ontvangende landen staat Marokko bovenaan met 494 miljoen USD, gevolgd door Roemenië (396 miljoen), Turkije (376 miljoen), Polen (298 miljoen), Bulgarije (147 miljoen), en de Democratische Republiek Congo (145 miljoen), Algerije (65 miljoen), China (61 miljoen), India (59 miljoen) en Brazilië (51 miljoen).
Marokko, Roemenië en Turkije hebben een relatief grotere diaspora in België, met 233.334 Marokkaanse, 109.176 Roemeense en 103.019 Turkse inwoners in 2022, volgens Statbel.
Geldovermakingen gaan naar gezondheidszorg, onderwijs en dagelijkse uitgaven
De grondige analyse door IOM in België toont aan dat twee derde van de migranten die geld overmaken minder dan 2.500 euro per maand verdienen. In totaal stuurt 41% maandelijks geld en stuurt de meerderheid tot 250 euro per transactie.
Volgens het IOM-kantoor in België en Luxemburg schrijft ongeveer 70% van de geïnterviewde migranten geld over voor algemene huishoudelijke uitgaven en de helft voor gezondheidszorg. Ongeveer 40% maakt geld over voor onderwijsnoden, terwijl minder dan 10% dat doet voor zakelijke investeringen.
Het onderzoek besluit dat “geldovermakingen een essentiële levenslijn vormen en cruciale financiële steun bieden aan familieleden van migranten in de ontvangende landen”.
Geldovermakingen wereldwijd bijna dubbel zo hoog als buitenlandse investeringen
Wereldwijd zijn de geldovermakingen naar lage- en middeninkomenslanden de afgelopen jaren toegenomen, van 128 miljard USD in 2000 tot 656 miljard USD in 2023. In 2023 zijn de geldovermakingen bijna twee keer zo hoog als de wereldwijde directe buitenlandse investeringen (FDI), 382 miljard USD, en ze liggen ook veel hoger dan de officiële ontwikkelingshulp (ODA) van 256 miljard USD miljard dollar dat jaar.
Het blijft een uitdaging om ongeregistreerde geldstromen via zowel formele als informele kanalen in kaart te brengen. De wereldwijde geldovermakingen zijn waarschijnlijk nog hoger dan wat de huidige schattingen suggereren.
India, Mexico en China in top 10 van ontvangende landen
De top tien van ontvangende landen voor geldovermakingen in 2023 zijn India, met een geschatte instroom van 110 miljard USD, gevolgd door Mexico (66 miljard USD) en China (50 miljard USD).
| Top 10 bestemmingslanden in 2023 | Totaal bedrag (miljard USD) |
| India | 110 |
| Mexico | 66 |
| China | 50 |
| Filipijnen | 39 |
| Pakistan | 27 |
| Bangladesh | 22 |
| Guatemala | 20 |
| Nigeria | 20 |
| Egypte | 20 |
| Oekraïne | 15 |
In 2023 ontvingen de regio’s Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA) en Sub-Sahara Afrika respectievelijk 55 en 54 miljard USD. Wanneer we kijken naar het BBP-aandeel, tonen de geldovermakingen dat sommige landen sterk afhankelijk zijn van die geldinstroom: in Libanon zijn de geldovermakingen goed voor bijvoorbeeld 31% van het BBP en in Gambia 23%.
Ook Europa blijft een belangrijke ontvangende regio voor geldovermakingen buiten de Europese Unie. Oekraïne en Servië waren de belangrijkste ontvangende landen met respectievelijk 15 en 5,8 miljard USD in 2023. Geldovermakingen maakten 17,6% van het BBP van Kosovo uit, 13,8% van het BBP van Georgië en 8,5% van het BBP van Oekraïne in 2023.
Verwacht wordt dat de geldovermakingen naar lage- en middeninkomenslanden zullen groeien met 2,3% in 2024 en 2,8% in 2025, om in 2025 690 miljard USD te bereiken.
NUTTIGE LINKS