Strategische mineralen in Oekraïne
Oekraïne beschikt over aanzienlijke reserves aan zeldzame aardmetalen. In 2022 meldde UN News op haar Russische taalsite dat Oekraïne over ongeveer 5% van de wereldwijde reserves van 21 ‘kritieke grondstoffen’ beschikt. De materialen, waaronder lithium, kobalt, scandium, grafiet, tantaal en niobium, zijn essentieel voor de productie van groene energie.
Kritieke reserves aan strategische mineralen in Oekraïne
“Ongeveer vijf procent van alle ‘kritieke grondstoffen’ ter wereld bevinden zich in Oekraïne, een land dat slechts 0,4 procent van het aardoppervlak beslaat”, verklaarde viceminister van Milieubescherming en Natuurlijke Hulpbronnen, Svetlana Grinchuk, tijdens een bijeenkomst van de Economische Commissie voor Europa (ECE) van de VN in 2022, nog voor de grootschalige Russische invasie van Oekraïne.
De viceminister gaf toen al aan dat Oekraïne een ware schat aan lithium bezit. De reserves van dit mineraal, die van groot belang zijn voor hernieuwbare energiebronnen, bedroegen volgens een rapport van de Nationale Academie van Wetenschappen van Oekraïne ongeveer 500.000 ton. Twee van die reserves, Shevchenkivske (Donetsk) en Kruta Balka (Zaporiyia), bevinden zich in conflictgebieden.
Lithium: onmisbaar voor de energietransitie
“Lithium is dankzij zijn efficiënte energieopslag per gewichtseenheid praktisch onmisbaar geworden voor de productie van batterijen voor elektrische voertuigen. Daarom zal steun en samenwerking bij de toekomstige bevrijding van Oekraïens grondgebied de toegang tot cruciale Oekraïense grondstoffen versnellen en uitbreiden, zowel voor Oekraïne als voor onze ECE-partners”, verklaarde de viceminister van Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen in 2022.
Toenemende vraag naar grafiet, nikkel en andere zeldzame aardmetalen
De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) schat dat investeringen in hernieuwbare energie moeten verdrievoudigen om de wereld tegen 2050 op een netto-nuluitstoot traject te krijgen.
Een VN-experten panel, bijeengeroepen door Secretaris-Generaal António Guterres in 2024, concludeerde dat de energietransitie van fossiele bronnen naar schone technologieën de vraag naar koper, lithium, nikkel, kobalt en andere materialen tegen 2030 zal verdrievoudigen.
Bovendien zal de vraag naar koper en zeldzame aardmetalen de komende twintig jaar naar verwachting met meer dan 40 procent stijgen, die naar nikkel en kobalt met 60 tot 70 procent en die naar lithium met bijna 90 procent.
Nieuwe mijnen moeten operationeel worden
Het Internationaal Energieagentschap stelt dat de productie van essentiële mineralen aanzienlijk moet uitbreiden om tegen 2030 aan de verwachte vraag te voldoen. Om de wereldwijde doelstellingen voor netto-nul koolstofuitstoot te halen, moeten er tegen 2023 minstens 50 extra lithiummijnen, 60 nikkelmijnen en 17 kobaltmijnen operationeel worden.
Het productieproces van kritieke grondstoffen brengt ook uitdagingen met zich mee. Het verbruikt veel energie, laat een aanzienlijke koolstofvoetafdruk achter en produceert enorme hoeveelheden afval. Dat vraagt om actieve opslag-en beheersmaatregelen.
Meer weten:
The UN Secretary-General’s Panel on Critical Energy Transition Minerals
Vluchtelingen in Brussel: als Oekraïners hun leven in eigen handen nemen