Seksueel geweld: de kleding maakt het slachtoffer niet

De tentoonstelling getiteld “What Were You Wearing?” (“Wat had je aan?”) opent van 20 juni tot 1 juli zijn deuren in Brussel en zet bezoekers aan tot nadenken over hoe we omgaan met overlevenden van seksueel geweld. 

“Wat had je aan?” is een vraag die te vaak wordt gebruikt om hen de schuld te geven van de misdaad die tegen hen is gepleegd. 

De tentoonstelling toont honderd etalagepoppen met outfits, voornamelijk van vrouwen, maar ook mannen en kinderen. Ze hebben één ding gemeen: ze werden allemaal gedragen door een overlevende van aanranding of verkrachting op het moment van de feiten. 

“De outfit is niet de oorzaak van de agressie, de oorzaak is de agressor. We vechten niet door de manier waarop we ons kleden te veranderen, maar door bestaande ideeën te ontmantelen”, zei de vicevoorzitter van het Parlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Guy Vanhengel, bij de opening van de tentoonstelling. 

“Mijn lichaam is een plaats delict”, zegt Amanda Nguyen, een paar jaar geleden slachtoffer van een verkrachting op de campus van de prestigieuze Amerikaanse universiteit van Harvard. Zij was het die met haar vereniging “Rise” op het idee kwam voor deze tentoonstelling, die al in veel steden is getoond en ook in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York.  

“Niemand is hulpeloos als we samenkomen en niemand is onzichtbaar als we erom vragen gezien te worden. Dus vraag om gezien te worden!” pleitte Amanda Nguyen. 

De tentoonstelling is een initiatief van Spotlight, een gezamenlijk initiatief van de Verenigde Naties en de Europese Unie om geweld tegen vrouwen en meisjes te beëindigen. Wereldwijd zijn 1,3 miljard mensen het slachtoffer geworden van seksueel geweld, en hoewel statistieken vanwege stigmatisering moeilijk te verkrijgen zijn, wordt geschat dat één op de drie vrouwen wereldwijd hiermee te maken heeft. 

Internationale en lokale kwestie 

Seksueel geweld kent geen grenzen en is een grove schending van de mensenrechten. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat 35% van alle vrouwen wereldwijd seksueel geweld heeft overleefd. In België heeft 64% van de bevolking tussen 16 en 69 jaar in hun leven te maken gehad met seksueel wangedrag (4/5 meisjes en vrouwen, 1/2 jongens en mannen). Ondanks de blootstelling van een groot deel van de Belgische vrouwen aan dergelijk geweld, heeft de politie in 2018 slechts 37.629 rechtszaken aangespannen voor fysiek en/of seksueel geweld en 3.285 voor verkrachting. 

Volgens het jaarverslag 2023 van het Spotlight Initiative heeft het partnerschap bijgedragen aan een verdubbeling van het aantal veroordelingen voor daders van gendergerelateerd geweld in 12 landen, terwijl 2 miljoen mannen en jongens opleiding kregen over geweldloze conflictoplossing. 

Bezoek de tentoonstelling 

De tentoonstelling is gratis en loopt tot 1 juli in het Parlement van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Openingstijden: 9:00 – 17:00. 

Iemand nodig om mee te praten? 

Als slachtoffer en steunfiguur kan je een Zorgcentra na Seksueel Geweld bellen of mailen of (met een slachtoffer) naar een Zorgcentra na Seksueel Geweld gaan. 

Handige links: 

• Spotlight Initiative: What were you wearing? 
• Spotlight Initiative: What were you wearing? UN exhibit demands justice for survivors of sexual violence. 
• “What Were You Wearing?” Survivors of sexual assault speak up 
• COVID-19: een schaduwpandemie van geweld tegen vrouwen