“Mijn grootmoeder was een minderjarige huishoudhulp in Nederland, wat we nu als kinderarbeid beschouwen,” zegt Peter van Rooij, Regionaal Directeur voor Europa en Centraal-Azië bij de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). “We zijn het er nu wereldwijd over eens dat kinderarbeid onacceptabel is. Elk kind verdient het om naar school te gaan, om een jeugd te hebben waarin ze niet hoeven te werken.”
Hoe verbetert de IAO concreet de levens van werknemers? En op welke recente vooruitgang bent u bijzonder trots?
We zorgen voor technische bijstand, expertise op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, vaardigheden, werkgelegenheidsbeleid, sociale bescherming, de zorgeconomie en gendergelijkheid. Ook faciliteren we steeds meer hoe landen van elkaar kunnen leren.
Een paar maanden geleden ontving ik een korte video van een collega uit een land in Azië waar het parlement net een wet had aangenomen die huishoudhulpen rechten geeft. Het heeft lang geduurd, maar 4,2 miljoen vrouwen krijgen nu werknemersrechten, inclusief contracten en sociale bescherming. 4,2 miljoen vrouwen en hun gezinnen krijgen nu de rechten die ze verdienen.
De IAO-regio Europa en Centraal-Azië is enorm groot en divers. Hoe beheert u dat?
We hebben 51 landen in onze regio, van IJsland tot Centraal-Azië; heel verschillend, en toch zouden alle lidstaten dezelfde ambitie moeten hebben: sociale rechtvaardigheid door waardig werk voor iedereen.
Sommige zaken zijn gestandaardiseerd, zoals de conventies, terwijl andere instrumenten worden aangepast aan de nationale context. Het gaat om inspiratie en aanpassing, niet om knippen en plakken.
Internationale arbeidsnormen bepalen wat er wordt verwacht van alle lidstaten die ze ratificeren. Via hun lidmaatschap moeten alle IAO-lidstaten voldoen aan de basisprincipes in de 10 fundamentele verdragen, of ze die nu geratificeerd hebben of niet: het uitbannen van kinderarbeid, dwangarbeid en discriminatie op de werkvloer; het waarborgen van een veilige en gezonde werkomgeving; en de vrijheid van vakvereniging en het recht op collectieve onderhandelingen.
Waar de naleving tekortschiet, kan onze Commissie van Experts – een onafhankelijk orgaan binnen de IAO – de niet-naleving in lidstaten signaleren. Dat is een krachtig instrument om problemen op te lossen of in ieder geval te verhelderen.
Het kan zelfs nog verder gaan: als lidstaten toch al over een verdrag moeten rapporteren, waarom zouden ze het dan niet ratificeren? Dat toezicht en die zichtbaarheid kunnen lidstaten net dat extra zetje geven om die stap te zetten.
Wat zijn de uitdagingen voor werknemers in Europa in de 21e eeuw, en wat betekent AI specifiek voor hen?
Digitalisering is een uitdaging. Kunstmatige intelligentie een andere. De platformeconomie is ook belangrijk, niet nieuw, maar wel met een enorme impact op miljoenen mensen.
Tijdens de recente Internationale Arbeidsconferentie in juni 2026 hebben we Conventie Nr. 193 over Waardig Werk in de Platformeconomie aangenomen. Mensen werken via platforms, zoals voor maaltijdbezorging of online werk, en het is niet altijd duidelijk: zijn ze werknemer of zijn ze zelfstandige? Met alle risico’s van dien op verwarring, misverstanden en misbruik. Dit Conventie biedt wereldwijde richtlijnen voor definities, voor de platformeconomie zelf, maar ook over wie een werknemer is en werknemersrechten zou moeten hebben, inclusief een contract, sociale bescherming en veiligheid en gezondheid op het werk. Multilateralisme leeft.
AI zou 40% van de banen kunnen ontwrichten, maar ook miljoenen nieuwe banen kunnen creëren. Wat betekent dat specifiek voor Europese werknemers?
Blootstelling aan AI betekent niet automatisch banenverlies. We zien dat er verschillende taken op het spel staan, en AI zal die taken eerder transformeren dan dat het hele beroepen wegvaagt.
Volgens schattingen van de IAO behoort Europa tot de regio’s die het meest blootgesteld zijn aan generatieve AI. We zien dat vooral vrouwen de gevolgen zullen ondervinden, omdat zij oververtegenwoordigd zijn in administratieve en kantoorfuncties. In Europa is ongeveer 40% van de vrouwen tewerkgesteld in zulke beroepen, vergeleken met ruwweg een kwart van de mannen.
Dezelfde technologie kan heel verschillende resultaten opleveren, afhankelijk van hoe effectief werknemers worden ondersteund bij transities. Europa is relatief goed gepositioneerd om de overstap naar andere banen te managen, omdat er ook nieuwe kansen zullen ontstaan in minder gestandaardiseerde rollen, bijvoorbeeld in de creatieve economie.
U zei dat uw grootmoeder slachtoffer was van kinderarbeid. Als u wereldwijd één ding zou kunnen veranderen voor werkenden, wat zou dat dan zijn?
Veilig en waardig werk met een leefbaar loon en sociale bescherming voor iedereen. COVID19 heeft veel mensen doen beseffen hoe belangrijk het is om sociale bescherming te hebben. Nu is iets meer dan 52% van de beroepsbevolking op aarde gedekt door ten minste één vorm van sociale bescherming. We hebben vooruitgang geboekt, maar we hebben nog een lange weg te gaan.
Vijfentwintig jaar geleden schatte de IAO het aantal kinderen in kinderarbeid op 250 miljoen. Nu is dat teruggebracht tot 138 miljoen. Nog steeds 138 miljoen te veel. Maar we hebben vooruitgang geboekt; elk lager cijfer betekent één kind minder dat lijdt.
Welk advies zou u geven aan jonge mensen die een internationale carrière overwegen?
Toen ik 6 jaar oud was, wilde ik vrachtwagenchauffeur of piloot worden. Dat is niet gelukt, maar ik heb mijn weg gevonden en er is veel gebeurd dat ik nooit had kunnen bedenken.
Om een verschil te maken, moet je als een team samenwerken. Eén persoon gaat de wereld niet veranderen. Maar door samen te werken, binnen de context van universele waarden en structuren die er al zijn, kunnen we een verschil maken. En soms kost het wat meer tijd dan anders, maar de IAO heeft in de afgelopen ruim 100 jaar enorme vooruitgang geboekt.
Geef niet op. Met die inzet vind je je eigen weg en kun je echt een verschil maken.