Almennar bólusetningar líða fyrir COVID-19

Ástæða er til að óttast mislinga – og lömunarveikifaraldur vegna afleiðinga COVID-19. Þessa stundina eru bólusetningar við COVID-19 skyggja, eins og við er að búast, á allar aðrar bólusetningar. Nú stendur yfir Alþjóða bólusetningarvikan (24.-30.apríl) og ástæða er til að benda á þær hættur sem eru samfara því að bólusetningum hefur fækkað.

Könnun Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) í júlí á síðasta ári benti til að almennum bólusetningum barna í heiminum hefði stórfækkað. Fyrstu fjóra mánuði síðasta árs hafði sérstaklega fækkað bólusetningum við barnaveiki, stífkrampa og kíghósta (DTP3). Þetta var í fyrsta skipti sem útbreiðsla kíkghósta-bólusetninga minnkaði milli ára.

Þar að auki fengu meir en 80 milljónir barna, ársgömul eða yngri, ekki bóluefni við fyrirbyggjanlegum sjúkdómum á borð við mislinga og lömunarveiki. Helmingsfækkun varð á bólusetningum.

Skakkaföll

COVID-19 heimsfaraldurinn hefur valdið heilbirgðiskerfinu miklum skakkaföllum víða og það kemur niður á bólusetningum. Athugun WHO og UNICEF, Barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna, bendir til að bólusetningar hafi orðið fyrir áhrifum af COVID-19 í þremur fjórðu hlutum þeirra áttatíu og tveggja ríkja sem könnunin náði til.

Jafnvel þar sem ástandið var best átti fólk í erfiðleikum með að komast á þá stað þar saum bólusetningar voru gerðar. Nefna má samgöngutakmarkanir, samdrætti í samgöngum og ótta við að smitast af COVID-19.

Mislingar í sókn

Hætta er á að árangur við að ná til fleiri barna og unglinga sem náðst hefur með miklu átaki, sé nú í hættu.  Enn snúnara er að sækja fram þar sem árangur hefu verið minni. Þar má sérstaklega nefna bólusetningar við mislingum og kíghósta.

Árið 2019 var fjöldi mislingasmita meiri en sést hefur í meir en tvo áratugi. Hætta er á að sá fjöldi aukist verulega.

Óumflýjanlegt er að fjöldi barna sem ekki hafa verið bólusett, muni týna lífi. Fjöldi þeirra verður hugsanlega meiri en látið hafa lífið í COVID-19 faraldrinum.

Ákall um brýnar aðgerðir

COVID-19 hefur aukið enn á vandann við reglubundnar bólusetningar. UNICEF og WHO hafa brugðist við með því að hjálpa ríkjum til að stöðva samdrátt í bólusetningum.

Stofnanirnar tvær gáfu út ákall í nóvember 2020 um brýnar aðgerðir til að koma í veg fyrr misla- og lömunarveikifaraldra. Bólusetningar eru skilvirkasta vopn í sögu lýðheilsu. Þær bjarga 2-3 milljónum mannslífa á ári og brýnt er að aðgerðir gegn einni lýðheilsuvá verði ekki á kostnað annarar.