Alþjóðlegur dagur menntunar: Gervigreind ryður sér til rúms í skólastofunni

Alþjóðlegur dagur menntunar.

Gervigreind býður upp á mikla möguleika til notkunar í menntakerfinu. Nauðsyn krefur hins vegar að við notkun hennar í skólum sé farið eftir skýrum siðareglum. Til að þessi tækni nýtist sem best, ber henni að koma til viðbótar mannlegum- og félagslegum þáttum lærdóms, en ekki leysa slíkt af hólmi. „Gervigreind og menntun“ er þema Alþjóðlegs dags menntunar 24.janúar.

Þar er lögð áhersla á að viðhalda mannlega þættinum á tímum aukinnar sjálfvirkni. Að mati skipuleggjanda menntadagsins, UNESCO, verður gervigreind að vera tæki í höndum kennara og nemenda. Markmiðið ætti að vera velsæld og sjálfstæði þeirra.

Eftir því sem hlutur tölva og gervigreindarknúinna kerfa eykst, verður línan á milli mannlegra markmiða og vélrænna aðgerða stöðugt óskýrari. Þetta vekur upp spurningar um hvernig ber að viðhalda, endurskilgreina og helst auka þátt mannsins á tímum hraðrar tækniþróunar.

Audrey Azoulay forstjóri UNESCO hefur hvatt aðildarríki stofnunarinnar til að fjárfesta í þjálfun fyrir bæði kennara og nemendur um ábyrga notkun þessarar tækni í menntun.

Skiptar skoðanir á milli ríkja

Gervigreind er sífellt meira notuð í menntakerfinu. Í hátekjuríkjum nota rúmlega tveir þriðju nemenda í framhaldsskólum gervigreind með einum eða öðrum hætti við nám. Kennarar nota í sífellt meira mæli gervigreind við undirbúning kennslu og mat á vinnu nemenda. Leiðbeiningar skóla og inntaka nemenda, sem áður var í höndum kennara og sérfræðinga eru í sífellt ríkari mæli unnin með gervigreind.

Hins vegar skortir fagfólk í menntageiranum skýrari leiðbeiningar um þetta starf. Aðeins 10% framhalds- og háskóla hafa komið upp regluverki um notkun gervigreindar. Þetta kom fram í könnun UNESCO í maí 2023 sem náði til 450 stofnana. 2022 höfðu aðeins sjö ríki unnið regluverk eða áætlanir fyrir kennara. Einungis 15 höfðu markmið um gervigreind í námsskrám á landsvísu. Á sama tíma höfðu sífellt fleiri ríki sett skorður við notkun gervigreindar í skólastofum. Nýjar tölur frá UNESCO benda til að 40% allra ríkja hafi lög eða stefnumótun sem feli í sér bann við notkun farsíma í skólastofum. Þetta hlutfall var aðeins 24% í júlí 2023.

 Tæki sem ber að vera í þjónustu nemenda og kennara

UNESCO hefur haft þau umfjöllunarefni sem tengjast gervigreind til umfjöllunar í nærri tíu ár. Í nóvember 2021 samþykktu aðildarríki ráðleggingar um siðferðilega notkun gervigreindar.

UNESCO hvetur til þess að það fjármagn, sem varið verði til gervigreindar, bætist við fyrirliggjandi fjárveitingar. Gervigreindarféð verði ekki á kostnað núverandi fjárveitinga.

Þá er bent á að ójafna aðstöðu í heiminum, þar sem fjórða hvern grunnskóla skortir aðgang að rafmagn og 60% hafi ekki nettengingu.

Grunnstoðir verða sem fyrr að vera í forgangi: vel stjórnaðir og útbúnir skólar með vel borguðum kennurum sem hafa brennandi áhuga á skólastarfi.

Sjá nánar hér.