Október 2014. Svínn Matthias Sundholm, er Norðurlandabúi mánaðarins hjá Sameinuðu þjóðunum að þessu sinni, en hann hefur jöfnum höndum unnið hjá ESB og Sameinuðu þjóðunum.
Hann flutti sig yfir Atlantshafið frá Brussel og er nú ráðgjafi í samskiptum hjá forstjóra nefndar Sameinuðu þjóðanna um baráttuna gegn hryðjuverkastarfsemi, (UN Counter-Terrorism Committee Executive Directorate (CTED)).
-Hvernig stóð á því að þú hófst störf hjá SÞ?

Þegar Margot Wallström lét af störfum eftir tvö ár, var ég beðinn um að vera áfram í eitt ár við hlið arftaka hennar. Ásíðasta ári fór ég svo til starfa hjá enn einni nýrri skrifstofu hjá SÞ, hjá Sérsökum erindreka í málefnum 1.8 milljarðs ungmenna í heiminum. Á fyrsta árinu beittum við okkur fyrir svokölluðu “crowdsourcing” til að skilgreina áherslur unga fólksins við mótun þróunaráætlana sem taka við eftir 2015, til að tryggja að raddir stærstu kynslóðar ungmenna í sögunni, heyrðust í ákvarðanatökunni.
-Í fljótu bragði virðist manni það stórt stökk að skipta á málefnum ungmenna og hryðjuverkum. Hvernig er dæmigerður vinnudagur?
Það sem ég kann best við í starfinu hjá SÞ er að engir tveir dagar eru eins. Undanfarið hef ég farið yfir fjölmiðlaumfjöllun um ákveðin þemu á tilteknum landsvæðum jafnt í fréttum sem á samskiptamiðlum, en í næstu viku tek ég þátt í málþingi um hryðjuverk og rafræna miðla. Í vikunni þar á eftir held ég svo með forstjóra mínum og öðrum samstarfsmönnum í vettvangsferð til Sri Lanka.
Það sem er áhugaverðast þegar maður ber saman núverandi starf mitt og gömlu störfin er hversu mjög allt tengist innbyrðis. Þannig benda rannsóknir til að ungt fólk í brothættum ríkjum eða ríkjum í upplausn, sem skortir tilgang í lífinu sé líklegra en aðrir að ganga til liðs við uppreisnarhópa. Slíkir hópar geta svo hugsanlega framið kynferðislega glæpi. Í verstu tilfellum gengur róttækasta fólkið til liðs við hryðjuverkahópa. Þetta þýðir vitaskuld alls ekki að hver einasti ráðvillti unglingur sem er, grípi til hryðjuverka, en engu að síður er ljós nauðsyn þess að tryggja skólagöngu ungs fólks og finna því sómasamlega vinnu þar sem hæfileikar njóta sín.
-Hver eru helstu verkefni og áskoranir ykkar sem berjast við hryðjuverkastarfsemi á vegum SÞ?
Hryðjverkanefndin (CTC) var stofnuð af Öryggisráðinu með ályktun 1373 nákvæmlega tveimur og hálfri viku eftir árásirnar á Bandaríkin 11 september 2001. Framkvæmdastjórn nefndarinnar (CTED) er ætlað að fylgja eftir ályktunum og sjá til þess að aðildarríki hrindi þeim í framkvæmd sem hluta af baráttunni gegn hryðjuverkum. Í stuttu máli berjumst við gegn hryðjuverkamönnum í krafti laga með það að markmiði að vinna bug á refslieysi. Við viljum tryggja að hryðjuverkamenn séu sóttir til saka, því saksókn felur í sér fælingu. Og við erum í þeirri einstöku aðstöðu að þar sem aðilar að nefndinni eru öll 15 aðildarríki Öryggisráðsins, þá höfum við bakhjarl sem hefur lögmætt umboð til að viðhalda friði og öryggi á alþjóðavísu.
-Þú starfaðir sem sérstakur ráðgjafi við hlið Margot Wallström að málefnum kynferðislegs ofbeldis í hernaði.
Árin þrjú í skrifstofu erindrekans um kynferðislegt ofbeldi voru annasöm og erfið en líka áhugaverð og færðu mér líka eftirsóknarverða reynslu. Þannig fékk ég tækifæri til að heimsækja lönd sem ég hefði aldrei búist við að heimsækja. Ég get nefnd Mið-Afríkulýðveldið, Gíneu-Conakry, Fílabeinsströndina, Lýðveldið Kongó, Sierra Leone og Kólombíu.
Oft var flogið í þyrlum eða flugvélum SÞ. Ég er reynslunni ríkari og hef margar góðar minningar en einnig hroðalegar sem ég mun aldrei gleyma.
-Það er enginn skortur á fréttum um hryðjuverk – því miður. Hvaðan kemur alvarlegasta hættan af hryðjuverkum?
Ég er ekki viss um að það þjóni miklum tilgangi að raða hættuástandi niður á lista, ekki síst vegna þess að ástandið getur breyst eins og hendi sé veifað. Engu að síður liggur í augum uppi að það stafar annars konar hætta af Ríki Íslams (IS/ISIL/ISIS) en við eigum að venjast á síðustu arum. IS er raunar hvorki ríki né íslamskt, en hefur þó tekið ákveðin skref í átt að uppbyggingu ríkis, til dæmis með þvi að hertaka landsvæði og skipa “olíuráðherra” til þess að samræma störf olíuvinnslu á þeirra yfirráðasvæði. Þetta er því annars konar hætta af hryðjuverkastarfsemi.
Annað sem tengist IS eru erlendu vígamennirnir. Eftir samþykkt 2178 frá 24.september í ár að frumkvæði Obama Bandaríkjaforseta eru málefni þessara útlendinga vaxandi hluti starfs okkar.
-Er eitthvað norrænt sem þú hefur fram að færa í þínu starfi?
Hahhaha þessu verða samstarfsmenn mínir að svara. Kannski dálæti á sterku kaffi?



