Fleiri börn látast úr lungnabólgu en af völdum nokkurs annars smitsjúkdóms. Lungnabólga verður rúmlega sjö hundruð þúsund börnum undir fimm ára aldri að fjörtjóni á hverju ári, eða tvö þúsund á dag, að sögn UNICEF. Á meðal þeirra eru 190 þúsund nýburar. Hægt væri að koma í veg fyrir flest þessara dauðsfalla. 12.nóvember er alþjóðlegi lungnabólgudagurinn.
Lungnabólga er alvarleg sýking í öndunarfærum. Oftast er hún af völdum baktería en getur líka verið vegna veiru- eða sveppasýkinga. Á endum berkjanna í lungunum eru klasar af litlum loftblöðrum sem fyllast af vökva við lungnabólgu og veldur skertri öndun, segir á Heilsuveiru.
Alþjóðlegi lungnabólgudagurinn
Lungnabólga getur verið allt frá því að vera tiltölulega mild til að vera lífshættuleg fyrir fólk á öllum aldri.
Hún smitast oftast við beina snertingu við smitaða manneskju. Hægt hefur gengið að fækka dauðsföllum vegna lungnabólgu hjá börnum yngri en fimm ára – hægar en hjá öðrum smitsjúkdómum. Frá árinu 2000 hefur dauðsföllum barna undir fimm ára aldri vegna lungnabólgu fækkað um 54 prósent, en dauðsföllum vegna niðurgangs hefur fækkað um 63 prósent og eru nú næstum helmingur dauðsfalla af völdum lungnabólgu.
Orsakir
Dánartíðni vegna lungnabólgu hjá börnum tengist sterklega fátæktartengdum þáttum eins og vannæringu, skorti á öruggu drykkjarvatni og hreinlætisaðstöðu, mengun lofts innandyra og utandyra sem og ófullnægjandi aðgengi að heilbrigðisþjónustu. Um það bil helmingur dauðsfalla af völdum lungnabólgu hjá börnum tengist loftmengun.
Áætlað er að þörf sé á 18 milljónum fleiri heilbrigðisstarfsmanna fyrir árið 2030 til að fyrirbyggja, greina og meðhöndla lungnabólgu til að ná markmiðum Heimsmarkmiðanna um sjálfbæra þróun um alhliða heilbrigðisþjónustu.
Fólk á öllum aldri getur dregið úr hættu á lungnabólgu með því að:
• Fá bólusetningu: Bólusetning gegn Hib, pneumókokkum, mislingum, inflúensu og kíghósta er áhrifaríkasta leiðin til að koma í veg fyrir lungnabólgu.
• Þvoið hendurnar: Viðhaldið góðri hreinlæti og þvoið hendurnar oft, sérstaklega þegar þið annast aðra sem eru veikir eða eftir að hafa pússað ykkur í nefið, mun koma í veg fyrir að bakteríur breiðist út.
• Takið á umhverfisþáttum: Minnkið loftmengun innandyra með því að bjóða upp á hagkvæmar, hreinar ofna innandyra og hætta að reykja.
• Viðhaldið heilbrigðum lífsstíl: Borðaðu hollt mataræði, hvíldu þig og hreyfðu þig reglulega til að halda þér heilbrigðum.