Mannréttindi. Mannréttindaástandið í Mjanmar, einkum meðal minnihlutahópa, hefur náð nýju lágmarki, allt frá síversnandi og hrottalegu harðræða sem Róhingjar sæta til hrikalegra áhrifa ólöglegs hagkerfis, einkum ólöglegrar námuvinnslu á sjaldgæfum jarðmálmum. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Mannréttindaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna.
„Hernaðaraðferðir sem miða að því að beita ógn og ná heljartökum gegnsýra alla þætti lífsins,“ segir í skýrslunni. „Þetta er auðveldað með notkun nýrrar tækni til að auka eftirlit.”
Loftárásir og kerfisbundin brot
Skýrslan nær yfir tímabilið frá 1. júní 2025 til 31. maí 2026. Í skýrslunni er varpað ljósi á ofbeldisverk hersins gegn almennum borgurum og bent á viðvarandi beitingu loftárása, íkveikjuárása, brottflutnings og synjunar um aðstoð.
„Þessi skýrsla dregur upp hjartnæma mynd af þjáningu, eymd og grimmd á mörgum sviðum og um allt land,“ sagði Volker Türk, mannréttindafulltrúi Sameinuðu þjóðanna.
Róhingja sæta harðræði
Þar er einnig greint frá útbreiddum og kerfisbundnum brotum og misnotkun gegn Róhingjum, níu árum eftir hið hræðilega ofbeldi árið 2017 sem neyddi hundruð þúsunda Róhingja til að flýja.
„Börn eru kerfisbundið notuð í vinnu og hafa vitni lýst því að starfsmenn allt niður í sex ára gamlir hafi hreinsað frumskóg, byggt hús og unnið lágkúruleg störf fyrir Rakhine-fjölskyldur. Í einu tilviki var barn neytt til að hreinsa bein og hauskúpur fórnarlamba fjöldamorðs.“
Viðmælendur greindu frá handtöku og varðhaldi Róhingja sem reyndu að komast hjá nauðungarvinnu, með dæmum um að Róhingja-stúlkur hafi gengið í hjónaband ungar í von um að giftar stúlkur væru ólíklegri til að vera þvingaðar í vinnu.
„Þegar fólk var komið í varðhald greindi það frá því að hafa verið beitt illri meðferð að staðaldri og fyrrverandi fangar lýstu barsmíðum með bambus, gúmmírörum og beltum; að hafa verið brenndir með eldspýtum og sígarettum; að hafa verið hengdir á hvolf og líkömum þeirra snúið þar til þeir misstu meðvitund; að pipar hafi verið borinn á kynfæri; og að neglur hafi verið fjarlægðar,“ segir í skýrslunni.
Námuvinnsla á sjaldgæfum jarðmálmum
Ólöglegt hagkerfi og námuvinnsla á sjaldgæfum jarðmálmum í Kachin og Shan hafa styrkt útbreiðslu alþjóðlegra glæpaneta, óábyrgra viðskiptahátta og alvarlegra tilvika um mengun yfir landamæri, að því er fram kemur í skýrslunni.
„Ég skora á öll ríki, fyrirtæki og fjárfesta að fara í alvarlega naflaskoðun varðandi aðgerðir sínar – eða aðgerðaleysi; að spyrja: er þetta sanngjarnt og réttlátt fyrir fólkið í Mjanmar?,“ sagði Türk, mannréttindafulltrúi. „Orðspor þeirra og trúverðugleiki er í húfi.“
Sjá einnig hér.