Hungur. Matvælaaðstoð. Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna (WFP) hefur varað við því að án frekari úrræða muni milljónir veikburða fólks verða án lífsbjargandi matvælaaðstoðar á sama tíma og fjöldi hungraðra í heiminum slær met.
Í nýrri Skýrslu WFP Líflína í hættu, (A Lifeline at Risk), kemur fram að 13.7 milljónir manna kunni að verða hungri að bráð á næstunni vegna niðurskurðar á fjárvetingum. Þetta fólk, sem hefur fengið matvælaaðstoð, kann að færast af kreppustigi (IPC3) yfir í neyðarástand (IPC4). Þetta er þriðjungs aukning á alþjóðlegum hungurkvarða.
„Veröldin stendur frammi fyrir aukningu brýns hungurs, sem ógnar lífi milljóna veikburða fólks. Sjóðir okkar eru þurrausnir,“ sagði Cindy McCain forstjóri WFP. „Í hvert skipti sem við þurfum að skera niður matarskammta fer barn svangt að sofa, móðir sleppir máltíð eða fjölskylda missir þá hjálp sem hún þarf á að halda til að halda lífi. Verið er að skera á líflínuna, sem heldur lífi í milljónum manna, fyrir framan nefið á okkur.“
Sex brýn verkefni í hættu
Hjálparverkefni WFP í Afganistan, Haítí, Lýðveldinu Kongó (DRC), Sómalíu, Suður-Súdan og Súdan hafa orðið fyrir miklu raski. Búast má við að ástandið versni enn þegar nær dregur árslokum. Matarskammtar hafa verið skornir niður og færri fá aðstoð. Þetta kemur hart niður á samfélögum, sem hafa verið á flótta undan átökum og loftslagsáföllum. Sérstaklega á þetta við um börn, konur, flóttamenn og fólk á vergangi innanlands.
- Afganistan hefur mátt þola mikinn niðurskurð aðstoðar. Innan við 10% fæðuóöruggs fólks fær aðstoð, þrátt fyrir sífellt hærra vannæringarstig.
- Ældrei hafa fleiri mátt þola hungur í Lýðveldinu Kongó (DRC). WFP hefur orðið að draga úr aðstoð sinni úr 2.3 miljónum í 600 þúsund. Óttast er algjört orf í febrúar 2026.
- Á Haítí hefur nú þegar orðið að hætta að veita nauðstöddum heitar máltíðir. Fjölskyldur fá nú aðeins helming hefðbundinna mánaðarskammta WFP.
- Aðstoð WFP í Sómalíu hefur sætt hverjum niðurskurði á fætur öðrum. Nú er aðeins hægt að hjálpa 350 þúsund manns, en fyrir aðeins ári kom WFP 2.2 milljónum til aðstoðar.
- Búið er að skera niður matarskammta allra, sem notið hafa aðstoðar Matvælaáætlunarinnar í Suður-Súdan.
- Í Súdan brauðfæðir WFP nú fjórar milljónir manna í hverjum mánuði. Þótt þetta sér mikill fjpldi er talið að 25 milljónir manna, eða helmingur íbúanna, standi frammi fyrir brýnu fæðuöryggi um allt landið.
Sittna litla fær fæðubæti frá WFP þar sem hún situr í kjöltu móður sinnar Magedah í Port Sudan. Mynd: WFP/Abubakar Garelnabei
Methungur, minni úrræði
Talið er að 319 milljónir manna búi við brátt fæðuóöryggi, þar á meðal 44 við neyðarástand (IPC4). Á sama tíma hefur hungursneyð verið lýst yfir í Súdan og á Gasasvæðinu. Ekki er síður varhugavert að fjöldi fólk, sem er á barmi hungursneyðar (IPC 5), hefur tvöfaldast á tveimur árum og er nú 1.4 milljón.
Fjáröflun til WFP hefur aldrei verið erfiðari. Stofnunin býst við að fá 40% minni fjárveitingar fyrir árið 2025. Búist er við að fjárveitingar í ár verði 6.4 milljarðar Bandaríkjadala en voru 10 milljarðar árið 2024.
„Ginnungagap er á milli þess sem WFP þarf að gera og hvað við höfum ráð á að gera og hefur biilið aldrei veirð breiðara“,segir McCain forstjóri.
Sjá nánar um WFP hér.