Alþjóðlegur dagur góðgerðastarfs. 64 til 70% íbúa Norðurlanda gefa til góðgerðamála. Svíar og Norðmenn voru líklegri til að gefa til góðgerðamála árið 2026, á meðan Finnar og Danir hafa orðið örlítið gjafmildari. Sameinuðu þjóðirnar halda alþjóðlegan dag góðgerðarstarfs hátíðlegan 5. september ár hvert til að auka vitund og hvetja til alþjóðlegrar samstöðu.
Sex af hverjum tíu einstaklingum á heimsvísu gáfu fé til góðra málefna árið 2025, hvort sem það var beint til þurfandi fólks, til góðgerðasamtaka eða af trúarlegum ástæðum, samkvæmt World Giving Report 2026. Fólk í Asíu og Afríku var líklegast til að gefa fé, á meðan þeir í Suður-Ameríku voru ólíklegastir til þess.
Að meðaltali gáfu einstaklingar 1% af tekjum sínum árið 2025. Þetta var þó breytilegt milli heimsálfa, þar sem Afríkubúar gáfu hæsta hlutfallið af tekjum sínum (1,6%) og Evrópubúar það lægsta (0,6%).
Mannúðaraðstoð studd
Samkvæmt norrænni skýrslu (Nordic Donor Report 2026) sögðust sjö af hverjum 10 (70%) Norðmönnum gefa reglulega eða stöku sinnum til góðgerðasamtaka, sem er aukning frá 66% á síðasta ári. Í Danmörku, sem var gjafmildasta þjóðin í könnunum 2024 og 2025, lækkaði talan lítillega úr 67% í 66%.
Svíþjóð fór einnig fram úr Danmörku, úr 64% í 69%, á meðan hlutfall Finnlands lækkaði úr 50% í 48%. Milli 2024 og 2025 hafði hlutfall gjafa aukist í öllum fjórum löndunum, um að minnsta kosti sex prósentustig, en um 1.000 fullorðnir voru spurðir í hverju landi. Mannúðaraðstoð er meðal þeirra málefna sem oftast eru studd.
Samkvæmt evrópskri skýrslu (European Research Network on Philanthropy, Philanthropy in Europe) sem gefin var út í mars 2026, sögðust 64,1% íslenskra svarenda hafa gefið fé einhvern tíma á síðasta ári. Meðal þeirra sem gáfu voru samtök tengd heilbrigðismálum oftast studd (39%), þar á eftir komu félagsþjónusta (29%) og alþjóðleg aðstoð (25%). Rannsóknin náði til 644 svarenda.
Framlög Norðurlanda til kerfis SÞ
Alþjóðlegur dagur góðgerðarstarfs gefur tækifæri til að viðurkenna ekki aðeins gjafmildi einstaklinga, heldur einnig hlutverk sameiginlegrar og stofnanalegrar samstöðu í baráttunni gegn fátækt, mannúðarþörf og ójöfnuði um allan heim. Samkvæmt OECD Development Co-operation Profiles frá 2026, sem skoða gögn um þróunarsamvinnu og fjármögnun frá 2024, var verulegur hluti framlaga Norðurlanda til fjölþjóðlegra stofnana veittur í gegnum kerfi Sameinuðu þjóðanna.
Samkvæmt gögnum OECD veittu Danmörk, Finnland, Ísland, Noregur og Svíþjóð samanlagt um 3,9 milljarða Bandaríkjadala til kerfis SÞ árið 2024, þar af um 1,4 milljarðar dala frá Noregi og Svíþjóð hvoru um sig, 840 milljónir dala frá Danmörku, 274 milljónir dala frá Finnlandi og 41 milljón dala frá Íslandi. Þó að þessar tölur tákni opinbera þróunaraðstoð frekar en einkaframlög, veita þær viðbótarsjónarhorn á þátttöku Norðurlanda í mannúðar- og þróunarstarfi á alþjóðavettvangi.
Tölurnar innihalda bæði grunnfjármögnun og framlög sem eru eyrnamerkt tiltekinna landa, áætlana eða tilgangs.
UNDP stór viðtakandi
Löndin eru ólík hvað varðar hvert fjármagn þeirra til Sameinuðu þjóðanna fer. UNDP, UNICEF, WFP og UNHCR eru meðal stærstu viðtakenda á svæðinu. Stærstu viðtakendur Danmerkur og Noregs voru UNDP. Stærsti viðtakandi Svíþjóðar var UNICEF og Finnlands var UNHCR. Þrír stærstu viðtakendur Íslands hjá SÞ voru UNICEF, Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna og UNHCR.
Ísland sker sig úr að öðru leyti. Þó að framlag þess sé mun minna í heild , fóru 65,6% af framlögum Íslands til fjölþjóðlegra stofnana til kerfis Sameinuðu þjóðanna árið 2024. Samsvarandi tölur voru 51,2% fyrir Noreg, 46,2% fyrir Svíþjóð, 45,6% fyrir Danmörku og 33,7% fyrir Finnland. Tölurnar sýna því bæði umfang stuðnings Norðurlanda við Sameinuðu þjóðirnar og verulegan mun á því hvernig löndin fimm beina fjölþjóðlegri þróunaraðstoð sinni.
Alþjóðlegur dagur góðgerðarstarfs var stofnaður með það að markmiði að vekja athygli og virkja fólk, frjáls félagasamtök og hagsmunaaðila um allan heim til að hjálpa öðrum með sjálfboðaliðastarfi og góðgerðarstarfsemi. Dagsetningin 5. september var valin til að minnast dánardægurs Móður Teresu frá Kalkútta, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1979 „fyrir störf í baráttunni við að sigrast á fátækt og neyð, sem einnig ógna friði.“