Janúar 2015. Hvernig á að fjármagna nýju sjálfbæru þróunarmarkmiðin? Norðmenn hafa tekið að sér að leita lausnar á því vandamáli.
Að beiðni Allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna hafa Norðmenn tekið þetta erfiða verkefni að sér og hýsa fundi um fjármögnun þróunarmála eftir 2015.
Samþykkja ber þróunarmarkmiðin í september en þau gilda til 2030.
En áður er boðað til Þriðju ráðstefnunnar um fjármögnun þróunar í Addis Ababa til þess að taka raunhæfar ákvarðanir um fjármögnunina.
„Án fjármagns verða Sjálfbæru þróunarmarkmiðin aðeins orð á blaði,” segir Jonathan Glennie hjá Development Progress.
Það sem er í veði
Forseti Allsherjarþingsins skipaði í október 2014 Geir O. Pedersen, norska sendiherrann hjá Sameinuðu þjóðunum og starfsbróður hans, George Talbot, frá Gíneu til að greiða fyrir árangri á Ráðstefnunni um fjármögnun þróunar.
Mörg málefni eru til umfjöllunar svo sem: Hver borgar fyrir þróun og hvernig?, Hvaða hlutverk leikur einkageirinn?, Hver á að fylgjast með því hvernig fénu er eytt?, Hversu stór hluti þróunar skal greiddur með innlendu fjármagni og hve mikið með alþjóðlegu?
Noregur og Gínea stjórna viðræðum um þessi málefni í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna og hafa kallað til liðs við sig alþjóðlega sérfræðinga frá almannasamtökum, einkageiranum og borgaralegu samfélagi.
Afrakstur þessara viðæðna mun liggja fyrir í næsta mánuði (febrúar 2015) og verður uppkastið til umfjöllunar í samningaviðræðum sem búist er við að verði langar og strangar fram að ráðstefnunni í Addis Ababa.
Ríkin tvö stóðu fyrir fyrstu umræðum í nóvember 2014 en þar var kastljósinu beint að breyttu samhengi í heiminum hvað fjármögnun þróunar varðar. Ríki í suðri og austri eru þannig mun öflugri en áður og að allra fátækustu ríkjum undanskildum, eru færri ríki háð efnahagslegri aðstoð miðað við fyrir áratug.
Umbætur á fjármálakerfi?
Umtalsvert úrlausnarefni er hversu mikinn forgang þróunarríkjunum sjálfum ber að veita þróunarmálum á eigin fjárlögum og með hvaða hætti mörg ný meðaltekjuríki taki ábyrgð á eigin þróun og annara.
Önnur málefni sem eru til umfjöllunar eru opinber þróunaraðstoð, umbætur á uppbyggingu alþjóðlegra fjármálastofnana og bein erlend fjárfesting. Sérstök áhersla er lögð á baráttuna gegn ólöglegu fjárstreymi og aukna nýtingu skatttekna, auk endurskoðunar á því vandamáli sem skattsvindl er.
Jeffrey D.Sachs, professor og sérstakur ráðgjafi framkvæmdasjóra Sameinuðu þjóðanna um Þúsaldarmarkmiðin um þróun telur að ráðstefnunni beri að ákveða umbætur á alþjóða fjármálakerfinu.
„Djúpstæðar umbætur á alþjóðafjármálakerfinu eru nauðsynlegar ef Sjálfbæru þróunarmarkmiðin eiga að verða að veruleika,” skrifar Sachs. „Sækja verður fé sem nú hverfur í hyldýpi vopnaðra átaka, í skattaskjól hinna ríku og í sóun eins og leit að olíu,gasi og kolum. Þess í stað ber að setja málefni á borð við heilsugæslu, menntun og kolefnasnauða orku í forgang, auk þess að efla baráttu við að uppræta spillinug og fjármagnsflótta,“ segir í grein prófessors Sachs.
Ráðstefnan í Addis Ababa er hin þriðja í röðinni á eftir Monterrey í Mexíkó 2002 og Doha í Katar 2008. Þar munu koma saman hátt settir pólitískir fulltrúar, þar á meðal oddvitar ríkja og ríkisstjórna, fjármálaráðherrar, utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherrar auk fulltrúa stofnana sem eiga hlut að máli, alþjóðlegra almannasamtaka og samtaka atvinnulífsins. Verkefnið er að safna nægum fjárhagslegum skuldbindingum til þess að áætlanir um Sjálfbær þróunarmarkmið verði trúverðugar.