A-Ö Efnisyfirlit

11% unglinga hafa sætt einelti og sjötti hver einelti á netinu

Um það bil 11% unglinga hafa sætt einelti í skóla og um sjötti hver einelti á netinu.
Um það bil 11% unglinga hafa sætt einelti í skóla og um sjötti hver einelti á netinu. Mynd:La Fabbrica Dei Sogni/ Unsplash

Einelti í skólum er alvarlegt vandamál sem snertir þriðja hvern nemanda í heiminum. Einelti í skólum, þar á meðal á netinu, hefur slæm áhrif á heilsu, velferð og nám. 6.nóvember er Alþjóðlegur dagur gegn ofbeldi og einelti í skólum, þar á meðal á netinu.

Um það bil 11% ungilinga hafa sætt einelti í skóla og um sjötti hver einelti á netinu.

Nú þegar ungmenni verja sífellt meiri tíma á netinu, er þýðingarmikið að njóta öryggis þar; vera „skjásnjall- eða snjöll”. Menntakerfið hefur mikilvægu hlutverki að gegna við að stuðla að inngildingu og sjá nemendum fyrir þeirri þekkingu og gildum, sem þarf til að verjast hvers kyns ofbeldi.

Ofbeldi er réttindabrot

Aðildarríki UNESCO, Mennta-, vísinda- og menningarstofnunar Sameinuðu þjóðanna hafa ákveðið að fyrsti fimmtudagur í nóvember skyldi vera Alþjóðlegur dagur gegn ofbeldi og einelti í skólum, þar á meðal á netinu. Með því er viðurkennt að ofbeldi í skólum er brot á réttindum barna og unglinga til menntunar, heilbrigðis og velferðar.

Á þessum degir eru kennarar, nemendur og meðlimir menntasamfélagsins, kennsluyfirvöld, tæknifyrirtæki og fleiri hvött til að leggja lóð á vogarskálarnar til að hindra hvers kyns ofbeldi. Einnig að skapa öruggt lærdómsumhverfi, sem er þýðingarmikið fyrir heilbrigði, vellíðan og nám barna og ungmenna.

Skjásnilli

Í ár er Alþjóðlegur dagur gegn ofbeldi og einelti í skólum, þar á meðal á netinu, helgaður vígorðinu Skjásnilli: að læra að vera örugg(ur) á stafrænum tímum.

Með hraðri framþróun gervigreindar eykst hætta á að nemendur verði útsettir4 fyrir ofbeldi á netinu og tæknivæddu ofbeldi.  Í krafti netsins er einelti, þar á meðal neteinelti, flutt úr kennslustofunni og út í netheiminn.

Um 58% stúlkna og ungra kvenna verða fyrir áreitni á netinu. Minnihlutahópar og farandfólk verða hlutfallslega meira fyrir barðinu á hatursorðræðu og útilokun. Samt sem áður hafa aðeins 16% ríkja heims, sett lög til að hindra neteinelti með menntun að vopni.

Menntakerfið er í framlínunni. Öruggar kennslustofur eru ekki nóg, tryggja ber einnig skjáöryggi. Og það er þýðingarmikið að vera örugg(ur) á netinu eða vera skjásnjall til að tryggja börnum og ungmennum þá gæðamenntun sem þau eiga skilið.