Laatste update 31 juli 2026
Wat betekent de VN voor België, één van haar oprichters, en wat betekent België voor de VN? In deze tijden van bezuinigingen op internationale samenwerking zetten we enkele feiten en cijfers op een rijtje om de balans op te maken van een historisch partnerschap.
België, de achtste grootste leverancier van de Verenigde Naties
Geen algemene kennis, maar interessant om weten: België is de achtste grootste leverancier ter wereld van de Verenigde Naties, . België scoort daarbij beter dan zijn buurlanden:, Nederland op de 17e en Duitsland op de 23e, volgens cijfers op het portaal van het VN-bevoorradingssysteem (2025).
Het merendeel van de aankopen die de VN in België doet is bestemd voor UNICEF, een agentschap dat een agentschap dat bijna de helft van alle kindervaccins wereldwijd levert en daarmee jaarlijks 3 miljoen levens redt.
In 2025 sloten niet minder dan 1714 Belgische bedrijven voor 553.9 miljoen dollar aan contracten met de Verenigde Naties (2,4% van het totale aantal bestellingen wereldwijd in datzelfde jaar).
Volgens het portaal van het VN-bevoorradingssysteem (United Nations Global Marketplace, UNGM) heeft de farmaceutische sector heeft hierbij het grootste aandeel (412 miljoen dollar), gevolgd door de voedings- en drankenindustrie (31,2 miljoen dollar) en daarna de Financiële en verzekeringssector (25,0 miljoen dollar).
Bijdrage van België aan de algemene begroting van de VN
De bijdrage van België bedraagt 0,773% van het totale VN-budget, wat neerkomt op ongeveer 3,8 miljard dollar per jaar. Die uitgaven, een verplichte bijdrage voor alle lidstaten, worden betaald door de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Daarnaast zijn er de vrijwillige bijdragen van België aan de gespecialiseerde agentschappen, fondsen en programma’s van de VN, die de afgelopen jaren ongeveer 100 miljoen euro” bedroegen volgens de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de VN.
Humanitaire hulp, een pijler van de internationale samenwerking
In 2025 gaf België 165.2 miljoen dollar uit aan humanitaire hulp, waarvan 49,6 miljoen naar VN-agentschappen ging, volgens het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de Verenigde Naties (OCHA).
Enkele van de belangrijkste ontvangers van Belgische hulp in 2025 waren de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen, de Organisatie van de Verenigde Naties voor Hulpverlening aan Palestijnse Vluchtelingen in het Nabije Oosten, en het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden.
Internationale samenwerking ligt Belgen nauw aan het hart
Volgens de Barometer Internationale Solidariteit van 2025, gepubliceerd door 11.11.11. en het tijdschrift Knack, “is bijna een op de twee Belgen voorstander van meer ontwikkelingshulp en is meer dan een op de twee Belgen voor de regularisatie van mensen zonder papieren.”
Uit de peiling blijkt ook dat “zes op de tien Belgen de Europese Green Deal steunen, (…) en dat 84% van de Belgen een onmiddellijk en definitief bestand in Gaza wil.”
België en de vredeshandhaving
De geschiedenis van de Belgische deelname aan VN-vredesoperaties is bijzonder, onder meer door het trauma van de dood van 10 Belgische blauwhelmen in Rwanda op 7 april 1994, de eerste dag van de genocide tegen de Tutsi’s. Vandaag werkt nog maar één Belg mee in een VN-vredesoperatie.
De Permanente Vertegenwoordiging van België bij de VN legt uit dat de “eerste interventie (…) in Kasjmir (1949) was, gevolgd door een grootscheepse missie in Korea (1950). In de daaropvolgende decennia zou België niet meer deelnemen aan dergelijke operaties totdat de missies in Somalië (UNOSOM), het voormalige Joegoslavië (UNPROFOR/UNTAES) en Rwanda (UNAMIR) werden geïnitieerd in de jaren 1990.
In Rwanda stierven tien Belgische blauwhelmen, waarna België zich tijdelijk terugtrok uit vredesoperaties. De voorbije jaren heeft het Belgische leger blauwhelmen uitgezonden naar Soedan (UNMIS), Libanon (UNIFIL), het Midden-Oosten (UNTSO), de Democratische Republiek van Congo (MONUSCO) en Mali (MINUSMA).
Daarnaast werden ze ingezet voor VN-gemandateerde coalities zoals ISAF in Afghanistan. Wanneer België deelneemt aan zulke vredeshandhavingsoperaties ligt de klemtoon op uitmuntendheid. Door de beperkte omvang van ons leger kunnen we niet overal grote troepenmachten inzetten.”
België in het VN-systeem
In 2025 werkten 709 Belgen voor de VN, verspreid over tal van entiteiten en landen .Daarnaast zijn 410 internationale VN-medewerkers aan het werk in België, een fractie van de 33.041 VN-medewerkers die actief zijn in Europa (of 27,5% van het totale VN-personeel. Europa is zo, na Afrika, het continent met de meeste VN-medewerkers).
Die internationale medewerkers werken voornamelijk in Brussel, waar ze 30 VN-entiteiten vertegenwoordigen die samenwerken met de Belgische overheid en de EU-instellingen.
In België zijn ook 16 sites erkend als UNESCO Werelderfgoed, waaronder het middeleeuwse stadscentrum van Gent, het Justitiepaleis in Brussel en de universiteitsgebouwen in Leuven. Het prachtige Zoniënwoud is het enige ‘natuurlijke’ Werelderfgoed van België. Daar ligt sinds oktober 2024 een unieke VN-wandelroute.
Het lokale werk van VN-agentschappen in Brussel
Veel van de VN-agentschappen die in Brussel actief zijn, dragen ook bij aan zaken van nationaal belang. Zo heeft IOM een gedetailleerd rapport gepubliceerd over de geldovermakingen van migranten in België, die jaarlijks meer dan 7 miljard euro bedragen.
De UNHCR heeft efficiënt samengewerkt met de autoriteiten van het land. Volgens bevolkingsstatistieken van midden 2025 ving België 89.072 vluchtelingen uit Oekraïne op. Wat tijdelijke bescherming betreft kregen tussen januari en november 2025 in het bijzonder 8.157 mensen tijdelijke bescherming toegewezen, wat het cumulatieve totaal van begunstigden van tijdelijke bescherming in België sinds februari 2022 op 99.963 brengt.
Het VN-Milieuprogramme is ook betrokken bij een aantal Belgische initiatieven, zoals Wereldmilieudag, of het beroemde Manneken Pis krijgt een oranje outfit voor de campagne ‘Orange the World’ van UN Women, als symbool van de strijd tegen geweld tegen vrouwen.
“Weetjes” over België en de VN
Als de permanente Vertegenwoordiger van België bij de Verenigde Naties staat ambassadeur Sophie De Smedt sinds januari 2025 aan het hoofd van een team van 18 mensen. Op de website van de Belgische Vertegenwoordiging bij de VN staan enkele “weetjes” over bekende Belgische personen die banden hebben met de Verenigde Naties, zoals:
“Voormalig Belgisch premier Paul-Henri Spaak was de eerste voorzitter van de Algemene Vergadering, in 1946.
De Belgische architect Gaston Brunfaut maakte deel uit van het architectenteam dat het VN-hoofdkwartier in NY ontwierp (samen met anderen zoals Le Corbusier & Oskar Niemeyer).
Koningin Mathilde van België is een officiële pleitbezorgster voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s), benoemd door de Secretaris-Generaal van de VN.
De Smurfen (ja, ze zijn Belgisch!) zijn net zo toegewijd aan de SDG’s, aangezien de blauwe stripfiguren vaak worden gebruikt om deze wereldwijde doelen uit te leggen aan mensen over de hele wereld, inclusief kinderen.”
NUTTIGE LINKS