Arabíska er eitt af mest töluðu tungumálum heims og er notað daglega af vel rúmlega 400 milljónum manna. Dagur arabískrar tungu hefur verið haldinn hátíðlegur ár hvert 18. desember síðan 2012. Á þeim degi árið 1973 samþykkti allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna arabísku sem sjötta opinbera tungumál samtakanna.
Arabískumælandi fólki fer fjölgandi á Íslandi
Samkvæmt tölum um mál nemenda í grunnskólum á Íslandi eru rúmlega 300 börn sem töluðu arabísku sem móðurmál í grunnskólum.
Tölur um innflytjendur frá arabískumælandi löndum á Íslandi sýna að fjöldi einstaklinga af arabískum uppruna hefur aukist í gegnum tíðina: árið 2010 voru 342 Arabar á Íslandi, 430 árið 2015 og 833 árið 2018. Hér er um að ræða fólk sem ætla má að tali arabísku heima hjá sér eða hefur arabískt bakland.
Giskað hefur verið á að nokkur hundruð upp í eitt til tvö þúsund manns á Íslandi tali arabísku sem móðurmál eða heimamál.
Þema dags arabískrar tungu hjá Sameinuðu þjóðunum að þessu sinni er „Nýstárlegar leiðir fyrir arabísku: Stefnumál og starfshættir fyrir fjölbreyttari málfræðilega framtíð“
Í fjölbreytileika forma sinna, klassískra eða mállýskra, allt frá munnlegri tjáningu til ljóðrænnar kalligrafíu, hefur arabíska tungumálið skapað heillandi fagurfræði á sviðum eins fjölbreyttum og byggingarlist, ljóðlist, heimspeki og söng.
Það veitir aðgang að ótrúlegri fjölbreytni sjálfsmynda og trúar og saga þess sýnir ríkidæmi tengsla þess við önnur tungumál. Arabíska hefur gegnt hvatahlutverki í þekkingu og stuðlað að miðlun grískra og rómverskra vísinda og heimspeki til endurreisnar Evrópu. Það hefur gert samræðum menningarheima mögulega meðfram silkivegunum, frá strönd Indlands til Horns Afríku.
Petar Milošević/
Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0
Ólíkar mállýskur
Margar mállýskur rúmast innan talaðrar arabísku. Þótt þær séu ólíkar innbyrðis byggist lestur og skrift, ritháttur, málfræði og greinarmerkjasetning á nútíma staðlaðri arabísku.
Nokkur munur er henni og talaðri arabísku, en meiri á milli hinna ýmsu mállýskna. Lítill munur er á arabískunni sem töluð er í Mið-Austurlöndum; í Flóaríkjunum, Írak, Líbanon, Sýrlandi, Palestínu, Jórdaníu og Egyptalandi.
Hins vegar er sú arabíska sem töluð er í norður Afríku öðruvísi hvað varðar byggingu og orðaforða. Arabískumælandi fólk, til dæmis frá Mið-Austurlöndum skilur trauðla Alsíringa og Marokkóbúa.
Egypsk arabíska skilst vel víða annars staðar en sama verður ekki sagt um Kaíró-mállýskuna. Egypsk arabíska skilst það vel að hún er notuð í sjónvarpsþáttum og kvikmyndum sem njóta vinsælda víða í hinum arabískumælandi heimi.
Sjá nánar hér.