Alþjóðlegur dagur stúlkna í upplýsinga- og tæknigeiranum. Þar sem tæknin gegnir lykil hlutverki allt frá listum og sagnfræði til lögfræði, grunnskólakennslu og grafískrar hönnunar, mun tæknikunnátta á unga aldri búa stúlkur undir efnahagslegt sjálfstæði.
Og upplýsinga- og tæknigeirinn þarf fleiri stúlkur og konur. Alþjóðlegur dagur stúlkna í upplýsinga- og tæknigeiranum 2026 (International Girls in ICT Day 2026 ) er haldinn 23.apríl. Þema dagsins að þessu sinni er „Gervigreind í þágu þróunar: Stúlkur móta stafræna framtíð“, sem vekur athygli á brýnni þörf fyrir fleiri stúlkur og konur í upplýsinga- og tæknigeiranum.
Störf framtíðarinnar munu byggjast á tækni og nýsköpun – 65% barna sem hefja grunnskólanám í dag munu gegna störfum sem eru ekki enn til. Þrátt fyrir að konur séu 51% af íbúum ESB-ríkjanna eru aðeins 1 af hverjum 3 útskrifuðum úr raunvísinda-, tækni-, verkfræði- og stærðfræðigreinum (STEM) og 1 af hverjum 5 sérfræðingum í upplýsinga- og tæknigeiranum konur.
Frá árinu 2015 hefur hlutfall kvenna sem starfa í upplýsinga- og tæknigeiranum lítið breyst. Sömuleiðis hafa aðeins 24 af hverjum þúsund konum með háskólagráðu numið upplýsinga- og samskiptatækni, samkvæmt rannsókn frá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins.
Aðeins 19% sérfræðinga í upplýsinga- og tæknigeiranum eru konur
Ársskýrsla Women in Digital (WiD) 2025 kynnir og útfærir vísitölu Women in Digital (WiD) 2025, samsett viðmiðunartæki sem er hannað til að mæla hvernig stúlkur og konur færast á milli fjögurra mikilvægra áfanga starfsferils síns: STEM-menntunar, háskólanáms og þjálfunar í upplýsinga- og tæknigeiranum, stafrænnar atvinnu og að lokum forystu í upplýsinga- og tæknigeiranum.
Niðurstöðurnar sýna:
- Konur eru um það bil þriðjungur útskrifaðra úr STEM-greinum í ESB.
- Hlutfall þeirra lækkar niður í um 20% útskrifaðra úr upplýsinga- og tæknigeiranum.
- Aðeins 19% sérfræðinga í upplýsinga- og tæknigeiranum eru konur.
- Færri en 25% stafrænna leiðtogastaða eru í höndum kvenna.
-
Stúlkur í tæknigeiranum. Mynd: ITU/R. Farrell
Líklegra að drengir verði vísindamenn
Samkvæmt PISA-könnun OECD frá 2022 (Programme for International Student Assessment) stefna að meðaltali innan OECD-ríkjanna innan við 1,5% stúlkna á 15 ára aldri á að verða sérfræðingar í upplýsinga- og tæknigeiranum, samanborið við næstum 10% drengja. Þar að auki er hlutfall stúlkna sem búast við að starfa í upplýsinga- og tæknigeiranum yfir 3% í aðeins tveimur löndum (Eistlandi og Ísrael). Aftur á móti er hlutfall drengja sem stefna á að verða sérfræðingar í upplýsinga- og tæknigeiranum yfir 15% í nokkrum OECD-löndum. Jafnvel meðal bestu nemenda í stærðfræði eða raunvísindum innan OECD eru drengir oft líklegri en stúlkur til að stefna á að verða verkfræðingar eða vísindamenn.
Samkvæmt nýjustu gögnum Alþjóðafjarskiptasambandsins (ITU), sérstofnunar Sameinuðu þjóðanna fyrir stafræna tækni, er hlutfall kvenna sem nota internetið á heimsvísu 57%, samanborið við 62% karla. Hlutfallslega þýðir þetta að kynjamunur í netnotkun á heimsvísu er 8%. Á heimsvísu er stafræni kynjamunurinn áfram ein helsta hindrunin fyrir þýðingarmikilli þátttöku í stafrænu samfélagi. Af þeim áætluðu 2,6 milljörðum manna sem eru ótengdir eru meirihlutinn konur og stúlkur.
Aðeins 30% vísindamanna í heiminum eru konur
Lönd með tiltölulega lítinn kynjamun í aðgangi að internetinu og stafrænum tækjum geta samt haft stóran kynjamun í þátttöku á ákveðnum STEM-sviðum. Samkvæmt UNESCO eru að meðaltali aðeins 30% vísindamanna í heiminum konur og innan við þriðjungur kvenkyns nemenda í háskólanámi velur sér greinar eins og stærðfræði og verkfræði.
Gögn frá OECD sýna að sprotafyrirtæki í eigu kvenna fá 23% minni fjármögnun og eru 30% ólíklegri til að skila jákvæðri útkomu samanborið við fyrirtæki í eigu karla. Samt sem áður gætu 40-160 milljónir kvenna þurft að skipta yfir í önnur störf fyrir árið 2030, oft í sérhæfðari hlutverk sem krefjast flóknari stafrænnar, vitsmunalegrar, félagslegrar og tilfinningalegrar færni.
Það verður ekki hægt að ná heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun að fullu fyrr en við brúum stafræna kynjabilið.
Sjá einnig hér.