Skólamáltíðir. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) hefur í fyrsta skipti gefið út ráðleggingar um hollan og næringarríkan mat í skólum um allan heim. Í nýjum alþjóðlegum leiðbeiningum stofnunarinnar er sýnt fram á að hollur matur í skólum getur hjálpað börnum að þróa með sér heilbrigðar matarvenjur alla ævi.
„Maturinn sem börn borða í skólanum og umhverfið sem mótar það sem þau borða getur haft djúpstæð áhrif á nám þeirra og afleiðingar fyrir heilsu þeirra og vellíðan alla ævi,“ sagði Tedros Adhanom Ghebreyesus, forstjóri Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO).
Matarvenjur mótast snemma
Ofþyngd hjá börnum er að aukast um allan heim, en vannæring er enn viðvarandi áskorun. Offita hjá börnum varð algengari en undirþyngd um allan heim í fyrsta skipti árið 2025. Um það bil eitt af hverjum 10 börnum og unglingum á skólaaldri glímdi við offitu á síðasta ári og eitt af hverjum fimm – eða 391 milljón – var of þungt. Að auki leiddi nýleg skýrsla frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni í ljós að sykursýki snertir nú yfir 800 milljónir manna um allan heim og eina af hverjum 6 meðgöngum.
Í október 2025 höfðu 104 aðildarríki sett sér stefnu varðandi hollan skólamat, en aðeins 48 lönd höfðu stefnu sem takmarkaði markaðssetningu matvæla sem voru rík af sykri, salti eða óhollri fitu, samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni (WHO). Fyrir þær milljónir barna sem eyða stórum hluta dagsins í skólanum getur matarumhverfið, sem þau venjast, mótað framtíðarmatarvenjur þeirra.
„Að fá rétta næringu í skólanum er mikilvægt til að koma í veg fyrir sjúkdóma síðar á ævinni og skapa heilbrigðari fullorðna,“ sagði Tedros.
Finnland í forystu skólamáltíðarsamtakanna
Næstum 80 milljónir fleiri barna fá nú skólamáltíðir í gegnum ríkisstýrð verkefni en árið 2020. Þetta er 20 prósenta aukning sem færir heildarfjölda barna í heiminum í að minnsta kosti 466 milljónir. Þetta kemur fram í nýjustu útgáfu af The State of School Feeding Worldwide, flaggskipsskýrslu sem Matvælastofnun Sameinuðu þjóðanna (WFP) gaf út í september síðastliðnum. Skólamáltíðarsamtökin knýja fram aðgerðir til að efla og stækka skólamáltíðaráætlanir tafarlaust til að tryggja að öll börn fái holla og næringarríka máltíð í skólanum fyrir árið 2030.
„Stjórnvöld sýna raunverulega forystu í gegnum skólamáltíðarsamstarfið, undir formennsku Brasilíu, Finnlands og Frakklands og sem er skipulagt af Matvælaáætluninni (WFP), þar sem þau fjárfesta í börnum sínum og samfélögum,“ sagði Carmen Burbano. Hún er forstöðumaður skólamáltíða og félagslegrar verndar hjá Matvælaáætluninni og forstöðumaður skrifstofu skólamáltíðarsamtakanna sem eru skipulagðar af Matvælaáætluninni. „Aukin fjölgun skólamáltíðaráætlana sem eru fjármagnaðar á landsvísu er öflugt merki um hvað er mögulegt, jafnvel á erfiðum tímum.“
Lestu alla skýrsluna hér.