Alþjóðlega bólusetningarvikan.Mislingar.
Þema Alþjóðlegu bólusetningarvikunnar 27. apríl – 3. maí er „Bólusetning allra er möguleg.“ Þessu þema ætlað er að varpa ljósi á nauðsyn þess að tryggja bólusetningu í öllum samfélögum. Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) og Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna (UNICEF) vilja nota þetta tækifæri til að vekja athygli á veirufaraldri í Evrópu, sem koma má í veg fyrir.
Árið 2024 var tilkynnt um meira en 127.000 mislingatilfelli í Evrópu – en það er hæsta tala síðan á tíunda áratugnum. Kíghóstatilfelli voru 87 þúsund árið 2023 og barnaveikitilfellum hefur einnig fjölgað verulega eftir að hafa verið fátíð í meira en áratug. WHO bendir á að hægt hefði verið að koma í veg fyrir þessa sjúkdóma með núverandi bóluefnum.
Bólusetning: Yngstu börnin í mestri hættu
Börn yngri en fimm ára eru sérstaklega útsett fyrir slíkum sjúkdómum. Árið 2023 misstu hálf milljón barna í Evrópu af fyrsta skammtinum af mislingabóluefninu. Það er langt undir þeim 95% sem þarf til að koma í veg fyrir faraldur. Lönd eins og Rúmenía, Bosnía og Hersegóvína og Svartfjallaland hafa sérstaklega lágt bólusetningarhlutfall. Þetta hefur stuðlað að útbreiðslu faraldurs. Áður hafa bæði UNICEF og WHO varað við að Evrópa eigi á hættu að fá nýjan mislingafaraldur vegna þessa.
Bólusetning: WHO og UNICEF vara við sjúkdómsfaraldri
Í sameiginlegri yfirlýsingu vara Dr. Hans Henri P. Kluge (svæðisstjóri WHO í Evrópu) og Regina De Dominicis (umdæmisstjóri UNICEF í Evrópu og Mið-Asíu) við sjúkdómum sem hægt er að koma í veg fyrir með bólusetningu fari fjölgandi í Evrópu. Þau benda á að sjúkdómar eins og mislingar, kíghósti og barnaveiki, sem áður var haldið í skefjum, ógni nú milljónum manna. „Þetta er ekki vegna þess að okkur skorti tækin heldur vegna þess að ekki er náð til allra með lífsnauðsynlegum bóluefnum,“ skrifa þau í yfirlýsingunni.
Um hvaða sjúkdóma er að ræða?
Mislingar eru á meðal þeirra sjúkdóma, sem vekja mestan ugg. Þeir eru afar smitandi veirusýking sem getur leitt til lungnabólgu, heilaskaða og í versta falli dauða. WHO telur þetta vera þann sjúkdóm sem líklegast er að breiðist út í Evrópu.
Einnig má nefna kíghósta en hann veldur alvarlegum hóstaköstum sem geta varað í margar vikur og verið lífshættulegar ungbörnum.
Barnaveiki hefur áhrif á öndunarfæri og getur leitt til alvarlegra öndunarerfiðleika, hjartabilunar og lömunar. WHO varar einnig við aukinni hættu á mænusóttarsmiti á svæðum með litla bólusetningarþekju. Lömunarveiki getur leitt til varanlegrar lömunar, sérstaklega hjá börnum.
WHO og UNICEF kalla eftir aðgerðum til að auka bólusetningu í Evrópu
Með skýrum skilaboðum um að „bólusetning fyrir alla sé mannlega möguleg,“ vona WHO og UNICEF að bólusetningarvikan í ár muni verða bæði stjórnvöldum og borgarum hvatning til að auka viðleitni til að vernda komandi kynslóðir gegn sjúkdómum.
WHO og UNICEF skora nú á lönd að bregðast skjótt við: Forgangsraða fjármunum til bólusetningaráætlana, tryggja að bóluefni séu aðgengileg öllum. Efla beri traust á bólusetningum með skýrum skilaboðum og jafnframt berjast gegn röngum upplýsingum. Bólusetning er ein hagkvæmasta lýðheilsuaðgerð sem völ er á og bjargar 4,4 milljónum mannslífa á hverju ári. Engu að síður er tíðni bólusetninga á nokkrum stöðum enn lægri en fyrir heimsfaraldurinn.
Sjá einnig hér.