Menntun er mannréttindi, almannaheill og á ábyrgð hins opinbera. Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna hefur ákveðið að 24.janúar skuli vera Alþjóðlegi menntadagurinn. Markmiðið er að heiðra það mikilvæga hlutverk sem menntun gegnir í að hlúa að friði í heiminum og sjálfbærri þróun.
Þema ársins er: “Afl ungs fólk við mótun menntunar.” Því er ætlað að beina kastljósi að því hvernig ungt fólk mótar framtíð lærdóms.
“Þema ársins minnir okkur á nauðsyn þess að hlusta á raddir ungs fólks og bregðast við óskum þeirra um hæfa kennara, þjálfun í hæfileikum sem eiga erindi við breyttan heim og jafnan aðgang að tækni,” segir António Guterres aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna.
250 milljónir utan skólakerfisins
Þrátt fyrir alheimsátak hafa framfarir í menntun stöðvast. 250 milljónir barna eru utan skóla og 763 milljónir fullorðinna ólæsar. Þrjú af hverjum fjórum börnum í þróunarlöndum eiga erfitt með að skilja einfaldan texta við tíu ára aldur.
Aðalframkvæmdastjórinn hvetur ríkisstjórnir, samstarfsaðila og fjárveitendur til að setja menntun í forgang í stefnumótun, fjárlagagerð og endurreisnaraðgerðum til að loka þrálátu fjárlagagati, auka aðgang að menntun og gæði.
Án gæðamenntunar í allra þágu og með jöfnuð og símenntun að leiðarljósi mun ríkjum reynast erfitt að koma á jafnrétti kynjanna og rjúfa vítahring fátæktar.
Ungmenni undir þrítugu eru meir en helmingur heimsbyggðarinnar. Unga fólkið er drifkrafturinn í nýsköpun og félagslegri umbreytingu, en verða hlutfallslega Meira fyrir barðinu á ójöfnuði og takmörkuðum aðgangi að sómasamlegri vinnu.
Fullorðsinsfræðsla er gríðarlega þýðingarmikil, en hins vegar njóta fleiri en 5% hennar í innan við 30 ríkjum. Norðurlönd hafa nokkuð góða forystu í þessum efnum. Hlutfallið er 20% í Danmörku, 22% í Finnlandi, 24% í Noregi, 25% í Svíþjóð og 30% á Íslandi.
Sjá einnig hér.